همایش «بررسی راه‌های توسعه روابط تجاری-اقتصادی با کشور هند» در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد. در این همایش که با حضور دبیرکل و تعدادی از اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران، سفیر هند در ایران، نماینده یوکوبانک هند و همچنین مقاماتی از وزارت امور خارجه، نظام بانکی کشور و مشارکت چشمگیر فعالان اقتصادی برپا شده بود، به مشکلات و موانع افزایش همکاری‌های تجاری میان دو کشور پرداخته شد.

این همایش با خیر مقدم دبیرکل و همچنین معاون بین‌الملل اتاق تهران به مهمانان و سخنرانان آغاز شد و پس از آن گدّام دارمندرا، سفیر هند در ایران، سخنانی در باب اهمیت تجارت در دنیای جهانی شده امروز ایراد و عنوان کردکه تجارت یکی از عواملی است که کشورها را به یکدیگر متصل ‌می‌کند.

او با بیان اینکه ایران و هند، دو همسایه با روابط دیرینه هستند، ادامه داد: باید با تکیه بر روابط قدیمی خود، مراودات در قرن 21 را به پیش برانیم. امکانات بالقوه بسیاری نیز برای ارتقای سطح مناسبات وجود دارد. توسعه مراودات دو کشور البته در ملاقات‌های نخست‌وزیر هند و رییس‌جمهوری ایران نیز مورد تاکید قرار گرفته است. آنها در پنج سال گذشته، پنج بار با یکدیگر ملاقات کرده‌اند.

دارمندرا با بیان اینکه ارزش مبادلات تجاری ایران و هند در سطح قابل قبولی قرار ندارد، افزود: در تلاش هستیم تا با ایجاد ترتیباتی، مشکلات و موانع بانکی را برای فعالان دو طرف برطرف کنیم.

او به فعالان ایرانی حاضر در این نشست توصیه کرد که بازار هند را مورد بررسی قرار دهند و کالاهای قابل تامین برای ایران را احصا کنند. سفیر هند در ایران همچنین کسب و کارهای ایرانی را تشویق کرد که به هند صادرات داشته باشند. دارمندرا در ادامه پیشنهاد تهاتر کالاهای ایران و هندی را مطرح کرد و گفت که فعالان اقتصادی امکانات مورد نیاز خود از جمله در حوزه ترجیحات تعرفه‌ای و گمرکی و نیز مشکلاتشان در زمینه تجارت با هند را با سفارت هند در میان بگذارند.

در ادامه این جلسه گزارشی از وضعیت اقتصاد هند و ظرفیت‌های تجاری این کشور ارائه شد؛ به گفته مقامات سفارت هند در ایران تولید ناخاصل داخلی این کشور حدود 3 تریلیون دلار برآورد ‌می‌شود که نسبت به ارتقا آن به 5 تریلیون دلار تا سال 2025 هدفگذاری صورت گرفته است. همچنین حوزه‌های داروسازی، سلامت، آی‌تی، کشاورزی، تجارت الکترونیک، منسوجات و لوازم یدکی خودرو به عنوان حوزه‌های دارای مزیت برای تجارت با ایران معرفی شد.

 در همین حال، سفیر هند در ایران در ادامه سخنان خود از نهایی شدن مذاکرات برای برقراری تعرفه‌‌های ترجیحی در مورد برخی کالاها خبر داد و گفت که اقلامی برای قرار گرفتن در فهرست ترجیحات تعرفه‌ای تعیین شده است. او همچنین از ضرورت اجرایی شدن موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف میان دو کشور سخن گفت. دارمندرا در عین حال به ایجاد ترتیبات ریالی و روپیه‌ای برای تسهیل تجارت دوجانبه اشاره کرد.

سفیر هند در ایران سپس با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران تاکید کرد که ایران ‌می‌تواند دسترسی هند به بازار اوراسیا و آسیای مرکزی را فراهم کند. او در ادامه به تخفیف 40 درصدی هند و سازمان بنادر و کشتیرانی ایران به کشتی‌های ورودی به بندر چابهار نیز اشاره کرد.

