شاخص تولید صنعتی شرکت‌های بورسی در مهرماه ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال گذشته 1.4 درصد کاهش داشته است. رشد منفی شاخص تولید در مهرماه که بعد از شانزده ماه رشد مثبت شاخص ثبت شد را می‌توان ادامه روند نزولی رشد این شاخص دانست که از تیرماه ۱۴۰۰ شروع شده است. پژوهشکده پولی و بانکی، گزارش ماهانه تولید صنعتی مربوط به مهرماه را منتشر کرده است.

طبق این گزارش، در بین صنایع، تولید در صنایع صادرات محور و صنایع تولیدکننده کالاهای واسطه‌ای در مهرماه کاهش بیشتری (نسبت به مدت مشابه سال گذشته) داشته است و در عوض رشد تولید در صنایع تولیدکننده کالاهای مصرفی و صنایع وابسته به واردات در این دوره علی‌رغم کاهش نرخ رشد تولید کماکان مثبت بوده است.

به علاوه، بررسی صورت‌های مالی شش‌ماهه شرکت‌ها نشان می‌دهد که صنعت محصولات غذایی و صنعت محصولات دارویی به ترتیب بدترین وضعیت سودآوری را در سال جاری داشتند به‌طوری که ارزش حقیقی سود آنها در شش‌ماهه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است (سود اسمی کمتر از تورم رشد کرده است) و تعداد شرکت‌های زیان‌ده آنها نیز افزایش داشته است. این کاهش سود حقیقی می‌تواند به دلیل قیمت‌گذاری دولتی و غیربازاری در کالاهای ضروری باشد. در طرف مقابل صنعت فلزات اساسی و محصولات شیمیایی با رشد اسمی سود بالای ۱۰۰ درصد جز سودآورترین صنایع بودند.

*شاخص تولید صنعتی ماهانه در چه وضعیتی قرار دارند؟

بیش از ۲80 شرکت صنعتی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و فرابورس که به‌صورت ماهانه گزارش تولید خود را منتشر می‌کنند بیش از نیمی از تولید کشور را در اختیار دارند. لذا باتوجه‌به بررسی آمار این شرکت‌ها می‌توان وضعیت تغییرات تولید صنعت کشور را رصد کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شاخص مستخرج از داده‌های این شرکت‌ها هم‌راستا با شاخص تولید صنعتی کل کشور است. لذا این شاخص در زمانی که شاخص‌های رسمی کل کشور با تأخیر منتشر می‌شوند و تواتر فصلی دارند، می‌تواند جایگزین خوبی برای آنها باشد و وضعیت تغییرات ماهانه صنعت را نشان دهد.

روند رشد شاخص تولید صنعتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته از شهریور 97 تا مهرماه ۱۴00 نشان می‌دهد بعد از کاهش قابل‌توجه تولید صنعتی در نیمه دوم سال ۱397 و ابتدای سال ۱398، رشد تولید این بخش از فصل چهارم ۱398 صنعت مثبت شد که این رشد مثبت تا خردادماه ۱۴00 ادامه داشت. روند افزایشی رشد شاخص تولید در تابستان متوقف شد و رشد شاخص تولید در این تیر و مرداد به 3.1 درصد و صفر درصد رسید. با وجود اینکه رشد شاخص در شهریورماه اندکی بهبود پیدا کرد و به 2.4 درصد رسید اما در مهرماه مجدداً روند رشد شاخص تولید صنعتی نزولی شد و رشد شاخص در این ماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته به منفی 1.4 درصد رسید. رشد منفی شاخص تولید صنعتی در مهرماه در حالی اتفاق افتاده است که آخرین رشد منفی این شاخص به اردیبهشت ۱399 بر می‌گردد و بعد از آن این اولین رشد منفی شاخص تولید صنعتی است. عدد شاخص در مهرماه به عدد ۱0۴ رسید که باتوجه‌به عدد شاخص در مهرماه ۱397 که ۱03 بوده است می‌توان گفت که سطح تولید در مهرماه ۱۴00 تقریباً مشابه با مهرماه سال ۱397 است و نسبت به سال ۱39۵ تنها ۴ درصد رشد داشته است.

نکات مهمی که از بررسی آمار رشد صنایع در تیرماه استخراج می‌شود عبارت‌اند از بیشترین تاثیر منفی بر رشد شاخص را صنعت فلزات اساسی داشته است. با وجود اینکه ارزش اسمی تولید و فروش در این صنعت در مهرماه نسبت بیش از ۲ برابر مدت مشابه سال گذشته است اما رشد حقیقی تولید در این صنعت کاهش را نشان می‌دهد.

رشد شاخص تولید صنعت خودروسازی و ساخت قطعات بعد از ۱7 ماه تک‌رقمی شد و به 8.6 درصد رسید. این در حالی است که رشد فروش این صنعت در این ماه بیشتر از رشد تولید بوده است.

همچنین رشد تولید صنعت محصولات دارویی در مهرماه نیز مشابه پنج ماه گذشته منفی بوده است. کاهش تولید و فروش به همراه کاهش ارزش حقیقی سود در این صنعت نشان از وضعیت نامطلوب تولیدکننده‌های این صنعت دارد.