در ژاپن، نرخ تورم کاهش پیدا کرده اما قیمت وسایلی مثل کامپیوترهای دسکتاپ و مایکروویو رو به افزایش است چون عده بیشتری از مردم مجبورند از خانه کار کنند
آینده نگر/ منبع: نیکی ایژیا
با گذشت یک سال از وقوع پاندمی کرونا، اقتصاد جهان در حال احیای خود است اما این احیا دارد به شکل K صورت میگیرد. چنین اتفاقی در زمان پس از رکود رخ میدهد و مهمترین نشانهاش این است که بخشهای مختلف اقتصاد با ابعاد و سرعتهای مختلف و در زمانهای مختلف شروع به رشد میکنند. همین حالا، وضع بعضی بخشها بسیار بدتر از بخشهای دیگر باقی مانده و بعضی بخشها بهتر رشد کردهاند. مثلا بخش تولید که نیمهرساناها و خودرو در چارچوبش قرار میگیرند به سرعت و در ابعاد گسترده در حال رشد است. اما بخش خدمات- از جمله سفر و رستورانداری- هنوز از تاثیر منفی پاندمی کرونا سر بلند نکرده است.
در همین میان، نرخ تورم در میان صنایع مختلف به شدت متفاوت به نظر میرسد. مثلا صنعت نیمهرساناها را در نظر بگیرید. رِنِساس الکترونیکز که یک شرکت مهم ساخت نیمهرساناها در ژاپن است به مشتریان خود اعلام کرده که به دلیل کمبود قطعه، زمان تحویل محصول را به دو برابر زمان قبلی افزایش خواهد داد. علت این است که عده بیشتری از مردم در یک سال اخیر به کار آنلاین در منزل روی آوردهاند و به دستگاههای بیشتری نیاز دارند و بازار نیمهرساناها برای پاسخگویی به این تقاضا آماده نبوده است.
حتی بخش تولید نیمهرساناها برای خودروسازی هم با شرایط مشابهی مواجه است. این بخش توانسته احیای سریع و خوبی را تجربه کند و مثلا یکی از مهمترین شرکتهای این حوزه از تایوان بیشترین افزایش درآمد خود را در سهماهه آخر سال ۲۰۲۰ تجربه کرد.
یک احیای دیگر در بخش خودروهای لوکس رخ داده. این بخش رشد سریعی را در یک سال اخیر در چین تجربه کرده است و شرکتهایی مثل مرسدس بنز، بیامدابلیو و آئودی بالاترین فروش را در سال ۲۰۲۰ در چین رقم زدند. درست است که در ابتدای پاندمی، خودروسازی ضربه خورد و تولید پایین آمد، اما حالا تقاضا با سرعت در حال افزایش است و خودروسازان در تلاشاند که به این تقاضا پاسخ دهند. همچنین یکی از جالبترین مثالها را میتوان در قیمت جهانی مس مشاهده کرد. قیمت مس بازتابی از صنعت تولید است و آمار حاکی از افزایش قیمت مداوم آن از بهار گذشته تاکنون است.
اما آینده بخشهای دیگر چیست؟ چطور میتوان روی احیای آنها حساب باز کرد؟ واقعیت این است که همه جنبههای اقتصاد جهان قادر به بهبود و بازسازی خود نبودهاند و بخش خدمات بدترین وضع را از این لحاظ دارد. مثلا به آمار آمریکا توجه کنید. انجمن ملی رستورانهای آمریکا اعلام کرده که از زمان آغاز پاندمی کرونا در این کشور، ۱۱۰ هزار رستوران مجبور شدهاند درهای خود را ببندند. همچنین میزان درآمد فروشگاههای زنجیرهای ۲۱ درصد نسبت به مدت مشابه در سال قبل کاهش نشان داده است. در ژاپن، وضع هتلها چنان بد بوده که هزینه اقامت در هتل حتی نسبت به دوران بحران مالی سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ نیز پایینتر آمده است.
اما نکات دیگری هم وجود دارد که باید به آنها برای پیشبینی آینده اقتصاد جهان توجه کنیم. مثلا اینکه اقتصاد واقعی در بسیاری از کشورهای پیشرفته دارد افول مجددی را تجربه میکند و علتش هم بازگشت محدودیتهای کرونایی و قرنطینه مثلا در برخی کشورهای اروپایی و ژاپن است. اما بازار سهام جهانی در بهترین وضع خود قرار دارد و سرمایههای بازار به بالای ۱۰۰ تریلیون دلار رسیده است. فومیو ماتسوموتو استراتژیست موسسه اوکاسان در این خصوص میگوید: «هرچه وضع اقتصاد بدتر باشد، ارزش سهام بالاتر میرود چون سرمایهگذاران در انتظار ارائه مشوقهای اقتصادی هستند.»
میزان مشوقهای اقتصادی که دولتها در نقاط مختلف جهان در یک سال اخیر ارائه دادهاند بیش از ۱۲.۵ تریلیون دلار است. پیشبینی میشود که این وضعیت در آینده به شکاف بیشتر بین طبقات کمدرآمد و سرمایهداران پردرآمد تبدیل شود. چون از یک سو سیاستهای بانکهای مرکزی دارد به گرمشدن بیش از اندازه بازارهای مالی میانجامد و ارزش داراییهای سرمایهداران را بیشتر میکند و از سوی دیگر، کمکهایی که به طبقات کمدرآمد یا بیکارشده میرسد تنها برای دوران پاندمی کفایت میکند و در آینده مالی آنها تاثیر مثبتی ندارد.
در این میان، بررسی نرخ تورم هم اهمیت دارد. در ژاپن، نرخ تورم کاهش پیدا کرده اما قیمت وسایلی مثل کامپیوترهای دسکتاپ و مایکروویو رو به افزایش است چون عده بیشتری از مردم مجبورند از خانه کار کنند. تقریبا همین روند را در آمریکا و بازار مسکن حومه شهرها میتوان مشاهده کرد. نرخ تورم در آمریکا از تابستان گذشته تنها یک درصد بود اما قیمت مسکن (خانههای مستقل) ۱۳ درصد افزایش پیدا کرده است.
با این اوصاف تنها نتیجهگیری که میتوان برای آینده اقتصاد جهان داشت این است که برخلاف تصور عمومی مبنی بر روند رو به کاهش تاثیر پاندمی کرونا، پیچیدگیهای اقتصادی ناشی از آن تازه شروع شده است و به خصوص دولتها و بانکهای مرکزی در راه احیا دوران سختی را پیش رو خواهند داشت.
نظر خود را بنویسید