پیشنهاد تشکیل کارگروه سه‌جانبه

 در ادامه این همایش، محمدحسین بنی‌اسدی، رئیس اداره امور هند وزارت امور خارجه، با اشاره به اقدامات صورت گرفته در زمینه گسترش روابط تجاری دو کشور در طی سال‌های گذشته و تاثیرات و نتایج خوب آن گفت: تعامل و رفت و آمد میان دو کشور در سطوح مختلف برقرار است و این تعامل نقش مهمی در شناخت، ترفیع و در نهایت گسترش روابط دارد. ایران و هند در تمامی عرصه‌ها پیوندهای مشترک زیادی دارند و در تمامی این عرصه‌ها روابط در سطح مناسب و بسیار خوبی است.

بنی‌اسدی در ادامه دو پیشنهاد را مطرح کرد و اظهار داشت: تاسیس کارگروهی میان اتاق تهران و اداره امور هند در وزارت امور خارجه و همچنین سفارت هند که در صورت بروز مشکل پاسخگو باشد، راهگشاست و این واحد راه را برای همکاری بیشتر هموار خواهد کرد.

او افزود: از طرف دیگر بخش خصوصی ‌می‌تواند با رهنمودهای خود مانع از روند نزولی تجارت شده و چنانچه همکاری بیشتری با بخش خصوصی انجام گیرد، ‌می‌توان مکانیزمی برای حل مشکل و راهگشایی در زمان ایجاد چالش‌ها ابداع کرد.

پتروشیمی، فناوری اطلاعات و معدن؛ حوزه‌های مهم در همکاری تجاری ایران و هند

در ادامه، ابراهیم جمیلی، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و هند، با تاکید بر این نکته که تکمیل زودهنگام ظرفیت این همایش، حاکی از وجود تمایل و علاقه فعالان اقتصادی بخش خصوصی برای همکاری با هند است، گفت: روابط تاریخی ایران و هند بر کسی پوشیده نیست و این دو کشور در حوزه‌های دیگر نیز روابط حسنه‌ای دارند.

او در ادامه زمینه‌های مهم همکاری تجاری میان دو کشور را برشمرد و افزود: مواد پتروشیمی نیز ‌می‌تواند حوزه خوبی برای تجارت باشد؛ چرا که هند در حال حاضر، مواد پتروشیمی را گران خریداری ‌می‌کند. علاوه بر این، در حوزه فناوری اطلاعات‌ و همچنین معدن و صنایع معدنی توانمندی بالایی برای همکاری مشترک در زمینه‌های فنی تخصصی، اکتشاف، بهره‌برداری و فرآوری وجود دارد.

رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و هند بیان کرد: تحریم‌ها بیشتر از آنکه برای ایران سختی به بار آورده باشد، فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری را از کشور هند ربوده است. با این حال اتاق تهران و اتاق مشترک ایران و هند آمادگی ارائه مشاوره به فعالان اقتصادی را دارند و مشوق راه‌های توسعه روابط مانند تاسیس شرکت مشترک هستد.

جمیلی در پایان با تاکید بر این نکته که نباید تمامی امور را به تحریم ربط داد تصریح کرد: به‌رغم وجود تحریم‌ها ‌می‌توان با برنامه‌ریزی دقیق و مشخص مشکلات را از سر راه برداشت و فعالان اقتصادی لازم است در تمامی فعالیت‌های خود به صحبت‌های شفاهی بسنده نکرده و تمامی موارد را مکتوب و مبتنی بر قرارداد تنظیم کنند. نکته مهم دیگر این است که در تمامی قرارداد‌ها قید «مراجعه به مرکز داوری اتاق بازرگانی تهران در صورت بروز اختلاف» یکی از بندهای قرارداد باشد.

 پیشنهاد بهره‌گیری از داوران هندی در مرکز داوری اتاق تهران

 در همین حال، بهمن عشقی، دبیرکل اتاق تهران به این نکته اشاره کرد که اتاق تهران ‌می‌تواند از طریق سامانه 1866 ارتباط اعضای خود و فعالان اقتصادی را به اتاق ایران و هند و بهره‌گیری از مشاوره‌های این اتاق فراهم کند. او همچنین با اشاره به مسایلی که حول مقوله داوری مطرح شد پیشنهاد کرد که مرکز داوری اتاق تهران، از ظرفیت داوران هندی که از سوی سفارتخانه معرفی ‌می‌شوند، برای رسیدگی به دعاوی فعالان اقتصادی ایران و هند بهره بگیرد.

