با افزایش تقاضای آب، قابلیت دسترسی به منابع آب و هم چنین منابع آب رو به کاهش است. افزایش آلودگی هم مزید بر علت شده و باعث کاهش بیشتر آب شیرین و تمیز می شود. براساس گزارش توسعه جهانی آب که توسط سازمان ملل در سال 2018 منتشر شده، نزدیک به 6 میلیارد نفر تا سال 2050 با کمبود منابع آب رو به رو می شوند. این امر ناشی از افزایش تقاضای آب و کاهش منابع آب و افزایش آلودگی آب است. علاوه بر این، عواملی مثل رشد اقتصادی و افزایش تقاضای آب با رشد جمعیت  در دسترسی به منابع آب اثرگذار است. براساس پیش بینی های جهانی به دنبال رشد جمعیت، تقاضا برای منابع انرژی و آب در دهه های آینده در حال افزایش است، به طوری که برای تامین نیازهای جوامع متناسب با این مقدار رشد جمعیت، تقاضا برای آب و انرژی تا سال 2030 به ترتیب، 40 و 50 درصد بیشتر می شود.

در حال حاضر 20 درصد آب در بخش انرژی و صنعت و 70 درصد در بخش کشاورزی مصرف می شود و 10 درصد آب هم سهم آب آشامیدنی است. میزان آب تجدید شونده در جهان، تنها معادل 50 هزار کیلومتر مکعب است که انتظار می رود گرمایش زمین و آلودگی های محیط زیستی به کاهش بیشتر آن منجر شود.

با افزایش جمعیت در دو دهه آینده، نیاز به آب آشامیدنی و کشاورزی، بهداشتی و غذایی هم بیشتر می شود و در کنار آن، نیاز دنیا به انرژی بیشتر، معادل نیاز به آب بیشتر است. این در حالی است که منابع آبی افزایش پیدا نمی کند و رقابت بخش های مختلف بر سر منابع محدود آب بیشتر و بیشتر می شود. نیاز بخش انرژی به آب، به ازای هر نفر معادل 13 تا 38 درصد افزایش خواهد داشت که به طور متوسط، این نرخ رشد از نرخ افزایش 20 درصدی جمعیت و 18 درصدی مصرف انرژی بیشتر است. این یعنی وضعیت در آینده بحرانی خواهد بود.

یک مقاله ایرانی تلاش کرده میزان مصرف مستقیم دو منبع آب و انرژی های فسیلی و روابط آب و انرژی در دو استان اصفهان و یزد را بررسی کند. براساس یافته های این پژوهش، استان های اصفهان و یزد به ترتیب سهم 7.6 درصدی و 2.2 درصدی از میزان کل مصرف انرژی را به خود اختصاص داده اند. به این ترتیب استان اصفهان دومین استان در مصرف انرژی در ایران و یزد پانزدهمین استان است. بخش حمل ونقل، به عنوان پر مصرف ترین بخش در زمینه مصرف انرژی در این دو استان شناخته می شود. هم چنین در بخش آب، در هر دوی این استان ها، بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب است که با توجه به اقلیم خشک و نیمه خشک این دو استان و اهمیت منابع آبی ناشی از کمبود و بحران آّب، باید به آن توجه کرد. مدیریت نادرست منابع آبی، علاوه بر مشکل کم آبی در منطقه به ایجاد ناامنی غذایی هم منجر می شود. بنابراین افزایش بهره وری و بهبود فناوری تولید در این بخش امری ضروری و مهم است.

پژوهشگران با توجه به تقاضای بالای آب و اثرگذاری انرژی بر آن در استان های یزد و اصفهان، به مسئولان توصیه کرده اند  در زمینه کشاورزی در دو استان از توسعه سیستم کشت گلخانه ای و شیوه های نوین آبیاری مثل آبیاری قطره ای و کانال کشی لوله ای یا بتونی با روش زیرزمینی حمایت کنند.

علاوه بر این، استراتژی واردات انرژی مجازی و آب مجازی هم می تواند به عنوان یک راهکار مناسب برای رفع کمبود انرژی و آب در دو منطقه اصفهان و یزد مورد توجه سیاستگذاران قرار بگیرد. نتایج این مطالعه نشان می دهد بخش حمل و نقل انرژی بری بالایی در دو استان یزد و اصفهان دارد. به همین دلیل پژوهشگران به مسئولان توصیه کرده اند در دو منطقه، به توسعه حمل و نقل عمومی، به کارگیری فناوری های جدید و افزایش راندمان خودروها به طور ویژه توجه کنند.  

برای مطالعه بیشتر مقاله «سنجش روابط بین بخشی آب و انرژی در دو منطقه اصفهان و یزد براساس رویکرد داده-ستانده دو منطقه ای» را بخوانید. این مقاله در فصلنامه پژوهش های اقتصادی در بهار 1401 منتشر شده است.