مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی باهدف اطلاع سیاست‌گذاران کشور از تأثیر کرونا بر اشتغال و فروش واحدهای تولیدی خرد در سراسر کشور، در روزهای پایانی سال 1398 مطالعه‌ای پیمایشی تعریف و طی 15 روز ابتدایی سال 1399 آن را با ابزار پرسشنامه بسته و با روش تلفنی اجرا کرد.

جامعه آماری این مطالعه، 465 هزار مالک یا مدیر واحدهای تولیدی صنفی رسمی (دارای پروانه) از سراسر کشور بوده است که اطلاعات آنها توسط اتاق اصناف در سال 1397 در اختیار مرکز پژوهش‌ها قرارگرفته است.

این مطالعه شامل 6 سؤال درباره تغییر تولید و شاغلان در صنف به نسبت پایان فصل گذشته (پاییز 1398) و نیز نسبت به پایان سال 1397 و نیز تأثیر شیوع کرونا بر فروش و قیمت تمام‌شده صنف سؤال شونده بوده است.

برای اینکه پاسخ‌دهنده دچار اغراق یا کتمان حقیقت درباره واحد تولیدی خود نشود، سؤال درباره صنف مربوطه پرسیده شده است. متن سؤال‌ها و پاسخ کلی استخراج‌شده (میانگین ساده) هرسال به شرح زیر است:

1. میزان تولید صنف شما نسبت به پایان فصل گذشته (پاییز 1398) چه تغییری کرده؟ 13.4- درصد
2. تعداد شاغلان صنف شما نسبت به پایان فصل گذشته (پاییز 1398) چه تغییری کرده؟ 3.7- درصد
3. میزان تولید صنف شما نسبت به پایان سال گذشته (اسفند 1397) چه تغییری کرده؟ 22.2- درصد
4. تعداد شاغلان صنف شما نسبت به پایان سال گذشته (اسفند 1397) چه تغییری کرده؟ 5.2- درصد
5. شیوع کرونا چه تأثیری درفروش صنف شما داشته است؟ 83.0- درصد
6. شیوع کرونا چه تأثیری در قیمت تمام‌شده محصولات داشته؟ 10.3 درصد

(سؤال ششم را فقط 79 نفر از 414 نفر حدود 19 درصد پاسخ دادند 5 سؤال بالاتر را همه 414 نفر پاسخ داده‌اند).

میزان تولید در واحدهای صنفی تولیدی خدماتی نسبت به فصل گذشته (آخر پاییز 1398) به‌طور متوسط 13.4 درصد و نسبت به پایان سال 1397، 22.2 درصد کاهش داشته است. بیشترین کاهش تولید مربوط به تولیدی‌های تحریر و چاپ بوده است. کاهش میزان تولید در فصل زمستان نسبت به پایان فصل پاییز 1398، در 8 رسته صنفی حاضر در این مطالعه بین 1 تا 24 درصد بوده است.

میزان اشتغال در واحدهای صنفی تولیدی خدماتی نسبت به فصل گذشته (آخر پاییز 1398) به‌طور متوسط 3.7 درصد و نسبت به پایان سال 1 397،5.2 درصد کاهش داشته است. در پایان سال 1398، کاهش اشتغال هم نسبت به پایان فصل گذشته (پاییز 1398) و هم نسبت به پایان سال گذشته (1397) محدود بوده و هیچ حوزه کاری بیشتر از 9 درصد کاهش اشتغال نداشته است. بیشترین کاهش اشتغال در جامعه موردمطالعه در پایان سال 1398 مربوط به تولیدی‌های نساجی و پوشاک و کیف و کفش با منفی 9 درصد بوده است و جالب آنکه میزان رشد اشتغال در صنایع‌دستی و فرش مجموعاً مثبت بوده است (5 درصد در طول فصل زمستان و 2 درصد در طول سال).

ازنظر میزان فروش، در پایان سال 1398 نسبت به مدت مشابه سال قبل، کاهش فروش در همه حوزه‌های کاری، شدید و بین 67 تا 98 درصد بوده است. تولیدکنندگان صنفی کیف و کفش با منفی 98 درصد و تولیدکنندگان نساجی و پوشاک با منفی 92 درصد بیشتر از بقیه صنوف تولیدی دچار کاهش فروش بوده‌اند.