توسعه و تعمیم نظام رفاه و تأمین اجتماعی و همچنین غلبه بر مخاطرات ناشی از بیماری، ازکارافتادگی و کهولت سن، بیکاری و نظایر آن همواره برای هر جامعه‌ای بالاخص افراد شاغل حیاتی است. سازمان تأمین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشور به‌عنوان سازمان‌های بیمه‌گر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ارائه این مأموریت دخیل هستند. از این رو یکی از وظایف این وزارت، ضمن اجرای سیاست‌های اشتغال، حمایت از نیروی کار شاغل نیز است؛ لذا بررسی بیمه‌شدگان شاغل و سهم این گروه از و کل شاغلان ضروری به نظر می‌رسد. مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت کار به مناسب روز جهانی کارگر، گزارشی از وضعیت بیمه کارگران در کشور منتشر کرده است.

 طبق تعریف ملی و بین‌المللی شاغل، فرد در سن کار که در طول زمان مرجع، طبق تعریف کار، حداقل یک ساعت کارکرده یا بنا به دلایلی به طور موقت کار را ترک کرده باشد. کارفرمایان، کارکنان مستقل، مزد و حقوق‌بگیران و کارکنان فامیلی بدون مزد گروه‌های مختلف شاغلان هستند؛ بنابراین دامنه اقدامات حمایتی شامل تمام افراد نامبرده می‌شود.

بیمه‌شدگان شاغل سازمان تأمین اجتماعی تنها برخی از بیمه‌شده‌های اصلی را شامل می‌شود. در این راستا با مطابقت تعریف شاغل و انواع بیمه‌شدگان اصلی سازمان تأمین اجتماعی، بیمه شده اجباری، برخی از بیمه‌شدگان خاص (بافندگان، رانندگان، کارگران ساختمانی، باربران، خادمین مساجد، کارفرمایان صنفی)، برخی از بیمه‌شدگان حرف و مشاغل آزاد (حرف و مشاغل آزاد، مربیان مهدهای کودک تحت پوشش سازمان بهزیستی) و همچنین تعدادی از بیمه‌شدگان توافقی (اعضای صندوق نظام‌پزشکی، اعضای صندوق نظام دامپزشکی، اعضای نماینده بیمه ایران و آسیا، معلمین حق‌التدریس) بیمه‌شده‌های شاغل در سازمان تأمین اجتماعی را تشکیل می‌دهند.

با توجه به آمار 9 ماهه سال 1399 بیمه شدگان اصلی تأمین اجتماعی، بیمه‌شدگان شاغل 88.9 درصد را در برمی‌گیرند.

شرایط حاکی از این موضوع است که بیمه شدگان اصلی، 39.1 درصد از کل بیمه‌شدگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی را شامل می‌شود که سهم بیمه‌شدگان شاغل 34.7 درصد است.

با توجه به نتایج طرح آمارگیری نیروی کار، در 9 ماه سال 1399 تعداد شاغلین برای جمعیت 15 ساله و بیشتر 23305 هزار نفر گزارش شده است؛ بنابراین سهم بیمه‌شده شاغل از شاغلین کل کشور 59.8 درصد است که این سهم در 9 ماه سال 1399 نسبت به مدت مشابه گذشته افزایش 3.4 درصدی داشته است.

می‌توان گفت بیشترین بیمه‌شدگان شاغل در سازمان تأمین اجتماعی به ترتیب مربوط به بیمه‌شدگان اجباری، رانندگان، کارگران ساختمانی و حرف و مشاغل آزاد (شاغل) است.

همچنین آمار بیمه‌شدگان شاغل سازمان تأمین اجتماعی در 9 ماهه 1399 نشان می دهد این تعداد نسبت به سال 1396 رشد داشته است. این رشد در حرف آزاد مشاغل و شاغل و کارفرمایان صنفی بیشترین نمود را داشته و این تغییرات در کارگر ساختمانی، رانندگان، بافندگان، و باربران، خادمین مساجد و مربیان مهدهای کودک با کاهش همراه بوده است.

از طرفی روند صعودی در بیمه‌شده شاغل (مجموع بیمه‌شده شاغل دو سازمان بیمه گر) و بیمه‌ شده سازمان تأمین را نشان اجتماعی می دهد در حالی که بیمه‌شده شاغل صندوق بازنشستگی کشوری روند نزولی داشته است.