زمانی که واکسن‌های کرونا تولید، آزمایش و مجاز به استفاده اضطراری در زمانی کم شد، میلیون‌ها نفر مشتاقانه منتظر حفاظت و آرامش خاطر خود بودند. اما حدود 9 ماه پس از شروع واکسیناسیون در غرب، برخی از اقدامات ایمن‌سازی ملی و دولتی در سراسر ایالات متحده و اروپا کند شده است. سی‌ان‌بی‌سی در گزارشی به کاهش نرخ واکسیناسیون در دنیا پرداخته است.

این کندی همراه با درک پایین در برخی مناطق، کارشناسان را نگران کرده است. به‌ویژه اینکه بسیاری از اقدامات پیشگیرانه کووید کاهش‌یافته و موارد ابتلا در ایالات متحده و بخش‌هایی از اروپا در حال افزایش است.

هفته گذشته، دکتر هانس کلوگه، مدیر منطقه‌ای اروپایی سازمان جهانی بهداشت در بیانیه مطبوعاتی گفت: رکود جذب واکسن در منطقه نگران‌کننده است. اکنون که اقدامات بهداشت عمومی و اجتماعی در بسیاری از کشورها در حال کاهش است، اگر بخواهیم از انتقال بیشتر بیماری، بیماری شدیدتر، افزایش مرگ‌ومیر و خطر بیشتر ظهور انواع جدید ویروس جلوگیری کنیم، پذیرش واکسیناسیون عمومی بسیار مهم است.

او ادامه داد که 65 میلیون مورد مبتلای تأیید شده و 1.3 میلیون مرگ در منطقه گزارش شده است که 53 کشور از کشورهای اروپای غربی گرفته تا روسیه و کشورهای اطراف آن را شامل شود. کلوگه ادامه داد که 33 کشور در این منطقه میزان بروز موارد بیماری 14 روزه خود را بیش از 10 درصد رشد گزارش داده‌اند. این وضعیت بسیار نگران‌کننده است، به‌ویژه باتوجه‌به جذب کم واکسیناسیون در جمعیت‌های اولویت‌دار در تعدادی از کشورها.

در 6 هفته گذشته جذب واکسیناسیون در اروپا کند شده است، بخشی به دلیل عدم دسترسی به واکسن در برخی کشورها در بخشی دیگر هم به دلیل عدم پذیرش واکسن در گروهی دیگر بوده است. این در حالی است که تنها 6 درصد از مردم کشورهای با درآمد پایین و متوسط در این منطقه سری کامل واکسیناسیون را دریافت کرده‌اند.

*وضعیت در ایالات متحده و اروپا

برنامه واکسیناسیون در اواخر سال گذشته در اروپا و ایالات متحده با سرعت‌های مختلف آغاز شد. انگلستان و ایالات متحده به‌سرعت واکسیناسیون سالمندان و کارکنان مراقبت‌های بهداشتی را آغاز کردند اما حرکت اتحادیه اروپا به دلیل سفارشات، کندتر شد. از طرفی هم محدودیت‌ها بر سر داده‌های بالینی واکسن آسترازنکا مانع پیشرفت برخی از تزریقات در اتحادیه اروپا شد.

این مشکلات تا حدی برطرف شده است و بخش بزرگی از بزرگسالان و جوانان در ایالات متحده و اروپا کاملاً واکسینه شده‌اند.

طبق اعلام مرکز پیشگیری و کنترل بیماری‌های اروپا، تا به امروز 69.2 درصد از بزرگسالان در اتحادیه اروپا کاملاً واکسینه شده‌اند. اگرچه کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه هفته گذشته اعلام کرد که به هدف خود برای واکسیناسیون 70 درصد از جمعیت بالغ اتحادیه اروپا رسیده است.

در بریتانیا، 79.8 درصد از تمام افراد بالای 16 سال کاملاً واکسینه شده‌اند و در ایالات متحده این رقم 62 درصد از جمعیت بالای 12 سال است.

واکسیناسیون میلیون‌ها نفر در کوتاه‌مدت و تحت‌فشار در طول بحران سلامت عمومی دستاوردی غیرقابل انکار است، اما باتوجه‌به پیشرفت واکسیناسیون این رقم در تعدادی از کشورها کند شده است.

در ماه آوریل، ایالات متحده به اوج برنامه واکسیناسیون خود رسید. امریکا روزانه 3 میلیون دوز واکسن به مدت چند هفته تزریق کرد و حتی 10 آوریل رکورد تزریق 4.6 میلیون دوز واکسن را ثبت کرد. اما این نرخ به‌سرعت کاهش یافت. تا 26 اوت، متوسط تعداد هفت‌روزه دوزهای واکسن تزریق شده 877 هزار و 756 بوده است. تا سپتامبر، میانگین 7 روزه دوزهای تزریق شده واکسن گزارش شده در روز به 902 هزار و 992 مورد افزایش‌یافت.

کاهش شدید واکسیناسیون در اوایل تابستان باعث شد که هدف جو بایدن، رئیس‌جمهوری امریکا برای یک دوز واکسن به 70 درصد از بزرگسالان تا 4 جولای برآورده نشود و عملاً تا 2 آگوست به درازا بکشد. این مشکل عمدتاً به بزرگسالان 18 تا 29 ساله نسبت‌داده‌شده که برای دریافت واکسن، مراجعه نکرده‌اند.

مشاور ارشد کاخ سفید در این باره گفته بود که واقعیت این است که بسیاری از جوانان امریکایی احساس کرده‌اند که کووید 19 چیزی نیست که بر آنها تأثیر بگذارد و آنها تمایل چندانی برای تزریق ندارند.

به همین ترتیب هم در اروپا وضعیت تزریق واکسن کاهش یافت. به نظر می‌رسد جوانان اروپایی هم علاقه‌ای به دریافت واکسن ندارند.

کاهش سرعت واکسیناسیون نگران‌کننده است، چرا که به ویروس اجازه می‌دهد گسترش یابد. این به نوبه خود می‌تواند انواع جدیدی از ویروس را ایجاد کند که باعث کاهش اثر واکسن‌های موجود کووید شود.

*مخالفان واکسن چه کسانی هستند؟

براساس نظرسنجی‌های صورت‌گرفته، تردید درباره واکسن کووید در روسیه و ایالات متحده همچنان بالاست. آخرین داده‌ها براساس نظرسنجی انجام شده بین 17 تا 23 آگوست از 45 هزار و 604 مصاحبه‌کننده نشان داد که روسیه و ایالات متحده هنوز بالاترین میزان مخالفت با واکسن کرونا را دارند. حدود 31 درصد از روس‌ها در این نظرسنجی گفته‌اند که مایل به دریافت واکسن کووید نیستند و 16 درصد دیگر هم درباره دریافت واکسن مطمئن نیستند. همچنین 18 درصد از امریکایی‌ها نظرسنجی کردند که تمایل به دریافت واکسن ندارند، 10 درصد دیگر هم نامطمئن بوده‌اند.

باتوجه‌به آمار Our World in Data میلیون‌ها نفر در کشورهای دیگر چاره‌ای ندارند که واکسن دریافت‌کنند یا خیر. اگرچه 40.3 درصد از مردم جهان حداقل یک دوز واکس کووید 19 دریافت کرده‌اند، اما تنها 1.8 درصد از مردم کشورهای کم‌درآمد حداقل یک دوز دریافت کرده‌اند.