طالبان به مرزهای ایران رسیده و بر گمرک‌های مرزی افغانستان مسلط شده است، اتفاقی که باعث شد باوجود تجارت پررونق میان 2همسایه در 4‌ماه نخست امسال، مرزهای استان سیستان و بلوچستان با افغانستان بسته شود و شاهد افت شدید تردد کامیون های تجاری در مرز دوغارون باشیم. طبق اعلام مرزبانی تا زمان بازگشت ثبات و آرامش به این مناطق، صادرات کالا از گمرک مرزی میلک و گمشاد در سیستان و بلوچستان متوقف خواهد شد زیرا استقرار نیروهای شبه‌نظامی طالبان در استان‌ها و شهرهای همجوار با ایران، صادرکنندگان ایرانی را با نااطمینانی در ارسال کالا به این کشور مواجه کرده و باعث کاهش شدید تردد کامیون‌های ایرانی در مرز دوغارون شده است. پیش از رسیدن طالبان به این منطقه روزانه به‌طور متوسط 120دستگاه کامیون حمل بارهای صادراتی از مرز دوغارون وارد افغانستان می‌شد. سخنگوی گمرک ایران گفته است: مرز ماهی‌رود و دوغارون باز و مرز میلک در سیستان و بلوچستان به‌صورت موقت بسته شده است. به‌گفته روح‌الله لطیفی، عصر روز پنجشنبه ۱۴مرداد۱۴۰۰ تحولات و درگیری‌های داخلی افغانستان به سمت مرز‌های کشورمان کشیده شد و به‌دلیل ناامنی‌هایی که در حاشیه مرز‌ها بوده است فعالیت مرز‌های ایران و افغانستان موقتا کنار گذاشته شده است. به‌گفته او، توقف فعالیت در مرز‌های ایران و افغانستان تا زمان بازگشت امنیت ادامه دارد و پس از برقراری امنیت، تجارت از مرز‌ها از سر گرفته می‌شود. سخنگوی گمرک ایران امیدوار است که شرایط در روزهای آینده عادی شود و آرامش به مرزهای تجارت ایران و افغانستان در میلک همانند دوغارون و ماهی‌رود بازگردد.

یکی از شرکای استراتژیک ایران افغانستان است که همواره در طول 2دهه گذشته یکی از 5مقصد اصلی صادرات کالاهای ایرانی بوده است. تا جایی که براساس اعلام رسمی گمرک ایران، در 4‌ماه نخست امسال، یک میلیون و 800هزار تن کالا به ارزش 728میلیون دلار از ایران به افغانستان صادر شده است. در یک‌ماه اخیر، میزان مبادلات تجاری و ترددها در مرز میلک، واقع در استان سیستان و بلوچستان ایران با افغانستان به نصف کاهش یافته است. سخنگوی گمرک ایران با اشاره به میزان تردد کامیون‌ها از مرز میلک در روزهای عادی می‌گوید: قبل از متوقف شدن فعالیت، روزانه از این مرز 200 کامیون ورودی و 200 کامیون خروجی تردد داشتند که برخی از این کامیون‌ها ترانزیتی بودند که فعلا تردد آنها متوقف شده و تمام کامیون‌ها و راننده‌های ایرانی را از این مرز برگردانده‌ایم و هیچ راننده و کامیون ایرانی در آن‌سوی مرز باقی نماندند.

حسین سلیمی، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در واکنش به ضربه طالبان به تجارت ایران با افغانستان می‌گوید: وقتی درگیری یا جنگ در یک کشور برپا می‌شود، نخستین نقطه‌ای که آسیب خواهد دید تجارت آن کشور است. متأسفانه اوضاع آن‌قدر خراب است که فعلا نمی‌توان به راحتی پیش‌بینی کرد چه اتفاقاتی در انتظار است. هنوز برآورد دقیقی از میزان خسارات وارد شده به تجار ایرانی نداریم. باید ببینیم این وضع چه مدت طول خواهد کشید. او می‌افزاید: اینکه چه زمانی این ثبات بازگردد معلوم نیست. اما اینکه این آرامش توسط چه گروهی فراهم شود در برقراری روابط اقتصادی چندان تأثیر مهمی ندارد. سلیمی درباره تغییر حجم صادرات ایران به افغانستان با بالا گرفتن جنگ در این کشور می‌گوید: اگر وضع 2هفته اخیر، یک‌ماه دیگر ادامه پیدا کند ما امسال به ۵۰درصد صادرات حجم معمول پیش‌بینی شده خودمان به افغانستان هم نخواهیم رسید.

او با تأکید بر اینکه درگیری‌ها در افغانستان شدید است ادامه می‌دهد: با توجه به این وضع ما نمی‌توانیم به ۲میلیارد و ۷۰۰میلیون دلاری که امسال برای صادرات به افغانستان پیش‌بینی کرده بودیم برسیم. در 2هفته اخیر صادرات ما به افغانستان به ۱۵درصد میزان صادرات قبلی رسیده است. تقریبا از هر ۱۰۰کامیون که پیش از این روزانه به افغانستان می‌رفتند 2یا 3کامیون موفق می‌شوند به آنجا بروند.