پیش‌بینی اوج نفت و مرگ قریب‌الوقوع سوخت‌های فسیلی به‌خصوص به پالایشگاه‌های نفت آسیا ضربه خواهد زد. این منطقه، محل زندگی سه کشور از چهار کشور پرمصرف نفت است. آنها بیش از یک‌سوم ظرفیت پالایش نفت خام جهانی را تشکیل می‌دهند. بااین‌حال پالایشگاه‌های آسیایی با سرعت شگفت انگیزی در حال گسترش هستند، حتی کارخانه عظیم جدید در حال تأسیس است که حداقل برای نیم‌قرن کار خواهند کرد. بلومبرگ گزارشی از وضعیت پالایش نفت طی سال‌های آینده منتشر کرده است.

*چه خبر است؟

پس از یک قرن تأمین انرژی وسایل نقلیه جهان، پالایشگاه‌ها باید برای آینده‌ای بدون نفت برنامه‌ریزی جدیدی داشته باشند. چراکه اتومبیل‌ها قرار است دیگر با باتری کنند و کشتی‌ها هم گاز طبیعی می‌سوزانند. همچنین هم نوآوری منابع انرژی دیگر مانند هیدروژن هم ایجاد شده است. گلدمن ساکس پیش می‌کند که تقاضای نفت برای حمل و نقل اوایل سال 2026 به اوج خود برسد.

بااین‌حال در خبرها مشخص است بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان، بی‌پی در حال فروش میادین باارزش خود در آلاسکا است و رویال دوچ شیل هم ادامه کار در پالایشگاه‌هایش از لوئیزیانا تا فیلیپ66 را متوقف کرده است. اما پالایشگاه‌های بزرگ در آسیا در حال برنامه‌ریزی برای یک گذار بسیار طولانی هستند.

ظرفیت پالایشگاه‌های چینی از اوایل هزاره تقریبا سه برابر شده است و این کشور در سال جاری به یک قرن سلطه ایالات متحده در این صنعت پایان خواهد داد. البته ظرفیت چین همچنان در حال صعود است و تا سال 2025 به حدود 20 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. این در حالی است که سال 2020 روزی 17.4 میلیون بشکه پالایش می‌شده است. علاوه بر این، پالایش در هند هم به‌سرعت در حال افزایش است و می‌تواند در همین بازه زمانی، به بیش از 8.5 میلیون بشکه در روز برسد.

پالایشگاه‌ها مسیر طولانی برای اختراع مجدد تجارت خود دارند. طی چند ماه گذشته، اخبار گسترده‌ای از طرف پالایشگاه‌های کره جنوبی، چین و هند برای اهداف انتشار صفر گازهای گلخانه‌ای و تغییر رویکرد به هیدروژن و کاهش کربن منتشر شده است.

اما در پس این وعده‌ها، مدلی از کسب‌وکارها وجود دارد که همچنان برای دهه‌ها افزایش تقاضای سوخت را ایمن می‌کند. در آسیا طی دو دهه آینده، هنوز تقاضای سوخت حمل و نقل وجود خواهد داشت، البته کاهش می‌یابد اما همچنان وجود خواهد داشت.

در اینجا نقشه راهی برای پالایشگاه‌های آسیا تا سال 2100 وجود دارد که تطبیق مرحله‌ای مشاغل خود را با آن انجام دهند:

1.تولید بنزین را ادامه دهید

بنزین و گازوئیل برای وسایل نقلیه ممکن است اولین محصول مهمی باشد که از پالایشگاه‌ها محو می‌شود، اما بعید است به این زودی در آسیا اتفاق افتد. حدود 3.5 میلیون بشکه در روز ظرفیت جهانی تا پایان سال 2023 متوقف خواهد شد، یعنی حدود یک میلیون بیشتر از آنچه در حال حاضر اعلام شده است. اما پالایشگاه‌های جدید در آسیا از امکانات مدرن استفاده می‌کنند.

در حالی پالایشگاه‌های آسیایی سوخت وسایل نقلیه بیشتری تولید می‌کنند، پالایشگاه‌های در بازارهای غربی زودتر اوج تقاضا را دیده‌اند، چراکه خودروسازان به سمت خودروهای برقی روی آورده‌اند.

پیش‌ازاین، شیل تاسیسات لوئیزیانا و دو پالایشگاه در فیلیپ66 را به دلیل نگرانی از اینکه تقاضا بنزین هرگز از رکود ناشی از پاندمی نجات نخواهد یافت، تعطیل یا تبدیل به ترمینال‌های نفتی یا نیروگاه‌های سوخت زیستی کرده است.

