کیوان جعفری و حامد کریمیان، بنیانگذاران ترابرنت، چگونه وارد صنعت حمل و نقل بار شدند؟
نبرد سنتی ها و استارت آپ ها
1399/08/26
3757
این مطلب را به اشتراک بگذارید
آغاز کار بنیانگذاران ترابرنت با تحقیقات بازار بود و حتی ۵۰۰ میلیون تومان برای این کار هزینه کردند.
آینده نگر
خيلي از استارت آپ ها با اتفاق هاي بسيار ساده و يا نيازسنجي هاي شخصي بنيانگذاران شان كار خود را شروع مي كنند و نمونه آن «ترابرنت» است كه قصه آْن به يك اسباب كشي ساده بازمي گردد. آذر سال 1393 کیوان جعفری و حامد کریمیان كه در حوزه دانش بنيان فعاليت داشتند، تصميم گرفته بودند شركت خود را از غرب تهران به پارك فناوري پرديس در رودهن منتقل كنند كه متوجه شدند خدمات باربري اينترنتي مناسبي وجود ندارد و آن ها براي اسباب كشي با مشكلات بسياري مواجه شدند. كيوان جعفري خاطره آن اتفاق را خود اين گونه تعريف كرده است: «برای بردن اسباب و وسایل باید از خدمات باربری استفاده میکردیم، اما با اعمال شاقهای مواجه شده و بسیار اذیت شدیم. در آن زمان با خودم فکر کردم که چرا حمل بار باید اینقدر سخت باشد. در فضای اینترنت جستوجو کردم و متوجه شدم در کشورهای دیگر این کار را بهراحتی و بهصورت آنلاین انجام میدهند. به این صورت که صاحب کالا نیاز خود را بهراحتی در اپلیکیشن ثبت میکند و رانندگان، بار مناسب ماشینشان را انتخاب میکنند و با قیمت رقابتی به دست مشتری میرسانند. تصمیم گرفتیم که در ایران هم چنین سیستمی را اجرایی کنیم.» كيوان جعفري و حامد كريميان باتوجه به هدف گذاري براي راه اندازي سيستم حمل و نقل باري شروع به بررسي سيستم سنتی حملونقل جادهای کالا در ایران كردند و با شناسايي نقطه ضعف ها و قوت ها با همكاري چند شركت دانش بنيان ديگر در پارك علم و فناوري شروع به ساخت و راه اندازي يك پلتفرم آنلاين كردند و در نهايت نام آن را «ترابرنت» گذاشتند. پلتفرمي جامع متمرکز برای حملونقل بار، اعلام بار و ردیابی آنلاين بار در طول مسير ارسال. راهاندازي اين پلتفرم سه سال طول كشيد؛ حامد كريميان در گفتوگو با هفتهنامه شنبه در اينباره گفته است: «آغاز کار ما با تحقیقات بازار بود و حتی ۵۰۰ میلیون تومان برای این کار هزینه کردیم. این بازار هم بازار سخت و پیچیدهای است و نیاز به بررسی زیادی دارد. در واقع سالهای ۹۴ و ۹۵ بیشتر به بررسی و تحلیل بازار پرداختیم. از ابتدای سال۹۶، سرمایهگذاری مشترک روی ترابرنت انجام شد و کار به صورت جدی پیگیری و انجام شد. از ابتدای کار بيش از یک میلیون دلار روی ترابرنت سرمایهگذاری کردهایم و در شرف سرمایهگذاری یک میلیون دلار دیگر هم هستیم که باز هم از طریق دو مجموعه حصین و نارین انجام میشود.» اما بررسيهايي كه كيوان جعفري و حامد كريميان دو سال براي آن زمان گذاشتند نكات بسيار مهمي را نشان داد كه برجستهترين آن به اندازه اين بازار برميگردد. بازاری که سالانه ۳۰ میلیون بارنامه در آن صادر میشود که ارزش هر بارنامه حداقل ۳۰۰هزار تومان است. همچنين بدون در نظرگرفتن استثنائات، اغلب بارهای جادهای حملشان بین ۳۰۰هزار تا ۱۰میلیون تومان بسته به بار و وزن آن قيمت دارد. ولي همين بازار جذاب و نسبتا بكري كه آنها شناسايي كردند ورودي بسيار پيچيدهای دارد. در واقع کسب وکارهای سنتی خود را مالک این بازار میدانند و اجازه ورود شركاي جديد به خصوص آنلاينها را نميدهند و همين نكته باعث شده سهم استارتآپها كه «وارد جزيره ممنوعه شدهاند» در اين بازار میلیاردی، کمتر از یکونیم درصد باشد. همچنين کیوان جعفري درباره وسعت بازار حمل و نقل كالا و بار به مجله شنبه گفته است: «الان