کشاورزان زامبیایی به شدت از خشکسالی سال گذشته که تا همین حالا هم ادامه پیدا کرده‌است آسیب دیده‌اند. بسیاری از آن‌ها در خطر از دست دادن بذر خود قرار داشتند تا روزی از شرکت بیمه با آن‌ها تماس گرفته شد و معلوم شد که می‌توانند بذر جدید را بدون هیچ هزینه‌ای دریافت کنند.

این داستان به ما نشان می‌دهد که فن‌آوری و ایده‌های جدید چطور می‌توانند به رساندن بیمه به افراد فقیر در سطح جهان کمک کنند، اما این مسئله بسیار دشوار هم هست. همین حالا تلاش‌های بسیار زیادی برای افزایش چتر حمایتی بیمه از یک سو و دسترسی به امکاناتی نظیر تلفن همراه و حساب‌های اعتباری از سوی دیگر صورت می‌گیرند.

این مردم فقیر هستند که بیش از همه به بیمه نیاز دارند، و با تغییرات اقلیمی که باعث شده آب و هواهای بد متداول‌تر باشند، کشاورزان فقیر به احتمال زیاد آسیب بسیار زیادی ببینند. وضعیت خانواده‌های بسیاری از این کشاورزان به حدی وخیم است که یک خشکسالی کوتاه‌مدت آن‌ها را متوقف نمی‌کند، بلکه ممکن است به طور کامل به نابودی بکشاند. اما بسیاری از مردم فقیر دنیا فکر می‌کنند که بیمه برای آن‌ها نیست و چرا الان باید حق بیمه برای چیزی پرداخت کنند که شاید در آینده به کارشان بیاید و شاید هم نیاید.

از سال 2011، بانک جهانی، با تامین صندوق از بنیاد بیل و ملیندا گیتس، یک شاخص شمول مالی، یا فیندکس، را تولید کرده‌است که به کمک آن می‌توان دسترسی به خدمات مالی را اندازه‌گیری کرد. در این مطالعه حجم زیادی از کشاورزان کشورهای فقیر دنیا قرار گرفته‌اند. تقریبا نیمی از این کشاورزان تجربه یک سال بسیار بد را طی پنج سال اخیر داشته‌اند. اکثریت متحمل تمام خسارت‌های مالی می‌شدند زیرا نه از بیمه دریافتی داشتند و نه دولت به آن‌ها کمکی می‌کرد. این مسئله به خوبی در نمودار دیده می‌شود.

* بی‌اعتمادی و سیاست باخت- باخت

در روستای جلال‌پور هند، گروهی از برنج‌کاران حضور دارند که به خاطر برنامه یارانه‌ای دولت تحت بیمه قرار گرفته‌اند. بسیاری از این کشاورزان می‌گویند که علی‌رغم برداشت ضعیفی که در سال 16-2015 وجود داشت، بیمه به آن‌ها پولی پرداخت نکرد. دیگرانی هم بودند که اصلا بیمه نبودند زیرا از پرداخت حق بیمه و دریافت نکردن چیزی بسیار بدشان می‌آید. در حال حاضر این برنامه بیمه به افرادی که اقدامی برای دریافت بیمه نکرده‌اند پاداش پرداخت می‌کند که بسیار مشابه تخفیف بیمه خودرو در کشور خودمان ایران است.

برخی از کشاورزان زامبیایی به یاد دارند که زمان خرید بذر از فروشنده چیزی راجع به بیمه شنیده‌اند. بیمه‌ای كه تنها به بذر‌های ابتدایی تعلق گرفت و بسیاری از این کشاورزان در نهایت تنها یک‌پنجم یک سال عادی محصول برداشت کردند. البته باید گفت که همین مسئله بسیار بهتر از چیزی برداشت نکردن است.

یکی از مسائل اساسی برای دسترسی به بیمه و در دسترس بیمه قرار گرفتن، این است که کشاورز گوشی همراه داشته باشد. رشد دسترسی به گوشی همراه در تمام دنیا وجود دارد. در سال 2018 تقریبا 66 درصد از مردم جهان به گوشی همراه دسترسی داشتند و پیش‌بینی می‌شود که این عدد تا سال 2025 به 71 درصد برسد. حتی در زامبیا که کشور فقیری است، نفوذ گوشی همراه به حدود 80 درصد رسیده‌است.

جدای از این مسائل، در کشورهای فقیر به احتمال زیاد باید همکاری بیشتری با دولت‌ها صورت بگیرد و دولت‌ها هم نیاز دارند تا بخشی از پولی را که برای فقیرترین بخش شهروندانشان خرج می‌کنند، به منظور پیشبرد بیمه استفاده کنند. برای مثال برنامه‌ای به نام پولا در زامبیا در حال طراحی است که 150 هزار کشاورز را شامل می‌شود. به این کشاورزان بیمه‌ای پیشنهاد می‌شود که مربوط به خروجی محصول است و همراه با کود و بذر به آن‌ها فروخته می‌شود.

 به هر صورت باید شرایط به شکلی پیش برود که کشاورزان به شکل و سطحی از پوشش بیمه‌ای برسند، که این بیمه حکم یک جلیقه نجات را داشته باشد. البته حالا که بیمه به امری متداول‌تر تبدیل می‌شود، به احتمال زیاد سالانه افراد کمتری با مشکلات و آسیب‌های مختلف شوکه می‌شوند.

*ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر