یکی از ظرفیت ها و پتانسیل های مهم اقتصادی ایران، فضای استارت آپی و اکوسیستم فعال استارت آپی کشور است که در سال های گذشته نقش پررنگی در اقتصاد ایران یافته، اما فعالان این حوزه سال 1400 را چگونه پشت سر گذاشتند و چشم اندازشان نسبت به سال آینده چگونه است؟ فرزین فردیس، رئیس کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران می گوید:«1400سال بسیار سختی برای خیلی از استارت آپ های کشور بود؛ به دلیل اینکه شرایط پایداری در فضای اقتصاد کلان کشور از مناظر مختلف وجود نداشت استارت آپ ها با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می کردند. چالش های ارزی و مشکلاتی که در تبادلات بین المللی وجود دارد و هم وضعیت مرتبط با قوانین کلان کشور کسب و کارهای استارت آپی را تحت تاثیر قرار داد.»

این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به اینکه مهم ترین مشکل شرکت های استارت آپی در سال 1400 مهاجرت نیروی انسانی این شرکت ها بوده است، می گوید:«شرکت ها در فضای استارت آپی و دانش پایه مهم ترین داری شان نیروی انسانی است و ما امسال موج گسترده ای از مهاجرت جوانان نخبه فعال در حوزه استارت آپی را شاهد بودیم و هرچقدر هم درباره آن تذکر دادیم و نگرانی خودمان را نسبت به این موضوع اعلام کردیم و گفتیم که برخی از طرح ها همچون صیانت به این مهم دامن می زند متاسفانه مورد توجه قرار نگرفت.»

او درباره اینکه آیا آماری از مهاجرت جوانان فعال در حوزه استارت آپی وجود دارد، می گوید:« در مجموعه های فین تکی که در این مدت بیشتر درگیر طرح صیانت و اینماد بوده اند، آمارگیری هایی صورت گرفته نشان می دهد حدود 1200 بلیط یک طرفه ظرف همین چند ماه از سوی کارکنان این شرکت ها به کشورهای دیگر گرفته شده و این فقط مربوط به پرسنل شرکت های حوزه فین تک می شود. علاوه بر این در مجموعه های کاری دیگر استارت آپی هم که با دوستان صحبت می کنیم به کرات مهاجرت جوانان را می بینم و می شنوم. الان مهم ترین نگرانی که مدیران مجموعه های استارت آپی ابراز می کنند این است که به دلیل شرایط اقتصادی و قوانین کشور و کاهش امید به آینده نمی توانند نیروی انسانی خود را حفظ کنند و با چالش نیروی انسانی نخبه و کارآزموده مواجه هستند.»

او در پاسخ به اینکه پیش بینی شما نسبت به سال آینده چگونه است، می گوید:« همه امیدواریم به اینکه گشایش هایی در فضای بین المللی با به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای ایجاد شود. این از نظر روانی برای جامعه می تواند خیلی موثر باشد و من فکر می کنم اثرات روانی آن از تاثیرات اقتصادی اش (حداقل در کوتاه مدت) بزرگ تر است. از طرف دیگر امیدوارم که جوان ترهایی که به دولت راه پیدا کرده اند و از نظر سن و سال هم به جوانان استارت آپی نزدیک تر هستند و تغییرات فناوری و تکنولوژی را بیشتر متوجه می شوند و می فهمند که خیلی زود می تواند دیر شود و خیلی زود فرصت هایی که الان در حوزه دانش پایه داریم از دست بدهیم در دولت تاثیرگذاریشان بیشتر شود و بتوانند دیگر مسئولان را متقاعد کنند که فضای سیاست گذاری کشور به سمت تخریب فضای استارت آپی نرود.»

او می گوید:« ما نیاز داریم که به جوانانمان امید بدهیم ولی متاسفانه در این سال ها تنها درباره آن حرف زده ایم و نتوانسته ایم امید را به معنی واقعی کلمه در جامعه و کسب و کارها ایجاد کنیم. اگر نتوانیم فضا را تغییر دهیم این فضای امیدوارانه که بعد از برجام می تواند به وجود آید، 6 ماه بیشتر دوام نخواهد داشت و خیلی زود به خاطر اینکه مولفه های کلان اقتصاد همچون قبل است دوباره به فضای تیر و تار و ناامیدی بازخواهیم گشت و جوانان بیشتری را از دست خواهیم داد.»