در کشور حدود ۳۶۰هزار کامیون فعال که پروانه فعالیت دارند و حدود ۵۰۰ هزار راننده داریم. پس میبینید که بازار بزرگ است و به همه ارکان این بازار میتوان خدماتی ارائه کرد که کارشان بهینه شود. قیمت بارها هم زیر ۳۰۰هزار تومان نیست اما سقف قیمت باز است چون حملونقلهای متفاوتی وجود دارد و مثلا ماشینهای بوژی بارهایی را تا ۲۰۰میلیون تومان جابهجا میکنند. کلاس کاری ما بارهایی بین ۳۰۰هزار تومان تا ۱۰میلیون تومان است. به طور کلی رقمی که برای اندازه این بازار تخمین زده شده، بین ۳۰ تا ۴۰هزار میلیارد تومان است؛ یعنی بازار کرایه حمل و نقل بار جادهای در ایران.» در روش سنتي حمل و نقل بار شرکت باربری یا رانندهای با صاحب کالا توافق میکند که بارش را از نقطهای به نقطه ديگر برساند. برای حمل بار رانندگانی در پایانهها و گاراژهای باربری هستند. در نهايت بار به رانندهاي سپرده شده، بارگيری صورت میگيرد، بارنامه برای ارسال صادر و راننده وارد جاده ميشود و تقريبا هيچ اطلاعي ديگر از او وجود ندارد تا به مقصد برسد. اما در روش اينترنتی فرد نوع ماشين را انتخاب میكند، ميزان حدودی وزن بار خود را ثبت ميند، راننده براي گرفتن بار مراجعه میكند (ديگر نيازی به حمل بار تا گاراژ نيست) و در نهايت هم اين امكان وجود دارد که در طول مسير بار خود را دنبال كند. حامد كريميان در گفتوگو با يكي از سايتهاي استارتآپی گفته است: «قصد ما این است که به صورت هوشمند، هم راننده متناسب با بارها را پیدا کنیم و هم خدمات شفافی به صاحب کالا بدهیم. وقتی این اتفاق بیفتد، واسطهها کم میشوند و هزینههای صاحب کالا کاهش مییابد. همچنین این مدل کار شفافیت ایجاد میکند و قیمت رقابتی میشود. صاحب کالا میتواند بارش را رهگیری کند. حتی صاحب کالا میتواند از ترابرنت بخواهد که رانندگانی با ویژگیهای مدنظرش به او معرفی کند یا بیمه و ماشین خاصی را سفارش بدهد.»
سهم بازار پراکنده یکی از چالشهای جدی در صنعت حمل و نقل کالا و بار در کشور پراکندگی کار و تعدد شرکتهاست. در واقع هیچ شرکتی وجود ندارد که سهم ویژهای از این بازار را در اختیار داشته باشد. برای مثال از بین حدود ۴۵۰۰ شرکت حملونقل سنتی در ایران سهم هیچکدام بیش از یک یا یکونیم درصد نیست. براساس اعلام رسمی سازمان راهداری، ۵۰ تا ۶۰ شرکت حملونقل سنتی توانمند و سراسری در ایران داریم که سهم بازارشان به یکونیم درصد نمیرسد. در واقع سهم بازار در میان این ۴۵۰۰ شرکت پراکنده است و به اعتقاد کارشناسان تا زمانی که وضعیت این صنعت به این صورت است، سهم بازار آنلاینها هم مشخص نخواهد شد. به گفته بنیانگذاران ترابرنت درحال حاضر شرکتهای آنلاینها این حوزه روی هم رفته سهم یک و نیم درصدی هم از این بازار ندارند. همچنین به گفته آنها بخش مهمی از چالشهای شرکتهای استارتآپی همچون آنها در حوزه حمل و نقل بار به محدودیتهایی بازمیگردد که از سوی سازمان راهداریها تعیین شده است. «سقفی که برای ما تعیین کردهاند، ۴۰هزار بارنامه است؛ یعنی یکدهم درصد ۳۰میلیون بارنامهای که در سال صادر میشود؛ یعنی میگویند تو کلانمقیاسی اما از یکدهم درصد نباید بزرگتر بشوی. ضمن اینکه ۳۰درصد از سهامتان را هم باید به شرکتهای سنتی طرف قرارداد و دارای مجوز صدور بارنامه بدهید. این کار خلاف قانون اساسی، قانون تجارت و سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی است. من نمیدانم چرا دولتیها به خودشان اجازه دادهاند برخلاف قانون اساسی کشور، آییننامه تدوین و صادر کنند. پیشنویس آییننامه را هم برای ما که با اصطلاح بازارگاه یاد میشویم و در آییننامه هم آمده است، ارسال