موسسه مطالعاتی IMD گزارش رتبه‌بندی سالانه خود در مورد رقابت‌پذیری کشورهای مختلف را ارائه داد. این سی و دومین سالی است که این موسسه در ماه ژوئن اقدام به ارائه گزارش رقابت‌پذیری می‌کند و ۶۳ کشور دنیا را در این مطالعه وارد می‌کند. دلیل انتخاب این ۶۳ کشور، موجود بودن اطلاعات کامل در مورد این کشورها است.

طبق گزارش سال جاری، سنگاپور رقابت‌پذیرترین کشور دنیا است و این دومین سال متوالی است که این جایگاه را به خود اختصاص داده است. کشورهای دانمارک، سوئیس، هلند و هنگ‌کنگ در این رده‌بندی به ترتیب جایگاه دوم تا پنجم را دارند. آرتور بوریس رئیس این موسسه مطالعاتی و استاد رشته فاینانس در مورد گزارش سال جدید می‌گوید: «مهم‌ترین شاخصه امسال این است که اقتصادهای کوچک قدرت رقابت بالاتری در میان کشورهای دنیا به دست آورده‌اند. قدرت‌گیری اقتصادهای کوچک می‌تواند نویدبخش این مسئله باشد که ما اقتصاد پویاتری خواهیم داشت که سرعت رشد بالاتری را تجربه می‌کند.»

وی ادامه داد: «مزیت مهمی که کشورهای کوچک نسبت به کشورهای دیگر دارند این است که این کشورها قدرت بیشتری برای مقاومت در برابر بحران کنونی دارند و همین مسئله قدرت رقابت‌پذیری آنها را در عرصه بین‌المللی بیشتر کرده است. در کشورهای کوچک و کم‌جمعیت رسیدن به یک اتفاق نظر برای اجرای سیاستی در مقابله با کرونا، اجرای طرح‌های قرنطینه و در نهایت گذر از این بحران ساده‌تر از کشورهای بزرگ است و تجربه هم نشان داده است کشورهای کم‌جمعیت و کوچکی مانند نیوزیلند و استرالیا و سنگاپور موفق‌تر از کشورهای بزرگی مانند امریکا بودند.»

در سال جاری شمار زیادی از اقتصادهای کوچک بر مبنای ارزش تولید ناخالص داخلی در میان ده اقتصاد رقابت‌پذیر دنیا قرار گرفته‌اند. به عنوان مثال سه کشور سنگاپور و هنگ‌کنگ و امارت متحده عربی که سه کشور در حال توسعه آسیایی و سه اقتصاد کوچک هستند در میان ده اقتصاد برتر این فهرست قرار گرفته‌اند درحالی‌که در سال گذشته چنین جایگاهی نداشتند.

کشورهای ابتدا و انتهای فهرست کدام‌اند

 درابتدای فهرست اقتصادهای رقابت‌پذیر سال ۲۰۲۰، کشورهای سنگاپور، دانمارک، سوئیس، هلندو هنگ‌کنگ جایگاه اول تا پنجم را دارند و سوئد و نروژ و کانادا و امارات و امریکا به ترتیب ششمین تا دهمین کشور این فهرست هستند. در میان این ده کشور سه کشور هنگ‌کنگ، امارات و امریکا نسبت به سال قبل افت جایگاه را تجربه کردندو سنگاپور نسبت به سال قبل جایگاهش تغییری نکرده است.

امریکا بیشترین افت جایگاه را تجربه کرده است که برابر با ۷ پله است و کانادا با تجربه بالاترین ارتقای جایگاه نسبت به سال قبل در سوی دیگر طیف قرار دارد.

در انتهای این فهرست کشورهای ونزوئلا، آرژانتین، مغولستان، کرواسی، افریقای جنوبی، اردن، اسلواکی، برزیل، اوکراین و کلمبیا قرار گرفته‌اند که به استثنای برزیل، کرواسی و مغولستان شاهد افت جایگاهشان نسبت به سال قبل بودند. بیشترین افت جایگاه در این گروه از کشورها به کرواسی اختصاص داشت که جایگاهش نسبت به سال قبل ۴ پله کاهش پیدا کرد.

