خرمشهر یکی از شهرهای جنوبی استان خوزستان است که از گذشته‌های دور مرکزی مهم و استراتژیک برای تجارت ایران به حساب می‌آمده و به همین دلیل است که یکی از قدیمی‌ترین اتاق‌های بازرگانی کشور بدون لحاظ اینکه خرمشهر مرکز استان باشد،‌ در این شهر قرار گرفته است. این شهر در محل تلاقی رودخانه‌های اروندرود و کارون و در دلتای رودخانه اروندرود قرار گرفته و ۲۳ کیلومتر مربع مساحت دارد. خرمشهر به‌جهت واقع‌شدن در مجاورت خلیج فارس و کشور عراق، از اهمیت استراتژیک اقتصادی، تجاری و سیاسی ویژه‌ای برخوردار است. این شهر در انتهایی‌ترین نقطه استان خوزستان قرار گرفته و اسکله‌های آن در کرانه‌های رودخانه اروندرود جای گرفته ‌است.

بندرخرمشهر با برخورداری از ۲۰ پست اسکله، ۲۳۰ هکتار وسعت، تجهیزات پیشرفته، قرار گرفتن در محدوده منطقه آزاد تجاری اروند، بهره‌مندی از سیستم حمل و نقل چندوجهی و اتصال به کریدور بندر امام خمینی سومین بندر آزاد کشور در حوزه خلیج فارس محسوب می‌شود و به‌دلیل موقعیت استراتژیک و نزدیکی به بازار پرمصرف کشور‌های عراق و کویت یکی از مهم‌ترین بنادر تجاری کشور در زمینه صادرات به کشور‌های حاشیه خلیج فارس به شمار می‌آید.

 طمع‌های تاریخی

خرمشهر به‌قدری اهمیت جغرافیایی بالایی داشته که در طول تاریخ همواره مورد طمع همسایگان ایران واقع شده است. از امپراتوری عثمانی تا رژیم صدام به خرمشهر چشم داشته‌اند. امپراتوری عثمانی همواره روی آبادان و خرمشهر (محمره آن زمان) ادعای مالکیت داشت و در دوره ناصرالدین‌شاه این دو شهر را اشغال نظامی و به ایالت عراق (یکی از ایالت‌های عثمانی که بعدها کشور شد) الحاق کرد. دولت عثمانی در حین اشغال نظامی خرمشهر کشتار عظیمی از مردم عرب ساکن شهر انجام داد و زنان و دختران را به اسارت گرفت و در بصره به فروش گذاشت. امیرکبیر به نمایندگی از دولت ایران به مذاکره با امپراتوری عثمانی برای بازپس گرفتن خرمشهر و آبادان رفت. عثمانی‌ها به فکر تطمیع شیوخ قبایل عرب افتادند و وعده معاف‌کردن از پرداخت مالیات در صورت الحاق به عثمانی دادند و متقابلا دولت ایران که اطمینان داشت عرب‌های ساکن این شهرها خواهان بازگشت به ایران هستند، برای قدرت‌نمایی جلوی دولت عثمانی اعلام کرد که اگر شیوخ عرب گفتند که خواهان بازگشت به ایران هستند، مبلغ سنگینی بر مالیات سالیانه آن‌ها افزوده خواهد شد و سخت‌گیری‌ها در مالیات‌گیری تشدید خواهد شد. با وجود این، قبایل عرب خواهان بازگشت به ایران شدند و به این ترتیب، در سال ۱۸۴۷ در جریان عهدنامه ارزروم عثمانی‌ها حق حاکمیت مطلقه دولت ایران بر این شهرها را به رسمیت شناختند و از تمامی ادعاهای خود دست کشیدند. تاریخ‌پژوهان دلایل همگرایی مردم عرب با بقیه مردم ایران را در نفرت از امپراتوری عثمانی به‌خاطر کشتار بزرگی که در خرمشهر کرد دانسته‌اند. در قرن بیستم، عبدالکریم قاسم پس از آن‌که با کودتا به ریاست دولت عراق رسید، ادعا کرد که عهدنامه ارزروم باید باطل شود و خرمشهر و آبادان باید از ایران جدا و به عراق الحاق شوند. قاسم این دو شهر و نیز کشور کویت را متعلق به عراق نامید و در اتحادیه عرب نیز تقاضای الحاق این‌ها به عراق را ارائه کرد. صدام حسین با همین انگیزه به ایران تجاوز نظامی، خرمشهر را اشغال و آبادان را محاصره کرد. امروزه آثار جنگ هنوز بر روی این شهرها باقی مانده است.

