آمار رشد اقتصادی سال 98 توسط مرکز آمار و بانک مرکزی با چند روز اختلاف منتشر شد. طبق آمار مرکز آمار، رشد اقتصادی با نفت و بی نفت همچنان منفی است، اما بانک مرکزی معتقد است رشد اقتصادی بدون نفت به 1.1 درصد رسیده است.

طبق گزارش بانک مرکزی، بر اساس برآوردهای اولیه، تولید ناخـالص داخلـی کشـور بـه قیمـت پایـه و بـه قیمت‌های ثابـت سـال 1390 از 6564.7 هزار میلیارد ریال در سال 1397 به 6137.3 هزار میلیارد ریال در سـال 1398 کاهش‌یافته اسـت و گویای نـرخ رشد تولید ناخالص داخلی به میزان منفی 6.5 درصد طی دوره زمانی مذکور است. با توجه بـه وضـعیت کلـی اقتصـاد در سال 1398، محاسبات فصلی نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در سال مذکور نسبت بـه دوره مشـابه سـال قبـل بـا افـت قابل‌توجه نرخ رشد اقتصادی مواجه بوده است.

برآورد ارزش‌افزوده فعالیت‌های مختلف اقتصادی در سال 1398 نشان می‌دهد که علت عمده کاهش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی را باید در کاهش ارزش‌افزوده فعالیت‌های «نفت»، «خدمات عمومی»، «بازرگانی، رسـتوران و هتلداری» و «خـدمات اجتمـاعی، شخصـی و خـانگی» جسـتجو کرد. چنانکـه سـهم ارزش‌افزوده هـریـک از فعالیت‌های مذکور در نرخ رشد منفی 6.5 درصدی تولید ناخالص داخلـی در سـال 1398 بـه ترتیـب منفی 7.4، منفی 0.8، منفی 0.3 و منفی 0.2 واحد درصد برآورد شده است.

 در سال 1398 ارزش‌افزوده گروه کشاورزی به قیمت‌های ثابت سال 1390 به میـزان 491.5 هـزار میلیـارد ریـال برآورد شد که نسبت به دوره مشابه سال قبل 8.8 درصد افزایش نشان می‌دهد. برآوردهای انجام‌شده در این زمینه با توجه به آمارهای پایه دریافتی از وزارت جهاد کشاورزی حاکی از آن است کـه تولیـد محصـولات زراعـی و بـاغی در سال 1398 نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتیب 2.8 و 13.6 درصد و تولید محصولات اصلی دامی 5.7 درصد افزایش‌یافته است.

براساس محاسبات اولیه، ارزش‌افزوده گروه نفت در سال 1398 به قیمت‌های ثابـت سـال 1390 بـه میـزان 771.8 هزار میلیارد ریال برآورد شد گویای رشد منفی 38.7 درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل است. نتایج حاصـل از محاسبات مقدماتی در این زمینه نشان‌دهنده آن است که کاهش نرخ رشد ارزش‌افزوده این گروه، ناشی از کاهش نـرخ رشد تولید و صادرات نفت خام و صادرات میعانات گازی نسبت به دوره مشابه سال قبل بوده است.

گروه صنایع و معادن در سال 1398 از نرخ رشدی معادل 2.3 درصـد برخوردار گردیـد کـه در مقایسـه بـا دوره مشابه سال قبل 6.6 واحد درصد افزایش‌یافته و درنتیجه سهمی معـادل 0.6 واحـد درصـد از نـرخ رشـد منفی 6.5 درصـدی اقتصاد را در دوره موردبررسی بـه خـود اختصـاص داده اسـت. در ایـن گـروه، ارزش‌افزوده بخش‌های «صـنعت»، «معدن»، «ساختمان» و «آب و بـرق و گـاز» بـه ترتیـب بـا نرخ‌های رشـد 2.1، 1.9، منفی 0.2 و 4.1 درصـدی مواجـه بوده‌اند.

در بخش ساختمان، ارزش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان مناطق شهری به قیمت‌های جـاری طـی سال 1398 نسبت به دوره مشابه سال قبل 48.7 درصد افزایش‌یافته است. با اعمال شاخص‌های قیمـت متناظر و تعـدیل رقم مذکور، نرخ رشد ارزش‌افزوده سـاختمان بخـش خصوصـی بـه قیمت‌های ثابـت سـال 1390 معـادل 6.1 درصـد برآورد گردیده است. درنهایت با احتساب رقم فوق و نیز بـا در نظر گرفتن ارزش‌افزوده سـاختمان دولتـی، نـرخ رشـد بخش ساختمان به قیمت‌های ثابت سال 1390 طی دوره زمانی مذکور منفی 0.2 درصد برآورد می‌شود.

ارزش‌افزوده گروه خدمات نیز در سال 1398 از نرخ رشد منفی 0.2 درصدی برخوردار شد و سهم آن از رشـد منفی 6.5 درصدی تولید ناخالص داخلی به منفی 0.1 واحد درصد رسیده است.

نرخ رشد شاخص ضمنی گروه‌های «کشـاورزی»، «نفـت»، «صـنایع و معادن» و «خـدمات» در سـال 1398 نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتیب معادل 43.8، 18.9، 31.3 و 33.4 درصد بوده است. به‌علاوه، شـاخص ضـمنی «تولید ناخالص داخلی» و «تولید ناخالص داخلی بدون نفت» نیز طی دوره زمانی مزبور بـه ترتیـب دارای رشـد 37.0 و 34.9 درصدی بوده‌اند.

برآورد حاصل از تولید ناخالص داخلی برحسب اقلام هزینه نهایی دلالت بر آن دارد که در سال 1398 هزینه‌های مصرف نهایی بخش خصوصی، هزینه‌های مصرف نهایی بخش دولتی و تشکیل سـرمایه ثابـت ناخـالص بـه قیمت‌های ثابت سال 1390، به ترتیب از نرخ رشد منفی 7.7، منفی 6.0 و منفی 5.9 درصدی برخوردار بوده‌اند.

براساس گزارش بانک مرکزی، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص متشکل از دو بخش ساختمان و ماشین‌آلات است. نرخ رشد تشکیل سرمایه ثابـت ناخالص در دو بخش مذکور در سال 1398 نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتیـب منفی 4.3 و منفی 10.0 درصـد بـوده اسـت. نرخ رشد منفی 4.3 درصدی تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بخش ساختمان، عمدتاً به دلیل کـاهش تشـکیل سـرمایه ثابـت ناخالص ساختمان در بخش دولتی بوده است. علت کاهش تشکیل سـرمایه در بخـش ماشین‌آلات نیـز بـه دلیـل کـاهش واردات کالاهای سرمایه‌ای و همچنین کاهش تشکیل سرمایه ماشین‌آلات تولیدشده داخـل طـی سـال 1398 نسـبت بـه مدت مشابه سال قبل است.

در حوزه تجارت خارجی و بر اساس محاسبات اولیه، رشد صادرات و واردات کالاها و خدمات در سـال 1398(به قیمت‌های ثابت سال 1390) نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتیب منفی 29.9 و منفی 38.1 درصد بوده است. همچنین لازم به ذکر است که بر اساس جدول مخارج نهایی، در سال 1398 نرخ رشد تولید ناخالص داخلی بـه قیمت بازار منفی 6.8 درصد برآورد شده است.