نکردند و به اصطلاح ما را داخل بازی به حساب نیاوردند. نتیجهاش هم ضرر و زیانی است که مردم میبینند. متاسفانه افرادی برای کارآفرینان تصمیمگیری میکنند که یک ریال از جیبشان برای کارآفرینی هزینه نکردهاند. معمولا به ما میگویند صبر کنید. الان به مصلحت نیست. در حالی که استارتآپ آمده بگوید مثلا یک صنعت همه جایش غلط است و باید تخریب شود و دوباره با روش درست ساخته شود.» البته باوجود این دستاندازهای در مسیر آنلاین شدن حمل و نقل بار، استارتآپهای این حوزه از جمله ترابرنت توانستهاند آییننامه بازارگاه الکترونیکی حملونقل کالا را به تصویب سازمان راهداری برسانند و نخستین مجوز را در سال 1396 دریافت کنند. همچنین تصویب بارنامه الکترونیک در مجلس موفقیت دیگری بوده است که به دست آورده اند. بنیانگذاران استارتآپ ترابرنت در ادامه کار و برای توسعه مجموعه به دنبال آن هستند که وارد بازارهای حاشیه حمل و نقل بار و کالا هم بشوند. در افق برنامههای آنها ورود به بازارهایی مانند بیمه حمل، بیمه بدنه، بیمه کامیون، بیمه شخص ثالث و انواع بیمههای دیگر برنامهریزی شده است که کیوان جعفری میگوید حدود ۱۰هزار میلیارد تومان اندازه بازار آن است. علاوه براین آنها برای ورود به بازار سرمایهگذاری در صنعت حمل و نقل هم فکرهایی دارند، بازارهایی مانند فروش قطعات یدکی خودروهای سنگین از لاستیک گرفته تا... در صنعت حمل و نقل کالا و بار سه ضلع اصلی را صاحبان کالا، باربریها و رانندهها تشکیل میدهند و معمولا استارتآپهایی که در این حوزه فعالیت میکنند واسط بین باربریها و رانندهها شدهاند. اما ترابرنت تلاش میکند یک شرکت باربری باشد که بین صاحب کالا و راننده قرار بگیرد. کیوان جعفری در گفتوگو با هفتهنامه شنبه گفته است: «در واقع ما به دنبال اتومیت کردن صنعت حملونقل نیستیم بلکه به دنبال ایجاد تحول در این صنعت هستیم. این صنعت باید از ریشه عوض شود. در اصطلاح به این کار تخریب خلاق میگویند. ما قصد نداریم صرفا چند کد بزنیم و صنعت را آنلاین کنیم. یکی از دلالیترین صنعتهای ایران، همین صنعت حملونقل است و بسیاری از کسبوکارهایی که شکل و شمایل استارتآپی دارند، جرئت ندارند با دلالان این سیستم ناکارآمد دربیفتند. ضمن اینکه زنجیره دلالان یکی دو تا نیست. همه بخشهای این صنعت پر از دلال است که همگی در حال هزینهسازی هستند.» استارتآپ ترابرنت هماکنون بیش از ۱۰۰هزار راننده را تحت پوشش قرار داده است و تیمی 20 نفره آن را مدیریت میکنند. البته تیم هدایت این استارتآپ در گذشته بیش از این بودهاند که به دلیل مشکلات اقتصادی و مهاجرت کاهش پیدا کردهاند. کیوان جعفری در یکی از مصاحبههایش در مورد تجربه مهاجرت منابع انسانی گفته است: «من میخواهم به مسئولان کشور بگویم که بعضی از آدمها منحصربه فرد هستند و نباید اجازه بدهیم به راحتی از دست بروند. بعضی از آدمها را باید با چنگ و دندان نگه داریم. مسئولان باید بدانند که بعضی از آدمها، دیگر تکرار نمیشوند. در همین اکوسیستم هم همه فاندرها و... یکی نیستند، اما با از دست دادن منابع انسانی، کشور از درون با چالشهای جدی مواجه میشود چون آدمهای کارآمدش را از دست داده است.» به گفته او کار مدیران استارتآپها دائما توجیه کردن سرمایهگذاران و مدیران شده است: «مدیر یک استارتآپ کارش توجیه کردن مسئولان نیست بلکه ایجاد الگوریتمهای خلاقانه برای حل مشکلات حوزهای است که واردش شده است. اگر نتواند کاری کند، حالش بد میشود. اگر فردایش با امروزش فرقی نداشته باشد، به جایی میرود که بتواند تغییری ایجاد کند و بنابراین مهاجرت میکند.»
نظر خود را بنویسید