 قطب تجارت جنوب غرب

خرمشهر در طول تاریخ یکی از شهرهای مهم تجارت دریایی و بندری ایران بوده است. نخستین اسکله خرمشهر در سال ۱۳۰۸ خورشیدی و در جریان پهلوگرفتن یک فروند اقیانوس‌پیما به بهره‌برداری رسید. با ساخت شش اسکله بزرگ دیگر در کرانه‌های اروندرود، این بندر در جریان جنگ جهانی دوم به پیروزی متفقین کمک بسیار بزرگی کرد. اسکله بتنی مجهزتری با ۳۶۰ متر طول و 33 متر عرض، پس از پایان جنگ جهانی دوم در خرمشهر ساخته شد. ساختمان این بندر نیز در سال ۱۳۳۴ خورشیدی احداث شد. این ساختمان در سال ۱۳۳۷ خورشیدی تغییراتی کرد و سرانجام در سال ۱۳۴۰ خورشیدی با تخصیص اعتبار مجهزتر شد. با اجرای طرح‌های توسعه در خرمشهر، طول اسکله آن به ۱۳۵۰ متر و تعداد اسکله‌های آن به ۱۹ اسلکه رسید. با بهره‌برداری از اسکله چهارم خرمشهر در سال ۱۳۷۱ شمسی، نخستین کشتی‌های باری با ۸۵ تن بار از این بندر به‌سمت کویت به حرکت درآمدند. در همین سال بود که نخستین کشتی تجاری با ۱۶۰ تن بار از امارات متحده عربی وارد خرمشهر شده و در آن پهلو گرفت. امروزه این بندر ۲۰ اسکله بزرگ را در خود جای داده و حداکثر آبخور کشتی‌هایی که در آن پهلو می‌گیرند، به ۶ متر می‌رسد. خرمشهر روزانه توان تخلیه 4 تا 6 هزار تن بار را دارد.

با اینکه اقتصاد خرمشهر در دوران جنگ صدمات جدی دید و در دوران بازسازی نیز به‌اندازه کافی رشد نکرد، اما به‌تدریج این وضعیت بهبود می‌یابد. در دوران جنگ تحمیلی بندرعباس و استان هرمزگان تا حدودی جایگزین فعالیت‌های بندری خرمشهر شد اما در سال‌های اخیر، خرمشهر نیز به‌تدریج توانسته پیشرفت‌هایی حاصل کند. در مهرماه امسال، مدیرکل بندر و دریانوردی خرمشهر حجم صادرات کالا در بندر خرمشهر را اعلام کرد که در نیمه اول 1398، حجم تخلیه و بارگیری کالا از بندر خرمشهر با رشد ۲۹ درصدی به بیش از یک میلیون تن رسیده است. حجم صادرات کالا در بندر خرمشهر طی این مدت یک میلیون و ۷۹۳ هزار و ۳۸۳ تن بوده که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۳۸ درصدی را نشان می‌دهد. تردد کشتی مسافری ورودی به خرمشهر نیز 19 درصد رشد داشته و از ابتدای سال 1398 تا اول مهر این سال، 1۰۰ فروند کشتی مسافری از طریق پایانه مسافری دریایی خلیج فارس ورود داشته است. طی این مدت با تردد بیش از ۱۵ هزار مسافر بین‌المللی از مسیر دریایی بندر خرمشهر رشد ۱۶ درصدی را رقم زده‌اند. تردد شناور‌های غیرکانتینری بالای هزار تن در این مجتمع بندری نیز 22 درصد رشد داشته و از ابتدای سال تا اول مهر، بیش از ۱۸۲ فروند شناور غیرکانتینری بالای هزار تن در بندرخرمشهر تردد داشته‌اند.