2.پلاستیک بیشتری تولید کنید

تغییر ظرفیت بیشتر به پلاستیک و پلیمر با استفاده از کارخانه‌های موجود به‌راحتی امکان‌پذیر است. به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی پتروشیمی‌ها بیش از یک‌سوم رشد تقاضای جهانی نفت تا سال 2030 و تقریبا نیمی از آن را تا سال 2050 تشکیل خواهند داد.

حتی اگر انگیزه از بین بردن پلاستیک‌های یکبار مصرف در دنیای پساکووید دوباره احیا شود، تقاضا برای سایر محصولات پتروشیمی از لوله‌های آب ‌گرفته تا لاک ناخن مدام در حال افزایش است.

رشد طبقه متوسط در آسیا تقاضا برای کالاهای مصرفی و پلاستیک مورد استفاده در ساختمان‌ها و بسته‌بندی را افزایش داده است. از قضا حتی سازندگان خودروها و هواپیماها در تلاش برای سبک‌سازی وسایل نقلیه برای رسیدن به استاندارهای انتشار گازهای گلخانه‌ای، از پلاستیک بیشتری استفاده خواهند کرد.

نتیجه کلی اینکه مصرف جهانی پلاستیک نسبت به سال 2019 بیش از 60 درصد رشد خواهد کرد و به 600 میلیون تن تا سال 2050 خواهد رسید. ماجرایی که 7 میلیون بشکه در روز به نیاز پالایشگاه‌ها اضافه می‌کند.

به گفته گلدمن ساکس، پتروشیمی‌ها به دلیل رشد اقتصادی و افزایش مصرف به ویژه در بازارهای نوظهور به متقاضی اصلی نفت تبدیل خواهند شد.

چین بزرگ‌ترین بازار، این گذار را راهبری می‌کند. مگاپالایشگاه های جدید این کشور می‌توانند نیمی از نفت خام خود را به پتروشیمی تبدیل کنند. این میزان بیشتر از عملکرد سنتی 10 تا 15 درصد بیشتر پالایشگاه‌هاست.

3.به سمت هیدروژن بروید

یکی از راهکارها برای پالایشگاه‌ها پیداکردن جایگزین است. شاید امیدوارکننده‌ترین جایگزین، هیدروژن باشد که مانند بنزین قابل احتراق است و در وسایل نقلیه می‌توان از آن استفاده کرد.

به گفته کارشناسان هیدروژن انرژی سبز و بدون آلودگی است. سینوپک، بزرگ‌ترین پالایشگاه چین از این گاز به‌عنوان یکی از صنایع آینده کشور یادکرد.

سینوپک حدود 27 ایستگاه سوخت‌گیری هیدروژن دارد و قصد دارد تا سال 2025 شبکه خود را به حدود هزار عدد گسترش دهد.

4.سوخت‌های زیستی بسازید

هیدروژن تنها گزینه نجات نیست. یکی از گزینه‌های محبوب برای کشورهایی مانند مالزی و اندونزی که روغن پالم تولید می‌کنند، تطبیق پالایشگاه‌ها به تولید سوخت‌های زیستی است. البته محدودیت‌هایی برای مقدار پوشش گیاهی و زمین موجود برای تولید این سوخت وجود دارد، اما کشورهایی این موارد را دارند، می‌توانند از آن استفاده کنند.

اندونزی بزرگ‌ترین تولیدکننده روغن پالم در جهان است و در حال برنامه‌ریزی برای تولید سوخت‌های زیستی بیشتر در پالایشگاه‌های نفتی موجودش است. همچنین پالایشگاه‌های اختصاصی برای تبدیل روغن پالم به بیودیزل ایجاد می‌کند.

5.انتشار کربن را کاهش دهید

حتی با استفاده از پلاستیک و هیدروژن، پالایشگاه‌ها و سوخت‌هایی که تولید می‌کنند، گازهای گلخانه‌ای انتشار خواهند یافت، بنابراین بخش دیگر این گذار باید شامل روش‌های جذب این گازها و ذخیره یا استفاده مجدد آنها باشد. روش‌های انجام این کار معمولا بسیار گران است و صرفه اقتصادی ندارد. اما افزایش مجازات‌هایی مربوط به انتشار کربن و افزایش هزینه‌های مربوط به فناوری احتمالا باعث تعادل وضعیت می‌شود.

6.درست پیش بروید

پذیرش سریع فناوری‌هایی مانند وسایل نقلیه الکتریکی باعث بزرگ‌ترین شوک در صنعت نفت در نیم‌قرن گذشته شده است و جستجوی راهی برای تغییراتی که از قبل آز آغاز شده، آسان نخواهد بود.

به‌احتمال زیاد در نیمه دوم قرن، پالایشگاه‌های نفت بسیار کمتری وجود خواهند داشت و کارخانه‌هایی که باقی می‌مانند باید به‌سرعت سازگار شوند و از بازارهای جدید و سیستم‌های تولید جدید استقبال کنند.