در این بین انتظار از کشورهای علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری و توسعه روابط تجاری و اقتصادی با ایران به نتیجه رسیدن مذاکرات و توافقات و اعمال اقدامات عملی است که تاثیری مستقیم و عینی در اقتصاد ایران داشته باشد. در این زمینه «مرین سامرست» سردبیر نشریه اقتصادی مانی در مقاله‌ای با عنوان «آیا ایران یکی از بهترین کشورهای دنیا برای سرمایه‌گذاری است» که در روزنامه فایننشیال‌تایمز لندن منتشر شده به این سوال پاسخ داده و نوشته علاقه به سرمایه‌گذاری در ایران به‌شدت افزایش یافته و کنفرانس‌های متعددی در این زمینه برگزار می‌شود؛ از جمله کنفرانسی که روزنامه فایننشیال‌تایمز درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران و رونق اقتصادی و ثبات در کشور برگزار و از همه مهم‌تر ثبات سیاسی به مفهوم سیاست‌های پایدار برای توسعه را به‌طور مشروح مطرح کرد.

در این کنفرانس‌ها کارشناسان و متخصصان سرمایه‌گذاری ایران را کشوری جوان و بسیار باسواد معرفی می‌کنند که حدود ۶۰ درصد جمعیت آن زیر ۳۵ سال است و مهاجران ایرانی نیز ثروتمند، کارآفرین و علاقه‌مند به کشورشان هستند. در این زمینه تاکید می‌شود حدود ۶۸ درصد کسانی که وارد دانشگاه می‌شوند زنان هستند و هر سال حدود ۲۳۵ هزار مهندس جدید فارغ‌التحصیل می‌شوند. علاوه بر این، این جمعیت جوان اشتیاق وافری به فناوری اطلاعات (IT) دارد و مشابه هر نوع شرکتی را که در غرب فعالیتی متحولانه و جالب در حوزه IT دارد، در ایران هم می‌بینید.

چندی پیش و پس از روی کار آمدن رئیس‌جمهوری جدید امریکا، وزیر بازرگانی بریتانیا هم ایران بعد از تحریم‌ها را بزرگ‌ترین فرصت در بازارهای نوظهور در ربع قرن اخیر دانست. وی در مقاله‌اش به دیدگاه «دومینیک بورکور» کارشناس مسائل ایران در شرکت مدیریت مالی «شارلمان کپیتال» اشاره کرد و گفت: ایران می‌تواند تولید ناخالص داخلی خود را در آینده نزدیک ۶ تا ۸ درصد افزایش دهد و هر چه را برای این کار لازم است در اختیار دارد.

به‌گفته این کارشناس بین الملل، تردیدی نیست که تحریم‌ها ظرفیت عظیمی را بلا استفاده گذاشته است. ایران در حال ‌حاضر از ۴۲ درصد ظرفیت تولیدی خود استفاده می‌کند و دارای ترکیب جمعیتی مناسب با بدهی کم است؛ چنانچه بدهی خالص دولت فقط ۴ درصد است (به‌قول یکی از خبرگان اقتصادی، این همان چیزی است که جورج آزبورن، وزیر خزانه‌داری بریتانیا خوابش را می‌بیند) و شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان هم بدون بدهی هستند. اقتصاد ایران در همین وضعیت محدود و نامناسب خود بزرگ‌تر از اقتصاد استرالیا و به‌طرز شگفت‌انگیزی متنوع است.

از سوی دیگر به‌گفته بسیاری از اقتصاددانان معروف جهانی، این تصور اشتباه است که رونق اقتصادی در ایران فقط به این دلیل خواهد بود که این کشور یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفت و گاز دنیا را دارد. درست است که صنعت نفت و گاز صنعتی گسترده و پایه‌گذار برای توسعه سایر صنایع است اما امروزه به‌دلیل توسعه فناوری‌ها، مبنای رشد همه‌جانبه توسعه اقتصادی در ایران نیز تغییر کرده ‌است. به‌گفته این دست از کارشناسان، حدود ۳۰ درصد حوزه اقتصادی در بازار سهام فعال هستند و صنعت خودرو می‌تواند دومین منبع تولید ناخالص داخلی ایران باشد. این تصور که بخش بزرگی از تولید ناخالص داخلی ایران به صنایع نظامی اختصاص دارد هم نادرست است. فقط ۲.۷ درصد تولید ناخالص داخلی به امور نظامی می‌رسد.

کارشناسان بین الملل بر این نکته تاکید دارند که تحریم‌ها دیگر نخواهد توانست اجماعی بین‌المللی برای محدودیت ایران ایجاد کند. درهمین شرایط تنش‌های منطقه‌ای، از دیگر عواملی هستند که ریسک سرمایه‌گذاری در کشور را بالا می‌برند.

البته نرخ نفت هم از عوامل مهم ترغیب سرمایه‌گذاران خواهد بود. درست است نفت ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی ایران را تشکیل می‌دهد، اما در حال ‌حاضر می‌توان گفت یک‌سوم عایدی دولت از نفت است؛ بنابراین بین نفت بشکه‌ای ۲۰ دلار با بشکه‌ای ۶۰ دلار تفاوتی بسیار وجود دارد.

تحلیلگران بین‌المللی اعتقاد دارند می‌توان مخاطرات را به یک دلیل نادیده گرفت، چراکه سود بازارهای ایران پس از لغو تحریم‌ها حداقل ۲۰ درصد رشد می‌کند، در حالی که نسبت نرخ به درآمد ۵۵ درصد است و سود سهام بیش از ۱۶ درصد خواهد بود.

کلام پایانی اینکه با چنین نرخ‌هایی ایران باید یکی از بهترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری در دنیا باشد؛ بنابراین دولت آینده برای عبور از بحران‌ها و فارغ از گرایشات سیاسی، لازم است برای عبور از مشکلات متعدد که پیش پای خود خواهد داشت به ۳ محور رشد اقتصادی، ثبات اقتصادی و رفاه اجتماعی توجه ویژه کند. عبور از بحران و دستیابی به ۳ هدف کلیدی مورد اشاره، مستلزم تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری، شکل‌گیری اجماع در هدف و ابزار و نیز بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های کشور است تا ایران بتواند بهشت فرصت‌های سرمایه‌گذاری حداقل در منطقه باشد.

* رئیس کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق تهران

منبع : روزنامه صمت