بیکاری یکی از چالش های اصلی کشور در سال های گذشته بوده است و حالا با شیوع بیماری کرونا شرایط سخت تر از گذشته هم شده است به صورتی که جواد حسین زاده رئیس مرکز آمار ایران درباره اثرات کرونا بر نیروی کار گفته در فصل بهار سال جاری نسبت به فصل مشابه سال قبل حدود ٢ میلیون نفر از بازار کار خارج شده‌اند. طبق آمارهای مرکز آمار بیش از ١ میلیون و 2 هزار نفر این افراد را زنان و ٩٧هزار نفر از جمعیت بیکار شده را مردان تشکیل می دهند. علاوه بر این آمار؛ ارزیابی نتایج طرح آمارگیری نیروی کار که به تازگی منتشر شده است هم نشان می دهد فصل بهار امسال کاملا تحت تاثیر شیوع کرونا قرار داشته و خزان بیکاری کشور جدی تر از گذشته شده است. نرخ مشارکت اقتصادی در کشور به طرز بی‌سابقه‌ای کاهش یافته و رکورد 3.7 درصدی برای این شاخص به ثبت رسیده است. طبق آمارها استان‌های سیستان و بلوچستان و گیلان بیشترین میزان کاهش نرخ مشارکت اقتصادی را در فصل بهار تجربه کرده‌اند. همچنین ارزیابی نتایج طرح آمارگیری نیروی کار نشان می دهد جمعیت غیرفعال کشور افزایش 2 میلیون و 700هزارنفری را تجربه می کند. علاوه بر این سهم جمعیت شاغل در بخش خدمات به میزان 733 هزار نفر و جمعیت شاغل بخش‌های کشاورزی و صنعت به ترتیب به میزان 365 و 402 هزار نفر کاهش یافته است.

در این بین بررسی تغییرات نرخ مشارکت، نسبت اشتغال و نرخ بیکاری در سطح استان‌های کشور نشان می‌دهد: افزایش نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت 15 ساله و بیشتر تنها در استان چهارمحال و بختیاری با 0.8 درصد رخ داده است و در مقابل استان‌های سیستان و بلوچستان و گیلان با 6.6 در صد بیشترین میزان کاهش را تجربه کرده‌اند. در بهار 1399 نسبت به بهار 1398 نرخ مشارکت اقتصادی 30 استان کشور روند کاهشی داشته است. همچنین این نتایج گویای آن است که بیشترین و کمترین نرخ مشارکت در بهار 1399 به ترتیب مربوط به استان هرمزگان با 46.1 درصد و سیستان و بلوچستان با 33.4 درصد است. در این بین بیشترین نسبت اشتغال مربوط به استان زنجان با 41.9 درصد و کمترین نسبت مربوط به استان سیستان و بلوچستان با 29.1 درصد بوده است. همچنین، این بررسی گویای آن است که بیشترین و کمترین میزان کاهش نسبت اشتغال در بهار 1399 نسبت به بهار 1398 به ترتیب در استان‌های خراسان شمالی با 6.8 درصد و چهارمحال و بختیاری با 3 درصد رخ داده. به طور کلی می توان گفت در این دوره بازار کار تمامی استان‌های کشور با افت نسبت اشتغال مواجه شده‌اند.

در بهار 1399 نسبت به بهار 1398 بیشترین کاهش نرخ بیکاری در استان یزد اتفاق افتاده است که از 12.7 درصد به 7.6 درصد رسیده و در مقابل استان لرستان با افزایش 4.7 درصدی نرخ بیکاری بیشترین افزایش نرخ بیکاری را در دوره مورد بررسی تجربه کرده است. به طور کلی در بهار 1399 نسبت به دوره مشابه سال گذشته در 11 استان نرخ بیکاری افزایش و در 20 استان نرخ کاهش نشان می دهد.