ترکیه در این رده‌بندی جایگاه ۴۶ را دارد و جایگاهش نسبت به سال قبل ۵ پله ارتقا پیدا کرده است. اندونزی در این فهرست جایگاه ۴۰ را دارد و جایگاهش نسبت به سال قبل ۸ پله کاهش پیدا کرده است. ژاپن سی‌امین کشور این فهرست است و مالزی جایگاه ۲۷ را دارد. چین در این رده‌بندی جایگاه ۲۰ را دارد و آلمان و استرالیا به ترتیب جایگاه ۱۷ و ۱۸ را به خود اختصاص داده‌اند. قطر در این رده‌بندی جایگاه ۱۴ را دارد که نسبت به سال قبل ۴ پله افت را تجربه کرده است و تایوان یازدهمین کشور است.

دلیل موفقیت سه کشور اول در این فهرست چه بود

سه کشور سنگاپور، دانمارک و سوئیس در این رده‌بندی جایگاه اول تا سوم را دارند و سؤال این است که این کشورها چگونه توانستند به این موفقیت برسند؟

مطالعات انجام شده توسط موسسه IMD نشان می‌دهد عملکرد قدرتمند اقتصادی سنگاپورکه ریشه در حجم بالای سرمایه‌گذاری بین‌المللی در این کشور و حجم بالای تجارت جهانی دارد، یک عامل بسیار مهم در این موفقیت بود. از طرف دیگر نرخ پایین بیکاری و بالا بودن میزان فرصت‌های شغلی در این کشور است که می‌تواند بازار کاری پویا و اقتصادی پرقدرت را ایجاد کند و زمینه را برای تسریع روند رشد اقتصادی فراهم آورد.

این موسسه مطالعاتی در مورد دلایل دیگر موفقیت سنگاپور نوشت: «عملکرد باثبات در بخش آموزش و توسعه زیرساخت‌های تکنولوژی از جمله زیرساخت‌های مخابراتی، سرعت اینترنت و صادرات تکنولوژی‌های پیشرفته نقش بسیار مهمی در اقتدار اقتصادی این کشور آسیایی داشته است و قدرت رقابت این کشور را در سطح بین‌المللی افزایش داد.»

دانمارک در این رده‌بندی جایگاه دوم را دارد و قدرت بالای اقتصادی این کشور، پویایی بازار کار و توسعه‌یافتگی بخش آموزش و بهداشت همه از دلایل موفقیت این کشور در سطح بین‌المللی است. به علاوه این کشور در عرصه بین‌المللی هم بسیار فعالانه عمل می‌کند و توانسته است حجم بالایی از سرمایه‌های بین‌المللی را جذب کند. دانمارک در میان کشورهایی است که بهره‌وری فعالیت‌های اقتصادی در آن بسیار بالا است و در کسب و کارهای کوچک و متوسط این کشور بالاترین راندمان را در میان تمامی کسب و کارهای فعال در قاره سبزدارد.

سوئیس سومین کشور این فهرست در سال جاری است. این کشور روند افزایش تدریجی را طی سال‌های اخیر طی کرده است و از جایگاه پنجم در سال ۲۰۱۸ به جایگاه سوم در سال جاری رسید. حجم بالای تجارت بین‌المللی سوئیس عامل اصلی عملکرد اقتصادی قدرتمند این کشور است. البته نمی‌توان از قدرت بالای زیرساخت‌های علمی و بهداشتی و سیستم‌های آموزشی هم غفلت کرد.

چه کشورهایی نسبت به سال قبلافت جایگاه را تجربه کردند

برای دومین سال متوالی امریکا نتوانست جایگاه خود را در فهرست اقتصادهای رقابت‌پذیر دنیا حفظ کند و نسبت به سال ۲۰۱۹ افت جایگاه را تجربه کرد. این کشور که در سال ۲۰۱۷ جایگاه اول این فهرست را داشت در سال گذشته این جایگاه را به سنگاپور واگذار کرد و خود به عنوان سومین اقتصاد رقابت‌پذیر دنیا معرفی شد. ولی این وضعیت برای مدت زیادی دوام نداشت و این اقتصاد بزرگ دنیا در سال جاری جایگاه دهم فهرست را به خود اختصاص داد. دلیل افت جایگاه کشور امریکا در این سال‌ها را می‌توان جنگ تجاری امریکا و چین دانست که باعث افت ارزش صادرات امریکا و کاهش توان اقتصادی این کشور شد. سیاستی که ترامپ بعد از روی کار آمدن با هدف حمایت از اقتصاد داخلی در پیش گرفت و باعث شد تا زیرساخت‌های مالی این کشور آسیب ببیند. این جنگ تجاری جایگاه چین را هم در فهرست اقتصادهای رقابت‌پذیر در دنیا تنزل داد. این کشور که در سال ۲۰۱۹ جایگاه ۱۴ را داشت در سال جاری توانست جایگاه بیستم را در میان اقتصادهای رقابت‌پذیر در دنیا به دست آورد.