 صدمات جنگ تحمیلی

بخش زیادی از اراضی کشاورزی خرمشهر را نخیلات تشکیل می‌دهد. پیش از آغاز جنگ تحمیلی 2.5 میلیون اصله نخل در این شهرستان وجود داشت که 95 درصد آن طی هشت سال جنگ نابود و دچار خسارات جبران‌ناپذیری شد. در پی از بین رفتن زیرساخت‌های کشاورزی، بسیاری از نخلداران خرمشهر یا به شهرهای دیگر مهاجرت کردند یا مجبور به اشتغال در مشاغل دیگر شدند. علاوه بر بخش کشاورزی به تاسیسات دیگر خرمشهر مانند بندر خرمشهر خسارت فراوانی وارد شد. این بندر سابقه طولانی در امر تجارت دریایی داشته و ساخت و بهره‌برداری از اسکله‌های ویژه پذیرش کشتی‌های اقیانوس‌پیما در سال‌های آغازین 1300 شمسی آغاز شد و در زمان جنگ جهانی دوم و پس از آن به اوج خود رسیده است، به‌طوری که در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی بندر خرمشهر با داشتن تعداد 20 اسکله یکی از بزرگ‌ترین بنادر کشور به‌ حساب می‌آمد و در سال 1356، چهار میلیون تن کالای عمومی از طریق این بندر به کشور وارد شد. به‌گفته مقامات کنونی مسئول در خرمشهر، در حال حاضر کلیه زیرساخت‌های قبل از جنگ اعم از اسکله‌ها، انبارها و محوطه‌ها بازسازی شده است. همچنین قرار است 10 هزار هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان که بخش عمده آن نخلستان است، در قالب طرح 550 هزار هکتاری مقام معظم رهبری احیا شوند.

 خسارات سیل به کشاورزی

خرمشهر طی جنگ تحمیلی خسارت‌های زیادی خورد و گاه‌به‌گاه نیز صدماتی مجددا به این اقتصاد این شهر وارد می‌آید. یکی از آخرین خسارت‌ها سیل نوروز 98 بود. سیل امسال به خرمشهر نیز آسیب‌های جدی وارد کرد. به گفته فرماندار ویژه خرمشهر، سیل امسال ۳۴۱ میلیارد تومان به بخش کشاورزی، عمرانی، مسکن و جاده‌های خرمشهر خسارت زده است. شمار پرونده‌های تشکیل‌شده در رابطه با خسارت سیل به بخش کشاورزی خرمشهر ۴۰۰ فقره است. در بحران سیل نوروز، ۱۰۰ کیلومتر سیل‌بند در حوزه شهرستان خرمشهر احداث شد که عمدتا در مناطق سرراهی حسینیه، شیردم، یادمان شهدای بهبهان، روستاهای غرب کارون، مینوشهر و مسیر شلمچه ساخته شدند.

اما یکی از معدود نقاط قوت این سیل، کاشت بیشتر شلتوک در این شهر بود. امسال به‌دلیل ترسالی مجوز کاشت شلتوک در ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی غرب کارون و برای نخستین بار ۳۰۰ هکتار از اراضی شلمچه صادر شده است. همچنین امسال به رغم جاری شدن سیل ۱۳ هزار تن گندم از مزارع خرمشهر برداشت شد. کاشت نیشکر نیز از دیگر اقداماتی بوده که امسال در خرمشهر توسط شرکت کشت و صنعت میرزا کوچک‌خان انجام شد. کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان یکی از واحدهای هفتگانه تابع شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی است که با مجموع مساحت ۱۴ هزار هکتار اراضی در جنوب غربی اهواز و در کیلومتر ۷۵ جاده اهواز- خرمشهر قرار دارد. در شهریور ماه امسال، معاون کشاورزی این شرکت از آغاز کشت نیشکر در خرمشهر خبر داد و گفت که مزارع نیشکر این شرکت شامل سطح سبز و قابل برداشت ۹ هزار و ۷۰۰ هکتارند. پیش‌بینی می‌شود از این مزارع ۸۰۰ هزار تن نیشکر، ۸۰ هزار تن شکر سفید و هفت هزار تن شکر قهوه‌ای برداشت شود.

 منطقه آزاد اروند

خرمشهر با توجه به مشکلات موجود در ارسال کالا به عراق، مناسب‌ترین گزینه برای ترانزیت کالا به این کشور است و به‌دلیل نزدیکی به بنادر عراق و فاصله 15 کیلومتر تا گذرگاه مرزی شلمچه از مزیت منحصر به فردی برخوردار است و هم‌زمان قابلیت ترانزیت کالا از طریق زمینی و دریایی را دارد. با توجه به استقرار بندر خرمشهر در جنوب غربی ایران و فاصله کوتاه این شهر با استان‌های غربی ایران، این بندر گزینه خوبی برای ترانزیت کالاهای عراقی از طریق گذرگاه‌های غربی کشور (مریوان، باسمات، ایلام و مرز خسروی) است. چنین مزیت‌هايی باعث شده که خرمشهر جزو منطقه آزاد اروند قرار بگیرد.

