عربستان گام‌های جدی در جهت تنوع و اصلاحات اقتصادی برداشته بود. بعد از سقوط قیمت نفت و سنگینی شیوع ویروس کرونا بر اقتصاد، برنامه‌های بزرگ اقتصادی کاهش وابستگی به صادرات نفت خام بن سلمان، ولیعهد عربستان با تهدید مواجه شده است. سی‌ان‌ان گزارشی دراین‌باره منتشر کرده است.

طبق این گزارش بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان این هفته اعلام کرد که اقدامات لازم ازجمله کاهش شدید کمک‌های نقدی به شهروندان سعودی و سه برابر کردن نرخ مالیات بر فروش و رساندن آن به 15 درصد از ماه ژوئیه آغاز می‌شود.

طبق گزارش موسسه موودی، این اقدامات ریاضتی به کاهش حفره کسری بودجه دولت کمک خواهد کرد. با کاهش هزینه‌های اعلام‌شده در اوایل سال جاری، تقریباً 8 درصد به بازده اقتصادی سالانه عربستان افزوده می‌شود. افزایش مالیات هم معادل 5 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور خواهد بود.

در همین زمان هم دولت عربستان اعلام کرده است که تولید نفت خود را یک‌میلیون بشکه دیگر کاهش خواهد داد.

شرکت آرامکوی عربستان، شرکت ملی نفت این کشور روز سه‌شنبه اعلام کرد که سود خالص آن در سه ماه اول سال 25 درصد کاهش‌یافته است. قیمت هر بشکه نفت برنت در سه ماه اول سال تقریباً دوسوم کاهش‌یافته و پایان ماه مارس به زیر 23 دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت ایالات‌متحده در ماه آوریل منفی شد اما از آن زمان تا به الان قیمت‌ها کمی بهبودیافته است.

قبل از حرکت این هفته برای افزایش درآمد، عربستان سعودی برای تعادل بودجه‌اش به قیمت نفت بیش از دو برابر حال حاضر نیاز دارد. عربستان هزینه‌های سنگین اجتماعی و نظامی دارد. این کمبود همچنین می‌تواند ولیعهد را مجبور کند تا درباره برنامه اصلاح اقتصادی «ویژن 2030» و تنوع بخشیدن به اقتصاد تجدیدنظر کند. برنامه‌ای که شامل چندین پروژه گردشگری گسترده و یک شهر آینده‌نگر بود.

خزانه جنگی عربستان که با درآمدهای حاصل از فروش نفت خام ساخته‌شده است، حالا با این نرخ نگران‌کننده، خالی‌شده است. به گفته تحلیلگران، سقوط قیمت نفت در زمان بدی اتفاق افتاد، چراکه تلاش‌های متنوع سازی اقتصاد عربستان هنوز هیچ ثمری برای این کشور نداشته است. حتی به‌صورت جدی هم شروع نشده است، حالا با این وضعیت، انجام آن بسیار دشوار خواهد بود.

حالا تامین هزینه پروژه‌های فشرده سرمایه‌گذاری مانند NEOM، شهر آینده‌نگر 500 میلیارد دلاری در دریای سرخ، برای دولت دشوارتر خواهد بود.

ذخایر خارجی رسمی دولت در ماه مارس 26 میلیارد دلار کاهش‌یافته است که شدیدترین سقوط ماهانه را ثبت کرده است. این ذخایر اکنون به 465 میلیارد دلار رسیده است که از اوج 750 میلیارد دلاری خود در سال 2014 فاصله دارد.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که اقتصاد عربستان سعودی امسال 2.3 درصد منقبض خواهد شد. به گفته آژانس بین‌المللی انرژی هم تقاضای جهانی نفت تقریباً در ماه گذشته نزدیک به 30 درصد کاهش یافت و امسال کاهش 10 درصدی سالانه پیش‌بینی می‌شود. تحلیلگران هشدار داده‌اند که تقاضای جهانی دیگر هرگز به‌طور کامل بهبود نمی‌یابد.

بن سلمان طرح اقتصادی خود را در آوریل 2016 به پایان رساند. او صندوق سرمایه‌گذاری عمومی ایجاد کرد، یک وسیله نقلیه سرمایه‌گذاری مستقل با سرمایه اولیه 400 میلیارد دلار برای کمک به پیشبرد تنوع اقتصاد بود. این بودجه توسط بخشی از عرضه اولیه آرامکو به مبلغ 25.6 میلیارد دلار تأمین شد. اکنون گفته می‌شود آرامکو قیمت 69 میلیارد دلاری که موافق کرده است به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی بپردازد را رد کرده است. به نظر می‌رسد با مشکلات ریز و درشت، برنامه اصلاحات اقتصادی بن سلمان با مشکل مواجه شده است.