چند روز پیش، دولت لایحه حذف ارز ترجیحی 4200 تومانی کالاهای اساسی و برنامه جبرانی معیشت اقشار با اعتبار27 هزار میلیارد تومانی را به مجلس ارائه داد. امروز هم فوریت لایحه حذف ارز ترجیحی در مجلس تصویب نشد. اما تاثیر این لایحه در تورم و قیمت کالاهای اساسی چیست؟

ما به عنوان مصرف کننده نهاده هایی که با دلار 4200 تومانی وارد می شود، حدود دو سال است که از دولت در خواست کردیم تا آن را حذف کند و در واقع روش دادن سوبسید به مردم را از دوش تولید کننده بردارد و بعد به هر روشی صلاح دید به مردم سوبسید بدهد. چرا که در این شرایط به دلیل اختلافات زیادی که وجود دارد، این نرخ تنها باعث سواستفاده و بهره وری پایین و رانت و فساد شده است. اما اگر قیمت ها واقعی باشد، بهره وری افزایش پیدا می کند و رقابت هم در میدانی سالم صورت خواهد گرفت. دولت هم مجبور نخواهد بود این میزان هزینه کند در حالی که هزینه هایش به دست مصرف کننده و گروه هدف نمی رسد.

اما حذف ارز 4200 تومانی در دو بخش بررسی می شود. اول اینکه ما به عنوان تولیدکننده چه مسایلی داریم و دوم اینکه چه اتفاقاتی در جامعه و مصرف کننده رخ خواهد داد.

اگر قیمت ارز 6 یا 7 برابر شود، قیمت تخم مرغ به نسبت قیمت امروز 50 درصد گران می شود و قیمت مرغ 100 درصد گران خواهد شد. در واقع قیمت این دو محصول به اندازه رشد قیمت دلار، افزایش پیدا نخواهد کرد. در این زمینه مقدار مصرف هم مطرح است. درواقع مقدار مصرف تخم مرغ در ایران آنقدر کم است که اثر آنچنانی روی هزینه خانوارهای نمی گذارد. در ایران به ازای هر نفر در ماه 15 تخم مرغ مصرف می شود که اگر 50 درصد گران شود، حدود ماهی 10 هزار تومان به هزینه ها اضافه می کند. در مورد مرغ هم همین موضوع مطرح است. متوسط مصرف مرغ ایران به ازای هر نفر در ماه 2.5 کیلو است که اگر این 2.5 کیلو را ضرب در 30 هزار تومان کنیم، می شود حدود 75 هزار تومان. بنابراین این کل اتفاقی است که برای مرغ و تخم مرغ در جریان حذف ارز 4200 تومانی رخ خواهد داد.

اما مسایلی دیگری هم در این میان مطرح است. تولیدکننده برای اینکه بتواند نهاده های مورد نیاز خود را به چند برابر قیمت خریداری کند، به نقدینگی در همان اندازه نیاز دارد که در حال حاضر این توانایی وجود ندارد. آنها مجبور می شوند تن خواه گردانشان را بالا ببرند و دولت هم باید فکری برای این موضوع کند. اما تا الان که ما هیچ اثری از تولیدکننده ها و واردکننده ها و به طور کلی افرادی که با ارز 4200 تومانی درگیر هستند در لایحه دولت ندیده ایم. به نظر نمی رسد دولت فکری برای این اختلاف 6، 7 برابری قیمت دلار برای این گروه کرده باشد.