صنعت گردشگری این روزها مدام با تابلوهای «تاخیر» و «لغو سفر» مواجه می‌شود. فرودگاه به مکان‌های کم‌رونقی تبدیل شده‌اند که دیگر خبری از مسافران تفریحی و گردشگران در آن‌ها نیست. البته قرار نبود شرایط این‏گونه باشد.
ابتدای امسال وقتی واکسن کرونا کشف شد و در اختیار مردم در کشورهای ثروتمند قرار گرفت، همه تصور می‌کردند صنعت گردشگری دوباره جان می‌گیرد. اقتصادهای ثروتمند به سرعت واکسن را به مردم تزریق می‌کردند تا دوباره زندگی به مسیر عادی خودش بازگردد.
اما در حالی‌که کسب‌وکارهایی نیازمند سفر و گردشگران چمدان‌های خود را می‌بستند تا به سفر بروند، سویه دلتا وارد میدان شد. بسیاری از کشورها دوباره نگران شدند و مرزهای خود را به روی افراد خارجی بستند. اروپا و آمریکا دوباره با موجی از ابتلا و مرگ‌ومیر همراه شد.
بالاخره سویه دلتا کمرنگ شد. حالا رسانه‌ها و کارشناسان خبر از سویه جدیدی به نام اومیکرون می‌دهند. این خبر هنوز تایید نشده بود که دلهره به جان صنعت گردشگری انداخت. اکنون که این سویه جدید تایید شده، دوباره صنعت گردشگری هم شرایطی بحران پیدا کرده و ظاهرا این بار همه به آینده‌ای فکر می‌کنند که در آن گریزی از سویه‌های جدید کرونایی نیست.
یکی از نهادهای زیرشاخه سازمان ملل، سازمان گردشگری جهانی است که وضعیت صنعت گردشگری را هم بررسی می‌کند. این سازمان ابزاری دارد که به کمک آن وضعیت گردشگری در جهان را زیر ذره‌بین قرار می‌دهد. روز 28 نوامبر گزارشی از این سازمان منتشر شد که در آن چشم‌انداز تیره و تار صنعت گردشگری در جهان بیش از پیش مشخص شده‌است. در این گزارش میزان اثرگذاری سویه اومیکرون هم مد نظر قرار گرفته‌است.
یکی از مواردی که نسبت به گذشته مقایسه می‌شود، اندازه صنعت بیمه نسبت به سال 2019 است یعنی آخرین باری که همه می‌توانستند آزادانه به هر جایی سفر کنند. براساس بررسی‌های صورت گرفته، ورودی گردشگران بین‌المللی در سال 2021 نسبت به سال 2019 کاهش 70 تا 75 درصدی داشته‌است. این یعنی وضعیت چندان هم خوشبین‌کننده نیست. نکته این‏جاست که وضعیت در سال 2021 نسبت به سال 2020 بهبود پیدا نکرده در حالی‌که عده زیادی واکسن تزریق کرده‌اند.
آسیایی‌های سختگیر
درآمد حاصل از ورودی گردشگران بین‌المللی برای صنعت گردشگری در سال 2019 برابر با 1.7 تریلیون دلار بوده‌است. اما این رقم در سال 2020 به 700 تا 800 میلیارد دلار رسیده و بهبود اندکی را نشان می‌دهد.
داده‌های موجود نشان می‌دهد که صنعت گردشگری در آسیا در سه ماهه نخست سال 2021 کاملا تحت تاثیر منفی بوده‌است. حتی آسیبی که به صنعت گردشگری در سه ماهه نخست سال 2021 وارد شده بیش از آسیبی است که در سه‏ماهه نخست سال 2020 وارد شده، یعنی وضعیت بدتر شده‌است.
کشورهای آسیایی نسبت به محدودیت‌های کرونایی سختگیرانه‌تر عمل کرده‌اند. چین دومین بازار بزرگ گردشگری جهان را در اختیار دارد اما باز هم تصمیم گرفت سیاست به صفر رساندن ابتلا به کووید را در پیش بگیرد و به همین خاطر درهای خود را به روی گردشگران خارجی بست.
کشورهای اروپایی هم برای مدتی مرزها را باز گذاشتند اما دوباره محدودیت‌ها را در دستور کار خود قرار دادند. به این ترتیب اکثر نقاط جهان، محدودیت‌هایی را برای سفر در نظر گرفته‌اند و این موارد تاثیر منفی روی صنعت گردشگری می‌گذارد.
در سال 2022 احتمالا محدودیت‌ها تا حدودی برداشته می‌شوند البته اگر در این زمینه بخت با جهان یار شود. فناوری‌های جدید و پیشرفته هم می‌توانند در این زمینه موثر باشند. تقاضا برای سفر هم طی دو سال گذشته انباشت شده به همین خاطر برخی تصور می‌کنند که در سال 2022 ناگهان گشایشی برای صنعت گردشگری حاصل می‌شود. اما برخی موارد نشان می‌دهند که قضیه به این سادگی نیست.
چین به احتمال زیاد در سال 2022 دست از قوانین سختگیرانه خود نمی‌کشد چرا که در سال 2020 آسیب‌های بسیاری را به دلیل شیوع همه‌گیری کرونا متحمل شد. به‌علاوه چین قرار است میزبان المپیک زمستانه در سال 2022 باشد به همین خاطر احتمالا قوانین را به شکلی جدی‌تر دنبال خواهد کرد. سویه‌های جدید هم تا حدودی نشان می‌دهند که وضعیت در سال جدید چندان هم مطلوب نخواهد بود.
در نهایت پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که احتمالا در سال 2024 صنعت گردشگری بتواند به وضعیتی مشابه دوران پیش از کرونا برسد. تا آن زمان، باید با این صنعت آسیب‌دیده مدارا کرد.