جاکارتا به‌زودی تبدیل خواهد شد به یک پایتخت سابق. اندونزی برنامه‌ریزی کرده است تا مراکز اداری دولت خود را از ثروتمندترین جزیره خود در جاوا به یک جزیره جنگلی در بورنئو منتقل کند. جوکو ویدودو، رئيس‌جمهور اندونزی، قول داده است که پایتختی جدید در این کشور آسیای جنوبی شرقی بتواند ثروت را به‌طریقی بهتر در میان 267 میلیون نفر جمعیت کشور تقسیم کند و نیز فشار را از روی شهر جاکارتا که تراکم جمعیتش بیش از اندازه شده بردارد. جاکارتا طی قرن‌ها مرکز تجاری و سیاسی اندونزی بوده است.

1- مشکل جاکارتا چیست؟

جاکارتا دارد غرق می‌شود. دوپنجم این شهر زیر دریا رفته و سطح آب دریا هر سال 20 سانتی‌متر بالا می‌آید. پی بسیاری از ساختمان‌ها زیر آب رفته یا خواهد رفت. این شهر 10 میلیون نفر جمعیت دارد و ترافیک شدید و آلودگی هوا واقعیت‌های هرروزه شهر به شمار می‌آیند. گره‌های ترافیکی در منطقه‌ای وسیع‌تر از جاکارتا باعث شده سالانه 7 میلیارد دلار از بهره‌وری اقتصادی کاسته شود و این کاهش بهره‌وری شامل 30 میلیون نفر از جمعیت شهر و حومه آن می‌شود.

 2- پایتخت جدید کجا خواهد بود؟

منطقه کالیمانتان بخش از جزیره بورنئو است که برای پایتخت جدید در نظر گرفته شده و باید اسمی هم برایش انتخاب شود. این منطقه مرکز دو استان اندونزی است و در 400 کیلومتری شمال شرقی جاکارتا واقع است و از بلایای طبیعی مثل زلزله و سونامی و فوران آتش‌نشانی به دور است. ساختن این پایتخت از سال 2021 شروع خواهد شد و از سال 2024 جابه‌جایی ادارات دولتی به آنجا شروع خواهد شد. پیش‌بینی می‌شود که حدود 1.5 میلیون کارمند دولت به پایتخت جدید منتقل شوند.

 3- منطق اقتصادی جابه‌جایی چیست؟

منطقه جاوا تقریبا 60 درصد جمعیت اندونزی را در خود جای داده و 58 درصد تولید ناخالص داخلی در آن انجام می‌شود. کالیمانتان 5.8 درصد جمعیت و 8.2 درصد تولید ناخالص داخلی کشور را دربرمی‌گیرد. منطقه جدید پایتخت تازه، فرودگاه‌ها و جاده‌های پیشرفته و دسترسی وسیع به آب آشامیدنی دارد. مقامات می‌گویند که می‌شود در این منطقه یک پایتخت مدرن، هوشمند و سبز ساخت که بتواند تا یک قرن آینده از آن استفاده شود.

 4- هزینه جابه‌جایی چقدر است؟

ساختن شهری که بتواند 1.5 میلیون نفر را در خود جای دهد حدود 33 میلیارد دلار تخمین زده شده است. بودجه پروژه را ترکیبی از دولت و شرکت‌‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی و مشارکت‌های بخش دولتی با خصوصی تامین می‌کنند. در این میان کمترین بار مالی را دولت تامین می‌کند. گروه‌های حامی محیط‌زیست نگران آسیب‌دیدن جانوران بومی منطقه‌اند که برخی از آن‌ها گونه‌های در معرض خطر شناخته شده‌اند. طی چهار دهه گذشته 30 درصد جنگل‌های این منطقه به‌نفع صنایع کاغذ و روغن پالم از بین رفته است.

 5- آیا اندونزی می‌تواند از پس هزینه‌ها برآید؟

ظاهرا می‌تواند. پایتخت جدید نمادی از هویت و پیشرفت کشور است و بنابراین به احتمال زیاد محدودیتی در بودجه وجود ندارد. هزینه‌هاي لازم معادل هزینه سالانه ساخت تاسیسات زیربنایی شهر است اما ممکن است ساختش یک دهه یا بیشتر طول بکشد. همین حالا هم اندونزی بودجه‌ای 350 میلیارد دلاری را برای زیرساخت‌های پروژه در نظر گرفته و بناست تا پنج سال آینده 412 میلیارد دلار دیگر هم خرج کند.

 6- آیا برای دیگر کشورها هم عملی است؟

مقامات اندونزی در توجیه کار خود به جابه‌جایی دست‌کم 30 پایتخت در سده گذشته اشاره می‌کنند که شامل برزیلیا (برزیل)، آستانه (قزاقستان) و کانبرا (استرالیا) است. از سوی دیگر، تجربه‌های شکست‌خورده‌ای در میانمار داریم. مصر یکی دیگر از کشورهایی است که در حال جابه‌جایی پایتخت است.

 7- جاکارتا چه خواهد شد؟

جاکارتا به رشد خودش ادامه خواهد داد. جمعیت این شهر تا سال 2030 به 35.6 میلیون نفر خواهد رسید و توکیو را در مقام پرجمعیت‌ترین شهر جهان پشت سر خواهد گذاشت. این بزرگ‌ترین کلانشهر اندونزی که تقریبا یک‌پنجم تولید ناخالص داخلی کشور را فراهم می‌کند بازی خود را در نقش مرکز تجاری منطقه ادامه خواهد داد. برنامه‌ای 35 میلیارد دلاری برای کاهش ترافیک شهر در دست اقدام است که از سال 2019 شروع شده است. برای پیشروی آب دریا نیز رئيس‌جمهور این کشور برنامه‌ای را اعلام کرده است که با ساخت یک دیوار عظیم جلوی امواج بزرگ و مخرب گرفته شود.