در میان کُندی رشد اقتصاد جهان و در شرایطی که بانک‌های مرکزی دارند نرخ بهره را کاهش می‌دهند و حتی به صفر یا زیر آن می‌رسانند تا اقتصاد کشورها را به جلو هل بدهند، چند کشور در جهان به وضوح دارند به سمت رکود پیش می‌روند.

هنگ‌کنگ

هنگ‌كنگ البته کشور نیست، اما از آنجا که اعتراضات اخیر در این شهر باعث شده اقتصاد آن شرایطی متفاوت از چین را تجربه کند، آن را جدا بررسی می‌کنیم. شهروندان هنگ‌كنگ بعد از ماه‌ها اعتراض خیابانی هنوز به اهداف خود نرسیده‌اند اما این اعتراض‌ها ضربه سنگینی به اقتصاد هنگ‌كنگ زده و رکود به وجود آورده، به طوری که اقتصاد هنگ‌كنگ در سه ماهه سوم سال به میزان ۳.۲ درصد کوچک شد. بخش‌هایی که سنگین‌ترین ضربه را دریافت کردند، گردشگری و خرده‌فروشی هستند اما بخش‌های دیگر هم از ضرر شدید مصون نبوده‌اند. این اولین بار در ده سال اخیر است که هنگ‌كنگ رکود را تجربه کرده و اعداد و ارقام هم حاکی از وخامت اوضاع دارند. تحلیل‌گران هشدار داده‌اند که احتمالش می‌رود هنگ‌كنگ به عنوان یک مرکز مالی و تجاری مهم، حتی افولی بدتر از دوران بحران مالی سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ و بحران شیوع بیماری سارس در سال ۲۰۰۳ را تجربه کند.

انگلیس

مدت‌های مدید است که عدم قطعیت و نامشخص‌بودن اوضاع به کلمات کلیدی در مورد وضعیت پسا-برگزیت انگلیس بدل شده. معلوم نیست با جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا چه رخ می‌دهد و بر اثر همین وضع، اقتصاد انگلیس برای اولین بار از سال ۲۰۱۲ به بعد، کوچک شده. اگر انگلیس و اتحادیه اروپا در مورد شرایط برگزیت به توافق نرسند انگلیس حتما وارد رکود خواهد شد. در عین حال، نشانه‌های واضحی از ضعف و رکود در بخش تولید صنعتی در انگلیس دیده می‌شود و سرمایه‌گذاری‌ها هم به شدت پایین آمده. همچنین ناشفاف‌بودن وضعیت برگزیت دارد بازار را سردرگم‌تر می‌کند. در برخی بخش‌ها رشد همچنان ادامه دارد اما عدم تعادلی که وضع نامطمئن کنونی در اقتصاد انگلیس به وجود آورده، ممکن است به عاملی جدی برای ورود این کشور به رکود بدل شود.

آلمان

بزرگ‌ترین اقتصاد اتحادیه اروپا مدتی است که در آستانه رکود قرار دارد. علتش کوچک‌شدن بخش تولید است که مدت‌ها ادامه داشته و البته کاهش فروش خودرو به دلایل مختلف هم به این وضع دامن زده. بعضی تحلیل‌گران می‌گویند آلمان خیلی به رکود نزدیک بوده اما توانسته خودش را از پرتگاه نجات بدهد. با این وجود، حتی همین تحلیل‌گران هم معتقدند که وضعیت اقتصادی آلمان شکننده شده و رشد آن ناکافی است. حتی افق آینده هم نشانی از رشد پرقدرت را برای اقتصاد آلمان به نمایش نمی‌گذارد.

ایتالیا

ایتالیا که چهارمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپاست، از نیمه دوم سال ۲۰۱۸ عملا وارد رکود شده بود و با چالش‌های بزرگ اقتصادی مثل کاهش تولید، افزایش نرخ بیکاری، بدهی‌های نجومی و بی‌ثباتی سیاسی مواجه است و بعید است به این زودی‌ها از شر آنها خلاص شود. از همه بدتر اینکه درگیری‌های ایتالیا با اتحادیه اروپا در خصوص کسری بودجه ادامه دارد و این مسئله بیشتر به اقتصاد ایتالیا لطمه زده است.

چین

اقتصاد چین در میان جنگ تجاری با آمریکا ضربات سختی خورده. بر اساس پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، چین که دومین اقتصاد بزرگ دنیاست در سال ۲۰۲۰ تنها ۵.۸ درصد رشد را تجربه خواهد کرد. این در حالی است که رشد اقتصاد چین در سال ۲۰۱۸ میلادی ۶.۶ درصد بود و در سال ۲۰۱۹ هم احتمالا رشد ۶.۱ درصدی داشته. البته یک نکته وجود دارد: اقتصاد چین حتی پیش از آن که دونالد ترامپ جنگ تجاری علیه چین را راه بیندازد هم دچار آهستگیِ رشد شده بود. یک علتش این بود که دولت می‌خواست بدهی‌هایش را پایین بیاورد و استراتژی ایجاد صنایع صادرات‌محور را دنبال کند. اما اوضاع برای مصرف‌کنندگان چینی در همین فاصله رو به وخامت رفت و حالا هم ایجاد تعادل خیلی سخت‌تر از گذشته است. دولت چین همچنین مالیات‌ها را پایین آورده تا مردم بتوانند بیشتر پول خرج کنند و رشد اقتصادی تقویت شود. اما همین اقدام باعث شده که درآمدهای محلی دولتی به شدت پایین بیاید و بدهی‌ها بالا برود. با وجود تمام اینها، به نظر نمی‌رسد که اقتصاد چین در حال ورود به رکود باشد. فقط لازم است که آهستگی رشد اقتصاد این کشور و علل آن را همچنان دنبال کنیم.