سالی خشک در انتظار کشور

جای خالی اجرای الگوی کشت ملی

...

مهمترین سناریوها و اهدافی که می تواند بر ساختار و چارچوب الگوی کشت تاثیرگذار باشد، چیست؟

ایران سرزمینی خشک است و در سال های گذشته با بحران شدید خشکسالی در مناطق گسترده ای رو به رو بوده است. همچنین آخرین آمارهای رسمی نشان می‌دهد؛ میانگین بارندگی نسبت به سال قبل از نصف هم کمتر شده و حتی پرباران‌ترین حوضه‌ آبریز کشور نیز با کاهش 30درصدی بارندگی روبه‌روست؛ در این میانه یکی از مهم ترین موضوعات برای ادامه کشاورزی ، داشتن الگوی کشت است. الگوی بهینه کشت برنامه ای است که با هدف مديريت بهینه ی ترکیب مکانی گیاهی تدوين می شود. اين برنامه با توجه به فرصت ها و تهديدهای اکوفیزيولوژيکی،عوامل تولید، مسائل اقتصادی،عوامل فرهنگی و اجتماعی، تکنولوژی های نوين و ... طراحی می شود.

مهمترين سناريوها و اهدافی که می تواند بر ساختار و چارچوب الگوی کشت تاثیرگذار باشد عبارتند از: «1- سناريوی رشد تولیدات و افزايش سطح زيرکشت 2-سناريوی امنیت غذایی 3- سناريوی ارتقای بهره وری و رقابت پذیری بازاری محصولات  و 4- سناريوی تعديل ريسک و تطبیق با تغییرات اقلیمی.»

هرچند در عمل می توان ترکیبی از اين سناريوها و اهداف را برای طراحی الگوی کشت بکار گرفت اما بطور يقین در گام اول بايد يک گرايش مسلط در اهداف از سوی وزارت جهاد کشاورزی و کشاورزان، مشخص شود.الگوی کشت يک ماهیت پویا داشته و ماهیت آن در جريان طراحی و آماده سازی حین اجرا و بعد از آن می تواند بین متغییر وابسته و مستقل تغییر وضعیت دهد، اهمیت توجه به فاکتورهای موثر در طول زنجیره طراحی و اجرای الگوی کشت را از يک سو و نحوه سیاستگذاری برای اجرای موفق و مديريت موثر در پیامدهای حاصل از آن را از سوی ديگر مشخص می کند.

در این بین ازماهیت و سیناريوهايی که برای الگوی کشت در کشور مطرح شده به راحتی می توان استنباط کرد که الگوی کشت هدف نیست بلکه ابزاری برای رسیدن به اهداف اقتصادی، اجتماعی، زيست محیطی و حتی سیاسی است. از اين رو سیاسیت های که برای تضمین انجام آن اتخاذ می شود بايد از شفافیت، قدرت و ضمانتی در شأن اهداف ياد شده برخوردار باشد.

مرکز مطالعات و پژوهش های بازرگانی کشور در گزارشی به بررسی مهمترين ايرادات وارده بر سیاست های اجرايی پیشنهادی طرح ملی الگوی کشت پرداخته و نوشته است:« اگرچه اجرای الگوی کشت در راستای اهداف تعیین شده در قوانین بالادستی همچون قانون افزايش بهره وری، برنامه پنجم و ششم توسعه و ساير قوانین مربوطه تنظیم شده است اما براساس متن مصوبه نمی توان گرايش و هدف اصلی از اجرای الگوی کشت ملی را استنباط کرد. همچنین نظام تصمیم گیری و متولیان امر در خصوص ضرورت و اهمیت ابزار الگوی کشت به عنوان يک ابزار موثر در جهت دستيابی به اهداف قوانین مبنای الگوی کشت (قوانین مطرح شده در بیان ضرورت اجرای الگوی کشت)، به اجماع نرسیده اند. به بیان ديگر در مصوبه پیشنهادی و حمايت های مطرح  شده، ردپايی از  ضرورت و تأکیدی بر اجرای الگوی کشت قابل استنباط  نیست.» علاوه بر این در گزارش آمده است:« بطور يقین با توجه به پهنه های گوناگون اکولوژيکی زراعی کشور و همچنین ذخایر آبی متفاوت، الگوی کشت از منظر هزينه تمام شده برای هرگروه از محصولات از دامنه متفاوتی برخوردار خواهد بود. بطور يقین موضوع سطح متفاوت هزينه ها، سطوح متفاوتی از سودآوری را برای بهره برداران در مناطق مختلف ايجاد خواهد کرد. مصوبه الگوی کشت ملی پیشنهادی از پتانسیل صريح و يا حتی ضمنی برای پوشش اين تفاوت ها برخوردار نیست.»

لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?67848

نظر خود را بنویسید

ارسال پیام