در ادامه، سید افخم رضا، رییس اتاق هند- ایران با اشاره به اینکه این اتاق در جنوب هند مستقر است، افزود: هندی‌ها به همکاری تجاری و اقتصادی با ایرانی‌ها علاقمند هستند. آنها حتی علاقمند هستند که در ایران کارخانه تولیدی تاسیس کنند. از نظر ما نیز برای رفع موانع مراودات تجاری میان دو طرف، پیشنهاد می‌کنیم شرکت‌های واسطی تاسیس شود که ارتباط میان شرکت‌های هندی و ایرانی را برقرار کند.

در ادامه این جلسه، فریال مستوفی، رییس مرکز خدمات سرمایه‌گذاری اتاق تهران، ضمن معرفی اجماعی این مرکز و برخی اقدامات آن، عنوان کرد که پلتفرمی برای اجرای ترتیبات تهاتری پیشرفته با چند کشور ایجاد شده است. او افزود: صندوق ضمانت صادرات یکی از شرکای ما در این پلتفرم و برای پوشش بیمه‌ای صادرات است. هم‌چنین ما با یوکوبانک نیز برای همکاری در این زمینه مذاکراتی خواهیم داشت. از این رو لازم است این مذاکرات با حضور نمایندگانی از سفارت هند در ایران، وزارت امور خارجه ایران و اتاق ایران- هند برگزار شود.

محمدرضا نجفی‌منش، رییس کمیسیون «بهبود محیط کسب و کار و رفع موانع» تولید اتاق تهران نیز با اشاره به سفری که اخیرا به هند داشته است، گفت: تجهیزات ساختمانی، فرش و موکت، کود شیمیایی از جمله اقلامی است که بازار هند به آن نیاز دارد و فعالان اقتصادی ‌می‌توانند این کالاها را به هند صادر کنند. پیشنهاد من این است که این کالاها به آن کشور صادر شود و در ازای آن کالا وارد شود. ضمن این که یکی دیگر از زمینه‌های همکاری میان دو کشور، همکاری‌های فنی در صنعت خودرو و قطعه‌سازی است.

محمدرضا بختیاری، مشاور امور بین‌الملل اتاق تهران، نیز در ادامه‌ این جلسه، با اشاره به تحریم‌های گذشته در سال‌های 2013 و 2014 گفت: در آن دوره به‌رغم وجود تحریم‌ها، اتاق بازرگانی برای توسعه روابط تجاری با‌ کشور هند پیشقدم شد و حجم روابط تا حدود 15 میلیارد دلار افزایش یافت و‌ با توجه به سفارشاتی که مسئولان عالی‌رتبه دو کشور انجام داده‌اند، هدف‌ رسیدن به حجم 20 میلیارد دلار بود که متاسفانه امروزه این هدف نه‌تنها تحقق نیافته بلکه به نصف میزان قبلی نیز رسیده است.

بختیاری سپس عنوان کرد که هند به عنوان کشور دوست و شریک تجاری ایران، چه چاره‌ای برای مقابله با تحریم به منظور جلوگیری از کاهش بیشتر حجم روابط تجاری اندیشیده است؟ او گفت: در خصوص بانک پاسارگاد نیز به‌رغم هماهنگی‌های صورت گرفته توسط طرف ایرانی، همچنان موانعی از سمت کشور هند وجود دارد که از عملیاتی شدن آن جلوگیری ‌می‌کند. آیا ترس از تحریم از عملیاتی شدن بانک جلوگیری ‌می‌کند؟ علاوه بر این با توجه به بحث انجام شده در خصوص تهاتر که یکی از راه‌های مناسب برای دور زدن تحریم‌هاست و پلتفرم‌هایی که‌ در حال حاضر در درست طراحی هستند تا این عملیات خارج از چارچوب بانکی صورت گیرد، آیا از طرف کشور هند اقداماتی برای ایجاد این پلتفرم‌ها صورت گرفته است؟

سفیر هند در ایران نیز گفت که اقدامات مورد نیاز برای تاسیس شعبه بانک پاسارگاد از سوی هند انجام گرفته‌ و اکنون این بانک باید اقداماتی را به انجام برساند. او‌ همچنین تاکید کرد که دو طرف برای‌ افزایش همکاری‌ها باید تلاش کنند.

در ادامه سایر فعالان اقتصادی حاضر در این همایش نیز‌ پرسش‌هایی را در رابطه با چگونگی انجام امور تجاری  مطرح کردند که از سوی سخنرانان و حاضران در پانل به آن پاسخ داده شد.