منطقه آزاد تجاری- صنعتی اروند در شمال غربی خلیج فارس و جنوب غربی استان خوزستان در شهرستان‌های آبادان و خرمشهر با وسعت 37 هزار و 400 هکتار در محل تلاقی اروندرود و کارون واقع و هم‌جوار با کشورهای عراق و کویت است. این منطقه بر اساس طرح جامع تهیه شده شامل سه بخش اصلی شهرک‌های صنعتی خرمشهر و آبادان، شلمچه و جزیره مینو است. از کل مساحت اراضی این منطقه هشت هزار و 600 هکتار به فعالیت‌های صنعتی و چهار هزار و 800 هکتار به سایر بخش‌ها در زمینه بازرگانی، گردشگری و اداری و سه هزار و 800 هکتار به بخش‌های بندری، انبارداری و و ترانزیت اختصاص یافته‌است. وجود آب شیرین فراوان و رودهای بهمنشیر، کارون و اروندرود و امکانات دیگر مانند حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی به داخل و خارج کشور و فرودگاه آبادان و فاصله کم با کشورهای هم‌جوار از مزیت‌های منطقه آزاد اروند است.

منطقه آزاد اروند در نیمه دوم سال ۱۳۸۲ به تصویب رسیده‌ است بزرگ‌ترین منطقه آزاد تجاری وصنعتی کشور محسوب می‌شود. استان خوزستان به واسطه استعدادهای ویژه از جمله عبور حدود ۳۰ درصد از آب‌های کشور از این جلگه، وجود دشت‌های مستعد کشاورزی و فعالیت‌های منظم کشت و صنعت، قرارگرفتن بخش عمده ذخایر نفت کشور، مرز زمینی و وجود مرز شلمچه با کشور همسایه، مرز هوایی و وجود فرودگاه‌های بین‌المللی و... دارای برتری خاصی نسبت به سایر مناطق کشور است. در منطقه آزاد اروند نیز که در این استان واقع شده‌است امکان ترانزیت کالا از کشورهای مختلف از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس و شرق آسیا به عراق و کشورهای حوزه قفقاز در این منطقه وجود دارد. از آنجایی که بازار کشور عراق در حال حاضر نیازمند واردات کلان از منطقه می‌باشد و با توجه به هم‌جواری با منطقه آزاد اروند و امکانات ترانزیتی، این منطقه می‌تواند یکی از بهترین گزینه‌ها در ترانزیت کالا به کشورهای حوزه خلیج فارس و حوزه قفقاز باشد.

از جمله ظرفیت‌های منطقه آزاد اروند می‌توان به مواردی چون پالایشگاه آبادان قدیمی‌ترین پالایشگاه منطقه اشاره كرد كه به‌لطف قهرمانان صنعت نفت در شرایط بسیار سخت در دوران بازسازی به چرخه اقتصادی برگشت و امروزه به ظرفیت ۴۵۰ هزار بشکه تولید رسیده است. همچنين صنایع پتروشیمی مستقر در این منطقه، استقرار صنایع دریایی برای ساخت سکوهای ۷ تا ۹ هزار تنی در سه کارگاه دریایی در بندر خرمشهر، و صنعت فولاد در این منطقه. همچنین نزدیکی آبادان و خرمشهر به کشورهای آسیای میانه به میزان حداقل ۸۰۰ کیلومتر نسبت به سایر مناطق آزاد و وجود پتانسیل ۲۰۰ میلیارد دلار در سال درآمد ترانزیتی در آسیای میانه از جمله دیگر قابلیت‌های این منطقه محسوب می‌شود. نزدیکی عراق به بازار نیازمند به هر کالایی با فاصله ۳۰ دقیقه‌ای زمینی، وجود کارون تنها رودخانه قابل کشتیرانی برای تعامل با کشورهای خلیج‌فارس، می‌تواند یک منطقه آزاد پشتیبانی از صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و صدها صنعت دیگر در استان و کشور باشد.

