با افزایش قیمت گاز طبیعی، حاشیه سود صنایع فولادی کاهش می یابد

صنایع فولادی بدون یارانه انرژی دوام می آورند؟

...

اصلاح قیمت حامل های انرژی زنجیره فولاد یکی از مراحلی است که باید در بسته جامع اصلاح ساختار زنجیره فولاد کشور انجام شود. اصلاح نظام عرضه و تقاضا، آزادسازی قیمت‌های محصولات کل زنجیره (از طریق عرضه در بورس کالا و کشف قیمت)، اصلاح عوارض و تعرفه‌های صادرات و واردات و حمایت از صادرات محصولات زنجیره فولاد از دیگر اقدام‌هایی است که باید به طور همزمان عملیاتی شود تا آسیب پذیری صنعت فولاد کشور به حداقل برسد.

در لایحه بودجه دولت، قیمت گاز طبیعی افزایش یافته است. اما این افزایش چه تاثیری در زنجیره تولید در کشور خواهد گذاشت؟ مرکز پژوهش‌های مجلس در بررسی لایحه بودجه 1401 تأثیر افزایش قیمت گاز طبیعی را روی سودآوری صنایع فولاد بررسی کرده است.

براساس بند «ج» بصره «14» لایحه بودجه سال 1401 کل کشور، سوخت مجتمع‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌ها و صنایع پایین‌دستی، مجتمع‌های احیای فولاد و مصارف مربوط به یوتیلیتی شامل برق، آب، اکسیژن و... آنها معادل نرخ خوراک گاز مجتمع‌های پتروشیمی‌ها و واحدهای سیمانی و سایر صنایع برابر ده درصد (10 درصد) نرخ مذکور که براساس جزء «4» بند «الف» ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)تعیین می‌شود، محاسبه خواهد شد. حدود 944 هزار میلیارد ریال درآمد ناشی از اجرای این ردیف پیش‌بینی شده است.

آنچه در این میان مهم است، ‌این است که حجم قابل‌توجهی از گاز تولیدی کشور در زنجیره تولید فولاد مصرف می‌شود؛ این میزان در سال 99 بیش از 11 میلیارد مترمکعب بوده است که بخش عمده آن در واحدهای احیای مستقیم به‌منظور تولید آهن اسفنجی استفاده می‌شود. براین‌اساس، درآمد حاصل از اصلاح قیمت گاز طبیعی در صنایع احیای فولاد، حدود ۲00 هزار میلیارد ریال از ردیف گفته شده خواهد بود که برای مصارف پیش‌بینی شده در جدول تبصره «14» لایحه بودجه سال 1400 هزینه خواهد شد.

حالا برای بررسی تأثیر افزایش قیمت گاز بر سوددهی واحدهای تولید فولاد در کشور فرض شده است که سایر هزینه‌ها و همچنین قیمت محصول نهایی ثابت باشد. قیمت گاز در صنعت فولاد در سال 1400 براساس بند«ط» تبصره «1» قانون بودجه افزایش یافت و برابر 30 درصد قیمت گاز خوراک تحویلی به مجتمع‌های پتروشیمی محاسبه شد. به این ترتیب، میانگین این مبلغ در 6 ماهه اول امسال حدود 7928 ریال به‌ازای هر مترمکعب محاسبه شده است. این در حالی است که بنا بر پیشنهاد لایحه بودجه سال 1401 و همچنین قیمت فعلی گاز طبیعی (حداقل 10 سنت به‌ازای هر مترمکعب) قیمت گاز برای این واحدها به حدود 30 هزار ریال به‌ازای هر مترمکعب خواهد رسید.

بررسی ها نشان می دهد که اجرای این بند تأثیر قابل توجهی بر سودآوری این واحدها دارد، که نقش مهمی در ارزآوری کشور ایفا می‌کنند. همچنین عوامل مختلفی چون جانمایی واحدهای صنعتی، میزان دارا بودن حلقه‌های مختلف زنجیره ارزش، نوع محصول تولیدی و میزان صادرات محصول بر کاهش سود واحدهای فولادی اثرگذار است. افزایش سایر هزینه‌های تولید در سال آینده مانند قیمت برق، آب، حقوق و دستمزد نیروی انسانی، هزینه‌های تعمیرات و نگهداری و... موجب خواهد شد تا حاشیه سود واحدهای فولادی کشور نسبت به میزان محاسبه شده هم کاهش یابد. بدیهی است که شرکت‌هایی مانند مجموعه فولاد مبارکه اصفهان به دلیل دارا بودن بخش عمده‌ای از زنجیره ارزش تولید و همچنین ارزش افزوده بالای محصول تولیدی در این واحد صنعتی (انواع ورق های فولادی) دارای حاشیه سود بالاتری نسبت به عموم واحدهای صنعتی فولادی کشور خواهد بود.

حالا مرکز پژوهش ها در پیشنهادی عنوان کرده است که تلاش چند نسل از مدیران و متخصصان صنعتی کشور موجب شده است که امروزه زنجیره ارزش فولاد کشور به سطحی از بلوغ صنعتی و مدیریتی برسد. از طرفی دسترسی به گاز طبیعی و انرژی برق با نرخ‌های یارانه ای، همواره یکی از مشوق‌های سرمایه گذاری در بخش فولاد کشور بوده است، اما مشوق‌های سرمایه گذاری در هیچ بخشی از اقتصاد نمی‌توانند بدون محدودیت زمانی و همیشگی باشند، زیرا موجب افت پیوسته بهره وری و درنتیجه کاهش رقابت پذیری در سطح بین المللی می‌شوند. با توجه به گذار بخش فولاد کشور از دوره رشد و نمو اولیه و دستیابی به بلوغ صنعتی و مدیریتی، انتظار می‌رود استمرار توسعه و تداوم تولید در این بخش بدون نیاز به مشوق‌ها و حمایت‌های دولتی نیز امکان پذیر باشد.

این گزارش با پیشنهاد افزایش قیمت سوخت واحدهای تولید فولاد در لایحه بودجه سال 1401 موافق است. اما اصلاح قیمت حامل های انرژی نیز باید با یک برنامه مشخص و به صورت تدریجی و از پیش اعلام شده انجام شود تا تولیدکنندگان بتوانند با تمهیدات مدیریتی و فنی، تاب آوری صنعت خود را نسبت به اصلاح قیمت حامل های انرژی افزایش دهند.

از طرفی اصلاح قیمت حامل های انرژی زنجیره فولاد یکی از مراحلی است که باید در بسته جامع اصلاح ساختار زنجیره فولاد کشور انجام شود. اصلاح نظام عرضه و تقاضا، آزادسازی قیمت‌های محصولات کل زنجیره (از طریق عرضه در بورس کالا و کشف قیمت)، اصلاح عوارض و تعرفه‌های صادرات و واردات و حمایت از صادرات محصولات زنجیره فولاد از دیگر اقدام‌هایی است که باید به طور همزمان عملیاتی شود تا آسیب پذیری صنعت فولاد کشور به حداقل برسد. بدون نگاه جامع به لزوم تنظیم گری زنجیره فولاد کشور، اصلاحات مقطعی و بخشی حامل های انرژی موجب آسیب‌های جدی به صنعت فولاد، تحت تأثیر قرار گرفتن صادرات و آشفتگی بازار داخلی خواهد شد.

نظر خود را بنویسید

ارسال پیام