نارندرا مودی، نخست وزیر هند، در نشست ماه گذشته رهبران جهان در گلاسکو اسکاتلند، پنج تعهد کشور خود را برای رسیدگی به مسئله تغییرات اقلیمی عنوان کرد. در بین این تعهدها رسیدن به انتشار خنثی کربن تا سال 2070 در کنار چند هدف کوتاه‌مدت قرار داشت. البته مودی به این مسئله هم اشاره کرد که گرچه کشورهای فقیر تنها سهم اندکی در ایجاد این آشوب اقلیمی در جهان دارند، بعضی از آن‌ها، مانند هند، عملکرد بهتری در برآورده کردن تعهدات زیست‌محیطی نسبت به بسیاری از کشورهای ثروتمند داشته‌اند.

حق با مودی است. هند 18 درصد از جمعیت دنیا را در خود جا داده‌است اما تنها 3 درصد از انتشار گاز دی‌اکسید کربن، به صورت انباشته، مربوط به این کشور است. با این‌حال گرچه رهبران چنین کشورهایی به درستی به نقش کم‌رنگ کشورشان در ایجاد بحران تغییرات اقلیمی اشاره می‌کنند، مردم کشورشان از تاثیر بلافاصله گازهایی که به صورت روزافزون تولید می‌شوند، آسیب‌های جدی می‌بینند.

آروینت کومار جراحی است که 30 سال پیش کار خود را در دهلی آغاز کرد. در آن زمان 90 درصد از بیماران مبتلا به سرطان ریه، سیگاری بودند و همگی مردان دست‏کم 50ساله بودند. در حال حاضر نیمی از این افراد اصلا سیگار نمی‌کشند، 40 درصد آن‌ها زن هستند و میانگین سنشان یک ‌دهه کاهش پیدا کرده‌است. کومار دائما با کودکانی روبه‌رو می‌شود که ریه‌های سیاه‌شده دارند. او درباره مسئله زیست‌محیطی می‌گوید: «مسئله حیاتی فعلی خود دی‌اکسید کربن نیست، بلکه سلامتی خود ما و نسل بعدی است.»

این مسئله تنها مربوط به شهر دهلی نیست. در فصل زمستان، رشته کوه هیمالیا آلودگی‌های مربوط به تقریبا 600 میلیون نفر را در هوا محبوس می‌کند. این شرایط وقتی بدتر هم می‌شود که با هفته‌های طولانی وزش پایین باد همراه باشیم. همین مسئله باعث شده‌است که بسیاری از مناطق روستایی هم وضعیتی به بدی دهلی پیدا کنند.

پژوهش‌های مختلف نشان می‌دهد که بحران آلودگی هوا می‌تواند امید به زندگی را در این منطقه بیش از 9 سال کاهش دهد. پژوهش منتشرشده سال گذشته در نشریه پزشکی لنست تخمین زده‌است که تنها در سال 2019، چیزی در حدود 1.67 میلیون نفر هندی به دلایل مربوط به آلودگی فوت کرده‌اند و سهم این مسئله در کل مرگ‌های این کشور یک به شش بوده‌است. طبق برآوردهای این پژوهش، افت بهره‌وری ناشی از این مسئله هزینه‌ای تقریبا 36.8 میلیارد دلاری را به هند تحمیل کرده‌است. در کنار آن باید هزینه 11.9 میلیارد دلاری مربوط به درمان بیمارهای آلودگی هوا را هم در نظر گرفت. کل این هزینه‌ها روی هم سهمی 1.8 درصدی از تولید ناخالص داخلی هند را به خود اختصاص می‌دهد. البته باید به این مسئله هم اشاره کرد که طبق ادعای خود این پژوهش‌گرها، تخمین‌ها به شکلی محافظه‌کارانه در نظر گرفته شده‌اند و واقعیت این مسئله بدتر از این هم هست.

*کابوس آلوده

شواهد بیان‌گر آثار گسترده‌تری هم هستند. 928 نوجوان که در دهلی زندگی می‌کنند آزمایش شده‌اند و شواهد نشان می‌دهد که 29.4 درصد آن‌ها به آسم مبتلا بوده‌اند که این عدد سه برابر سطوح جهانی است. به طرز عجیبی در این موارد تقریبا 40 درصد مبتلا به اضافه وزن بوده‌اند که به نظر پژوهش‌گران این مسئله هم مربوط به واکنش‌های متابولیک بدن نسبت به آلودگی هوا است تا پرخوری. مطالعات دیگری هم پیوندی بین آلودگی هوا و قد کودکان خردسال هندی یافته‌اند. از سوی دیگر سموم موجود در هوا مشکلات گوارشی را بین کودکان ایجاد کرده‌است.

البته نظر عموم مردم در این میان یک وزن دارد و پول نقدی که در هند در گردش است وزنی دیگر. گواتام آدانی و موکش آمبانی، ثروتمندترین افراد هند، ثروت خیره‌کننده خود را از صنایع هیدروکربنی جمع کرده‌اند. حتی همین دو فرد هم با سرعت بیشتری نسبت به دولت هند به سمت انرژی سبز حرکت می‌کنند. آدانی که پادشاه صنعت زغال هند تا همین سال گذشته بود، تغییری در مسیر خود ایجاد کرده‌است که به موجب آن در حال حاضر شاخه انرژی سبز او تبدیل به بزرگ‌ترین محل تامین انرژی تجدیدپذیر در هند شده‌است. سرمایه‌گذاران بین‌المللی هم وارد عمل شده‌اند. تا این‌جای کار در سال 2021، تقریبا 9.67 میلیارد دلار وارد اوراق سبز هند شده‌اند. این میزان به اندازه مجموع سرمایه واردشده به این عرصه طی 5 سال اخیر بوده‌است.