هنگ‌کنگ که در فهرست سال جاری جایگاه پنجم رابه خود اختصاص داده است، طی یک سال اخیر سه پله افت جایگاه داشته است. این کشور در سال ۲۰۱۹ جایگاه دوم دنیا در میان اقتصادهای رقابت‌پذیر را داشت. دلیل افت جایگاه این کشور کوچک آسیایی را می‌توان در افت عملکرد اقتصادی این کشور و افزایش تنش‌های اجتماعی دانست.

در میان کشورهای خاورمیانه، امارات متحده عربی رقابت‌پذیرترین کشور است. این کشور که در فهرست سال جاری جایگاه نهم را دارد، در سال ۲۰۱۹ میلادی جایگاه پنجم را به خود اختصاص داده بود. با وجود چهار پله افت جایگاه، باز هم امارات برترین کشور خاورمیانه در فهرست اقتصادهای رقابت‌پذیر است.

چه کشورهایی نسبت به سال قبلارتقای جایگاه را تجربه کردند

یکی از کشورهایی که بالاترین رشد را در جایگاه خود تجربه کرد نروژ است. این کشور در سال ۲۰۱۹ جایگاه یازدهم فهرست را داشت و در سال جاری به هفتمین جایگاه رسید. اصلی‌ترین دلیل موفقیت نروژ را می‌توان در راندمان بالای کسب و کارها در این کشور دانست. مسئله‌ای که در اغلب کشورهای اسکاندیناوی دیده می‌شود و باعث می‌شود تا شروع به کار و کسب درآمد از کسب و کارهای تازه رواج زیادی داشته باشد.

بریتانیا هم با وجود چالش‌های زیادی که در نتیجه برگزیت تجربه کرده است، در سال جاری توانست ارتقای جایگاه را تجربه کند. در گزارش سال ۲۰۱۹ میلادی این کشور جایگاه ۲۳ را در میان اقتصادهای رقابت‌پذیر دنیا داشت در حالیکه در سال جاری جایگاه ۱۹ را به خود اختصاص داده است. برخی بر این باور هستند برگزیت و نگرانی در مورد تبعات این مسئله روی اقتصاد بریتانیا سبب شده است تا قوانینی در حمایت از کسب و کارهای کوچک در این کشور وضع شود و به دنبال آن بریتانیا جایگاه بهتری در فهرست اقتصادهای رقابت‌پذیر به خود اختصاص دهد. این کشور از نظر راندمان کسب و کارها جایگاه ۲۰ را داشت در حالیکه در سال ۲۰۱۹ جایگاه ۳۱ فهرست را به خود اختصاص داده بود.

فرانسه با یک پله افت جایگاه نسبت به سال ۲۰۱۹، توانست جایگاه ۳۲ فهرست سال جاری را به خود اختصاص دهد.

 در قاره امریکای شمالی، کشور کانادا موفق به ارتقای جایگاه شد. این کشور که در سال ۲۰۱۹ سیزدهمین اقتصاد رقابت‌پذیر در دنیا معرفی شده بود در سال جاری توانست جایگاه ۸ را به خود اختصاص دهد. این ارتقای جایگاه به دلیل بهبود وضعیت بازار کار و باز شدن فضای اجتماع برای ایجاد فرصت‌های شغلی و آغاز کسب و کارهای تازه بود.

در امریکای لاتین، شیلی رقابت‌پذیرترین کشور شناخته شده است و در فهرست ارائه‌شده توسط موسسه IMD جایگاه ۳۸ را دارد.