رشد تقاضای جهانی نفت در سال 2018 حدود 1.3 میلیون بشکه در روز بود و برای سال 2019 باآنکه در اوایل سال پیش‌بینی می‌شد که تقاضای جهانی 1.3 میلیون بشکه در روز رشد داشته باشد؛ اما به دلیل وضعیت اقتصاد جهانی و جنگ تجاری چین و آمریکا این رقم به حدود 700 هزار بشکه در روز کاهش یافت که حدود 54 درصد برآوردهای اولیه از رشد تقاضای جهانی در سال 2019 بود. بعدازآنکه در اواسط ماه دسامبر 2019 آمریکا و چین در مورد اختلافات تجاری خود به توافق رسیدند، خوش‌بینی نسبت به رشد تقاضا برای سال 2020 افزایش یافت، اما شیوع و گسترش سریع ویروس کرونا باعث شد مجدداً در برآوردها از رشد تقاضا در سال 2020 تجدیدنظر شود. در فصل اول سال 2020 تقاضای جهانی نفت حدود 7.4 میلیون بشکه در روز کاهش یافت و برآورد می‌شود در فصل دوم سال 2020 تقاضا کاهش بیشتری را تجربه کند. این وضعیت باعث سقوط شدید و بی‌سابقه قیمت نفت شده است. اگرچه قیمت‌های پایین باعث رشد مصرف می‌شود، اما شیوع و گسترش سریع ویروس کرونا مانع آن شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در ماهنامه تحلیلی انرژی به بررسی اثر شیوع کرونا بر توافق های حوزه انرژی میان آمریکا و سایر کشورها پرداخته است. در این گزارش چشم‌انداز تقاضای جهانی نفت در سال 2020 بر اساس آخرین برآوردهای سازمان اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی وزارت انرژی آمریکا موردبررسی قرارگرفته است.

*برآورد اوپک از تقاضای جهانی نفت در سال 2۰2۰

بر اساس برآوردهای اوپک در سال 2018 تقاضای جهانی 1.42 میلیون بشکه در روز رشد داشته و از 97.42 میلیون بشکه در روز در سال 2017 به 98.84 میلیون بشکه در روز در سال 2018 رسید. برای سال 2019 باآنکه در اوایل سال پیش‌بینی می‌شد که تقاضای جهانی 1.3 میلیون بشکه در روز رشد داشته باشد، اما به دلیل وضعیت اقتصاد جهانی و جنگ تجاری چین و آمریکا فقط 830 هزار بشکه در روز رشد داشت که حدود 64 درصد برآوردهای اولیه از رشد تقاضای جهانی در سال 2019 بود و از 98.84 میلیون بشکه در روز در سال 2018 به 99.67 میلیون بشکه در روز در سال 2019 رسید.

بر اساس برآورد سازمان اوپک در گزارش ماه آوریل، تقاضای جهانی در سال 2020 حدود 6.85 میلیون بشکه در روز کاهش‌یافته و از 99.67 میلیون بشکه در روز در سال 2019 به 92.92 میلیون بشکه در روز در سال 2020 خواهد رسید. البته بر اساس برآوردهای اوپک کاهش رشد تقاضا در فصل اول سال 2020 به فصول اول و دوم سال مربوط خواهد بود و طی فصل سوم و چهارم مجدداً رشد تقاضا از سر گرفته خواهد شد.

* برآورد آژانس بین‌المللی انرژی از تقاضای جهانی در سال 2۰2۰

بر اساس برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی در سال 2018 تقاضای جهانی نفت 1.1 میلیون بشکه در روز رشد داشته و از 98.2 میلیون بشکه در روز در سال 2017 به 99.3 میلیون بشکه در روز در سال 2018 رسیده است. برای سال 2019 باآنکه در اوایل سال پیش‌بینی می‌شد که تقاضای جهانی 1.2 میلیون بشکه در روز رشد داشته باشد، اما به دلیل وضعیت اقتصاد جهانی و جنگ تجاری چین و آمریکا فقط 500 هزار بشکه در روز رشد داشت که حدود 42 درصد برآوردهای اولیه از رشد تقاضای جهانی در سال 2 بود و از 99.3 میلیون بشکه در روز در سال 2018 به 99.8 میلیون بشکه در روز در سال 2019 رسید. برآوردهای اولیه از میزان رشد تقاضا برای سال 2020 بیش از 1.2 میلیون بشکه در روز بود، اما بعدازآنکه جنگ تجاری چین و آمریکا بالا گرفت به‌تدریج در این برآوردها تجدیدنظر شد و با شیوع سریع ویروس کرونا در سطح جهانی و کاهش شدید در تقاضا، در این برآوردها مجدداً تجدیدنظر شد. در آخرین گزارش بازار نفت (آوریل 2020 ) آژانس بین‌المللی انرژی برآورد کرده که تقاضای جهانی در سال 2020 حدود 9.3 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و از 99.8 میلیون بشکه در روز در سال 2019 به 90.5 میلیون بشکه در روز در سال 2020 برسد. البته بر اساس برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی کاهش رشد تقاضا در سال 2020 مربوط به فصول اول و دوم سال خواهد بود و طی فصل سوم و چهارم مجدداً رشد تقاضا از سر گرفته خواهد شد.

*برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا از تقاضای جهانی در سال 2۰2۰

بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (ماهنامه چشم‌انداز کوتاه‌مدت انرژی، آوریل 2020) در سال 2018 مصرف جهانی نفت 1.3 میلیون بشکه در روز رشد داشته و از 98.7 میلیون بشکه در روز در سال 2017 به 100 میلیون بشکه در روز در سال 2018 رسید. در سال 2019 نیز مصرف جهانی نفت با 800 هزار بشکه در روز افزایش، به 100.7 میلیون بشکه در روز رسید. این نهاد برآورد کرده که تقاضای جهانی در سال 2020 حدود 5.2 هزار بشکه در روز کاهش یابد و از 100.7 میلیون بشکه در روز در سال 2019 به 95.5 میلیون بشکه در روز در سال 2020 برسد. البته برآورد کمتر این نهاد بیشتر به تاریخ انتشار گزارش این نهاد مربوط است که حدود 10 روز زودتر از گزارش سازمان اوپک و آژانس بین‌المللی انرژی منتشر شد. بر اساس برآورد آژانس بخش عمده کاهش مصرف به دلیل شیوع ویروس کرونا در فصول اول و دوم 2020 خواهد بود و طی فصول سوم و چهارم بخش عمدهای از تقاضا مجدداً به بازار بازخواهد گشت.

*تغییرات تقاضا بر اساس متوسط برآوردهای سه مرجع

متوسط برآوردهای این سه مرجع (سازمان اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی وزارت انرژی آمریکا) از رشد تقاضای جهانی در سال 2018 به مقدار 1.3 و سال 2019 به مقدار 700 هزار بشکه در روز است، اما برآورد هر سه مرجع برای سال 2020 این‌گونه بوده که تقاضا کاهش اساسی و بی‌سابقه داشته باشد و به‌طور متوسط 7.1 میلیون بشکه در روز کاهش یابد.

هر سه مرجع برآورد کرده‌اند که در فصول سوم و چهارم 2020 تقاضا رشد داشته و بخش عمده تقاضای کاهش‌یافته در فصول اول و دوم به بازار برگردد. برای فصل سوم 2020 آژانس برآورد کرده که تقاضا 18.9 میلیون بشکه در روز افزایش یابد و برآورد سازمان اوپک و اداره اطلاعات انرژی آمریکا از رشد تقاضا برای فصل سوم به ترتیب 7.6 و 10.6 میلیون بشکه در روز است.