آژانس اطلاعاتی کپلر اعلام کرده است که صادرات نفت ایران به چین (بزگترین مشتری نفت ایران ) در ماه آوریل ۳۴ درصد نسبت به سه ماه نخست سال جاری میلادی کاهش یافته است آن هم در شرایطی که با رسیدن قیمت نفت به عدد بیش از 100 دلار در هر بشکه فرصت مناسبی برای ایران به دست آمده است که باوجود تحریم ها درآمدهای ارزی خود را افزایش دهد. اما چرا فروش نفت ایران به چین کاهش یافته است؟ پاسخ به این سوال را باید در شعله های جنگ روسیه و اوکراین دنبال کرد. اگر چه که جنگ و تحریم های روسیه باعث شده قیمت نفت با جهش خیره کننده ای رو به رو باشد اما از سوی دیگر فضای رقابتی بین روسیه و ایران (که هر دو تحریم هستند) برای فروش نفتشان به وجود آورده است. گزارش آژانس اطلاعاتی کپلر نشان می دهد که روسیه برای فروش نفت خود تخفیف های نجومی به خریداران که عمده ترین آن چین است می دهد و همین موضوع باعث شده که چینی ها خرید نفت از روسیه را به ایران ترجیح دهند.  

در شرایطی که زمزمه تحریم نفتی روسیه توسط اتحادیه اروپا هر روز جدی‌‌‌‌‌‌‌‌تر می‌شود، شرکت کپلر می ‌گوید که صادرات نفت ایران در‌ماه آوریل نسبت به ۳‌ماهه نخست سال‌جاری، به چین بیش از ۳۴‌درصد کاهش یافته است؛ این در حالی است که نفت با تخفیف ایران گزینه محبوب پالایشگران چینی بود؛ اما اکنون با ظهور تخفیف‌‌‌‌‌‌‌‌های فراتر از ۳۰ دلار و حتی ۴۰ دلار در هر بشکه نفت روسیه، کار ایران برای حفظ سهم بازار خود در چین بسیار دشوار شده است. علاوه بر چین در دو ماه گذشته روسیه تلاش کرده است که در بازار دیگر مشتری عمده نفت ایران یعنی هند هم نفوذ کند و با تخفیف توجه هندی ها را جلب کند.

تا پیش از جنگ اوکراین، روسیه نیمی از تمام محموله‌‌‌‌‌‌‌‌های صادراتی نفت، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی خود را به اروپا و آمریکا صادر می‌‌‌‌‌‌‌‌کرد. آمریکایی که تقریبا روزانه ۶۰۰‌هزار بشکه نفت از روس‌‌‌‌‌‌‌‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌خرید، آنها را تحریم کرده و اروپایی‌‌‌‌‌‌‌‌ها هم که مهم‌ترین مشتری صادرات نفت و فرآورده‌های آن از روسیه بودند؛ اکنون در یک قدمی تحریم کامل طلای ‌سیاه این کشور قرار دارند، امری که می‌ تواند باعث بروز مشکل و بحران‌های کلیدی برای زنجیره تامین جهانی نفت، صنعت نفت و تجارت روسیه و احتمالا افزایش هرچه بیشتر قیمت شود. در این شرایط روس ها به دنبال بازارهای جایگزین هستند و چین و هند می توانند دو مشتری عمده این کشور شوند. آمارها نشان می دهد روسیه که در سال‌۲۰۲۱ به ‌صورت میانگین تنها ۳۰‌هزار بشکه در روز نفت به هند صادر می‌‌‌‌‌‌‌‌کرد حالا با رشد خیره کننده ۲۰ برابری در ‌ماه آوریل این عدد را به ۷۰۰‌هزار بشکه در روز رسانده است و همه این تحولات به زیان ایران خواهد بود و باعث می شود که ایران هم اگر می خواهد در این بازارها باقی بماند مجبور شود تخفیف های زیادی به مشتریان هندی و البته چینی بدهد.