تغییرات غیرمنتظره در بازار سیاست و اقتصاد جهان موجب بروز رفتارهای جدیدی در بازارهای تولید و مصرف، بهویژه در حوزه انرژی شده است. پژوهشگران و تحلیلگران این حوزه هرازگاهی وضعیت بهوجود آمده را رصد و به اظهارنظر میپردازند، اما این بار انتخابات امریکا شرایط دیگری را در فرآیند نامتعارف بازارها بهوجود آورد که تغییرات جدیدی را در قاعده بازی بازارهای نفت در دنیا رقم زد.
رضا پدیدار
تغییرات غیرمنتظره در بازارسیاست و اقتصاد جهان موجب بروز رفتارهای جدیدی در بازارهای تولید و مصرف، بهویژه در حوزه انرژی شده است. پژوهشگران و تحلیلگران این حوزه هرازگاهی وضعیت بهوجود آمده را رصد و به اظهارنظر میپردازند، اما این بار انتخابات امریکا شرایط دیگری را در فرآیند نامتعارف بازارها بهوجود آورد که تغییرات جدیدی را در قاعده بازی بازارهای نفت در دنیا رقم زد.
عمده پیشبینیها و عوامل موثر بر بازار نفت تا پیش از شروع هفته جاری خبر از ادامه ریزش نرخ میدادند، اما انتشار خبر پیشرفتی بزرگ در تولید واکسن کرونا در روز شنبه گذشته، تغییرات زیادی در ساختار بازار ایجاد کرد. در ادامه این روند امیدواری به بهبود تقاضا میتواند انتظارات قیمتی در بازار انرژی را هم دستخوش تحول کند.
موسسات بینالمللی در چند ماه گذشته به برآورده نشدن انتظاراتشان مبنی بر بازگشت تقاضای جهانی برای نفت اعتراف و به همین دلیل تخمینهایشان را با پیشبینیهای بدبینانهتری اصلاح میکردند. علاوه بر این، به باور موسسات و شرکتهای معتبر نفتی بازار نفت هر روز به چشمانداز بلندمدت رسیدن به پیک تقاضا و احتمال کاهش دائمی پس از این پیک نزدیکتر میشود.
در آخرین اصلاح، شرکت ویستا انرژی رسیدن به پیک تقاضا را سال ۲۰۲۸ میلادی دانسته، در حالی که پیش از این برآورد میکرد این اتفاق در سال ۲۰۳۰ بیفتاد. همچنین اوپک که در چند ماه گذشته به این موضوع اشارهای نمیکرد، در آخرین گزارش خود رسیدن به پیک مصرف را اواخر دهه ۲۰۳۰ تخمین زده، این در حالی است که برخی شرکتها معتقدند پیک تقاضا در سال گذشته میلادی رخ داده و نفت دیگر به سطح تقاضای سال ۲۰۱۹ باز نخواهد گشت.
البته باید دید تحولات تولید واکسن کرونا میتواند پیشبینیهای بلندمدت را نیز دچار تغییر کند یا خیر؟ پس از اعلام شرکت داروسازی فایزر برای موفقیت در آزمایشات انسانی واکسن تولیدی، بسیاری از فعالان بازار برای جلوگیری از ضرر بیشتر موقعیتهای فروش را معکوس کردند که نشان از تغییر انتظارات در میزان تقاضای بازار نفت دارد. برخی کارشناسان میگویند واکسن فایزر ممکن است حتی بر تصمیم اوپکپلاس برای ورود به فاز بعدی توافق کاهش تولید یا تعویق چندماهه این تصمیم اثر بگذارد. اوپکیها نیز در چند مرتبه سیگنال تعویق افزایش تولید را داده بودند.
با این حال، برخی دیگر معتقدند باتوجه به زمانبر بودن تولید گسترده واکسن کرونا و سوالات جدی پاسخ داده نشده در این زمینه، تقاضای نفت در کوتاهمدت تغییر زیادی نخواهد داشت و چند ماه آینده همچنان دوره سختی برای بازار نفت خواهد بود. در این بازی جدید بازار نفت باید گفت چنانچه واکسن کرونا بتواند بر میزان تقاضای نفت تاثیر بگذارد، باید موجودی انبارهای نفت را پر در نظر گرفت و تصور کرد سمت عرضه نفت نیز از چشمانداز افزایشی برخوردار است.
در کنار تمام این مسائل، تنشها میان بایدن و ترامپ بهطریقی افزایش یافته که ترامپ نتیجه انتخابات ریاستجمهوری امریکا را به چالش کشیده است. در این راستا هنوز بازارهای مالی نسبت به بازگشت شرایط به حالت عادی شک و تردید دارند. بهویژه که متخصصان معتقدند تولید و توزیع واکسن کرونا به این زودیها انجام نخواهد شد و شاید ساخت و توزیع این دارو تا اواسط سال آینده میلادی به درازا بکشد.
در مقابل تمام نکات و مطالب یادشده تصویر اولیه بودجه ۱۴۰۰ هم رویت شده و میزان فروش نفت در بودجه سال آینده روزانه ۶۵۰ هزار بشکه و نرخ هر بشکه نفت ۴۰ دلار محاسبه شده است. با این آمار میتوان سهم ریالی درآمدهای نفتی بودجه را در دو سناریو براساس نرخ دلار نیمایی یا ترجیحی پیشبینی کرد؛ هرچند بسیاری نیز معتقدند دولت در بودجه نخستین سال قرن آینده به لغو تحریمها یا افزایش نرخ نفت دل نبسته و محاسبات خود را منطبق بر واقعیات موجود انجام داده است. حال سوال مشخص این است که آیا دولت منابع نفتی را صرف واردات و تامین کالاهای اساسی خواهد کرد یا دلارهای نفتی مرهمی بر دیگر زخمهای بودجهای خواهند شد.
نظر خود را بنویسید