سازمان برنامه و بودجه در گزارشی به مناسبت روز جهانی سالمندان به وضعیت رشد جمعیت سالمند کشور پرداخته است.

طبق این گزارش، درصد جمعیت سالمند از سال 1355 الی 1397 روندی صعودی داشته به‌طوری‌که بر اساس برآورد انجام‌شده تعداد جمعیت سالمند (60 ساله و بیشتر) سال در کشور 1397 به بیش از هفـت میلیـون و نهصـد هـزار نفر رسیده است که نسبت به سال 1395، 7.0 درصد افزایش داشته است.

همچنین متوسط رشد سالیانه جمعیت در افراد سالمند در دوره 1395-97 حدود 3.4 درصد شده است درحالی‌که ایـن نسـبت برای جمعیت کل کشور حدود 1.3 درصد به‌دست‌آمده است.

شاخص پیری به تعداد افراد 60 ساله و بیشتر به ازای هر 100 نفر جمعیت کمتر از 15 سال (0-14 ساله) اطلاق می‌شود که از تقسیم تعداد افراد 60 ساله و بیشتر به تعداد افراد کمتر از 15 سال ضرب‌در 100 به‌دست می‌آید. همان‌گونه که ملاحظه می‌شود مقدار شاخص پیری جمعیت ایران در حدود شش از حدود اخیر دهه 15 نفر در 100 نفر به بیش از 39 نفر یعنی به بیش از 2.6 برابر افزایش‌یافته است.

به تعبیر دیگر در سال 1397 به ازای هر 100 نفر جمعیت زیر 15 ساله کشور، حدود 40 نفر 60 ساله و بیشتر در کشور زندگی می‌کنند. این به آن معنی است که کشور در حال نزدیک شدن به میانسالی است و تقریباً به کشورهایی با ترکیب جمعیت پیر می‌پیوندد.

طبق برآوردهای انجام‌شده در سال 1397، جمعیت کل کشور برابر 82084 هزار نفر بوده است که 7933 هزار نفر را جمعیت 60 ساله و بیشتر تشکیل می‌دهند. به عبارت دیگر 9.7 درصد جمعیت کشور سالمند هستند که 73.3 درصد آنان در مناطق شهری و 26.7 درصد در مناطق روستایی سکونت دارند.

همچنین در همین سال مقدار شاخص پیری جمعیت برای مردان 38 نفر سالمند در 100 جمعیت نفر 0-14 ساله و برای زنان 42 نفر بوده است که حاکی از پیرتر بودن جمعیت زنان در قیاس با مردان است.

این شاخص برای مناطق شهری و روستایی در سال 1397 در بین 100 جمعیت نفر 0-14 به ساله ترتیب حدود 41 و 37 نفر سالمند است که حاکی از پیرتر بودن جمعیت شهری در قیاس با جمعیت روستایی است.

نسبت وابستگی کل که از حاصل تقسیم مجموع جمعیت 65 ساله و بیشتر و زیر 15 سال بر جمعیت 15-64 ساله ضربدر 100 به دست می‌آید یکی از شاخص اندازه‌گیری پیری جمعیت است که به نحوی ارتباط میان افراد بالقوه فعال و مولد را با دو گروه از جمعیت جوان و پیر نشان می‌دهد. این شاخص برای جمعیت کشورها به‌صورت نسبت‌های وابستگی کل، جوانی و سالمندی محاسبه و تحلیل می‌شود.

 در سال 1397، به ازای هر یکصد نفر جمعیت 15 تا 64 ساله بالقوه فعال کشور، حدود در 44 نفر به آنها وابسته هستند. این شاخص برای مناطق شهری و روستایی به ترتیب 42 و 52 نفر است.

علاوه بر این، بر اساس برآورد انجام‌شده در سال 1397 از کل جمعیت کشور، 9.7 درصد را جمعیت سالمندان به خود اختصـاص داده‌اند، بـه عبارت دیگر در سال 1397 از هر 100 نفر جمعیت کشور، حدود 10 نفر در رده سنی سالمند (60 ساله و بیشتر) قرار دارند.

همچنین بیشترین درصد جمعیت سالمندان در مقایسه با کل کشور در بین استان‌های کشـور مربـوط بـه اسـتان گـیلان (13.9 درصد)، مازندران (12.0 درصد) و آذربایجان شرقی، همدان، مرکزی و اصفهان (11.1 درصد) و کمترین درصد به ترتیب مربـوط بـه استان‌های سیستان و بلوچستان (4.9 درصد)، هرمزگان(6.2 درصد) و بوشهر (7.1 درصد) بوده است.

بر اساس برآورد انجام‌شده در سال 1397، نسبت جنسی جمعیت سالمند کشور، 95.1 درصد است. به‌عبارت‌دیگر در سـال  1397 به ازای از هر 100 نفر زن سالمند، حدود 95 مرد سالمند در کشور وجـود دارد. از طرفـی نیـز همان‌گونه در اکثر استان‌های کشور، جمعیت زنان سالمند بیشتر از مردان سالمند است، به‌طوری‌که تنهـا در 3 اسـتان ایلام، کهگیلویه و بویر احمد و سیستان و بلوچستان، جمعیت مردان سالمند بیشتر از زنان سالمند است.

بر اساس برآورد انجام‌شده در سال 1397، بیشترین شاخص پیری در نقاط شهری به ازای هر یکصـد نفـر جمعیـت 0-14 سـاله به ترتیب با حدود 79، 61 و 54  نفر سالمند مربوط به استان‌های گیلان، مازندران تهران و کمترین آن به ترتیب با حـدود 13، 20 و 26 نفر سالمند مربوط به استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کهگیلویه و بویراحمد بوده است.