برخورداری منطقه از حمل‌و‌نقل ترکیبی (چهار نوع حمل‌ونقل) این منطقه را در موقعیت ممتازی از لحاظ ترانزیتی قرار داده است. با توجه به موقعیت ویژه جغرافیایی منطقه آزاد اروند و نقش کانال‌های ترانزیتی و استراتژیکی آن در تلاقی مسیرهای تجارتی و دسترسی آسان به راه‌های آبی بین‌المللی و همچنین مجاورت با دومین استان بزرگ عراق ، بصره ، که دروازه ورود تجارت به عراق و سپس مدیترانه محسوب می‌شود و وقوع بر محور راه‌های زیارتی عتبات، توصیه می‌شود به عنوان یک مکانیزم زیربنایی توسعه و انگیزش ارتباطات فرامنطقه‌ای و جلب عبور و مرور ترانزیتی، اقدامات اساسی در سرمایه‌گذاری و توسعه بخش حمل‌ونقل و تامین و تجهیز زیرساخت‌های ترانزیت منظور شود.

 شهرک صنعتی خرمشهر

خرمشهر دارای یک شهرک صنعتی است که طبق آخرین آمار، 61 واحد صنعتی در آن قرار گرفته‌اند. مساحت کل این شهرک هزار و 127 هکتار و مساحت صنعتی آن 276 هکتار است. تعداد واحدهای به بهره‌برداری‌رسیده در این شهرک 33 واحد صنعتی و تولیدی است. فاصله این شهرک تا فرودگاه 24 کیلومتر و فاصله‌اش تا راه‌آهن 5 کیلومتر است. در اواخر مهرماه امسال، مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی خوزستان به ایرنا گفت که شهرک‌های صنعتی آبادان و خرمشهر ۲۰۰ واحد صنعتی با سرمایه‌گذاری ۹ هزار و ۱۲۵ میلیارد ریال و بیش از پنج هزار و ۵۰۰ اشتغال‌زایی، از واحدهای نمونه استان هستند. او اضافه كرد که عملیات تکمیل ایستگاه‌های آتش‌نشانی، بازسازی و لایروبی و تعمیرات شبکه فاضلاب شهرک‌های صنعتی آبادان و خرمشهر با اعتبار ۳۳ میلیارد و ۲۱۳ میلیون ریال درحال انجام است که بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و به زودی به بهره‌برداری خواهد رسید. رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی خوزستان گفت که در شهرک‌های صنعتی آبادان ۹ پروژه عمرانی شامل روکش آسفالت، ترمیم و احداث خیابان، خیابان‌سازی و جدول‌کاری و عملیات اجرایی پروژه گازرسانی با اعتبار ۲۰۰ میلیارد ریال درحال انجام است و تا پایان سال جاری به بهره‌برداری خواهند رسید. او در ادامه مشخصا به پروژه‌های عمرانی در دست اجرا در شهرک صنعتی خرمشهر اشاره کرد و افزود که عملیات تکمیل و بازسازی شبکه فاضلاب، خیابان‌سازی، احداث بخشی از شبکه فشار متوسط برق و احداث فضای سبز با اعتبار ۹۹ میلیارد ریال در حال انجام است. فعالان اقتصادی خرمشهر امیدوارند که با چنین فعالیت‌هایی، بخشی از رونق اقتصادی به خرمشهر بازگردد.

 توسعه خطوط دریایی و گردشگری

در سال‌هاي اخیر، ایران تلاش کرده است که خطوط دریایی خود را توسعه دهد و حاصل این سیاست‌گذاری تلاش برای ایجاد خط ویژه بین منطقه اروند و چابهار است. بندر چابهار نقطه تمرکز توسعه اقتصادی ایران قرار گرفته و بناست که صادرات و واردات عظیمی از این نقطه که تنها بندر اقیانوسی است انجام شود. بنابراین منطقه آزاد اروند نیز تلاش می‌کند خود را با مسیرهای دریایی به این نقطه استراتژیک متصل کند. اگر قایق‌های کروز اروند‌ـ‌چابهار این مسیر را پوشش دهند، گردشگری منطقه نیز شکوفا خواهد شد.

زیرساخت‌های گردشگری‌ای که می‌توانند به گردشگری این شهر کمک کنند عبارت‌اند از بندر خرمشهر، راه‌آهن خرمشهر، پایانه دریایی خرمشهر و همچنین فرودگاه آبادان که فاصله چندانی با خرمشهر ندارد. با تکمیل ۱۵ کیلومتر خط ریلی بین بندر خرمشهر و بندر بصره عراق از طریق مرز شلمجه در آینده نزدیک امکان دسترسی خطوط ریلی کشور به اماکن زیارتی شهرهای نجف و کربلا همچنین در ادامه تا دریای مدیترانه برقرار خواهد شد. پایانه مسافری خلیج فارس خرمشهر با مساحتی بالغ بر ۶ هزار متر مربع از زیباترین و بزرگ‌ترین پایانه‌های مسافری دریایی استاندارد کشور در حوزه خلیج فارس است که با یکصد متر اسکله و ظرفیت روزانه ۱۲۰۰ نفر مسافر در حال ارائه خدمات به مسافران مرز دریایی خرمشهر است. این پایانه با توجه به قرار گرفتن در موقعیت منطقه آزاد اروند ، بندر خرمشهر را به سمت بندری تجاری ‌ـ‌‌ سیاحتی با قابلیت زیارتی تبدیل کرده است. در پایانه مسافرتی دریایی خلیج فارس خطوط دریایی از خرمشهر به بندر کویت و نیز بندر بصره عراق به‌صورت روزانه در ایام مختلف هفته توسط شرکت کشتیرانی والفجر صورت می‌پذیرد.

 یکی از قدیمی‌ترین اتاق‌ها

ویژگی‌های اقلیمی شهر خرمشهر که در کنار رود کارون و اروند واقع شده، با وجود آب شیرین این دو رود و پرآبی کانال اروند موجبات وسعت صادرات و واردات را در مهم‌ترین بندرگاه فراهم کرده و اتاق بازرگانی خرمشهر را به یکی از مهم‌ترین اتاق‌های بازرگانی کشور تبدیل کرده است. با نگاهی اجمالی بر تاریخچه خرمشهر، قطب تجاری ایران، می‌توان گفت که این شهر قبل از جنگ تحمیلی با داشتن مهم‌ترین بندر در کشور سبب جذب نیروها از سراسر کشور بوده و علاوه بر آن، با وجود گمرک بزرگ و فعال توانسته بود خرمشهر را به قطب اشتغال تبدیل کند. خرمشهر در جایگاه یکی از نقاط سرسبز کشور و شهری خرم، منطقه‌ای برای تردد بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی بوده است. کارون در وسط شهر و زیبایی‌های آن با عبور کشتی‌های غول‌پیکر چشم هر نظاره‌گری را به خود جلب می‌کرد. در شهری که محل تردد مدام و بی‌وقفه بازرگانان و تجار برجسته بود، اتاق بازرگانی خرمشهر در سال 1311 هجری شمسی و با همت جمعی از بازرگانان به نام اتاق تجارت خرمشهر به‌عنوان سومین اتاق بازرگانی کشور تأسیس شد. این اتاق محل ملاقات و تعامل تجار بزرگ داخلی و خارجی و همچنین هماهنگ‌کننده روابط بخش خصوصی بوده است. این اتاق در سال 1345 هجری شمسی و به‌موجب تصویب قانون اتاق‌های بازرگانی به نام اتاق بازرگانی، صنایع و معادن خرمشهر تغییر نام یافت. بعد از انقلاب و با شروع جنگ تحمیلی، اتاق بازرگانی خرمشهر فعالیت خود را در شهرهای هم‌جوار پی گرفت و در پایان دوره دفاع مقدس و از سال 1371 مجدداً به خرمشهر منتقل شد و در ساختمانی استیجاری بر حاشیه رودخانه کارون فعالیت خود را آغاز کرد. هم‌اکنون اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خرمشهر در ساختمانی در شأن و جایگاه بازرگانان این شهر در مساحتی بالغ بر 2100 متر مربع زیربنا در بلوار ساحلی شهید بایندر واقع شده است. هم‌جواری با چندین کشور از حوزه خلیج فارس و وجود بازارهای مستعد کشورهای همسایه ازجمله عراق و تأکید نظام و دولت بر صادرات غیرنفتی، در حال حاضر اتاق بازرگانی خرمشهر را به قطب ارتباط تجاری بین بازرگانان در داخل و خارج کشور تبدیل کرده است.