در سالهای پیش رو یکی از چالشهای مهم صنعت بیمه دیجیتالی شدن فعالیتهای اقتصادی و صنعتی و به دنبال آن ضرورت در نظر گرفتن ریسکهای سایبری در تعیین حق بیمهها است
صنعت بیمه را میتوان یکی از صنایع بسیار مهم به خصوص در سالهای رونق اقتصادی دانست زیرا تجارت در دنیا وابسته به عملکرد این صنعت است. تمامی کشتیهای باری زمانی کارشان را شروع میکنند که از بیمه بارهای جابهجا شده اطمینان داشته باشند و فعالیتهای اقتصادی هم برای تضمین در مورد حفظ سرمایهها از بیمه استفاده میکنند. به دلیل ارتباط مستقیم بین بیمه و تجارت در دنیا، مطالعات از افزایش درآمد شرکتهای بیمه در سالهای رونق اقتصادی خبر میدهد. سالهایی که هم فعالیتهای اقتصادی پررونق است و هم توان اقتصادی مردم برای خرید کالاهای مختلف بیشتر است.
به همین دلیل در سال ۲۰۱۷ میلادی که اقتصاد دنیا با رونق نسبی روبهرو بوده است، درآمد صنعت بیمه هم افزایش یافت و در سال ۲۰۱۸ میلادی هم این روند ادامه پیدا کرد. از آنجا که انتظار میرود تا سال ۲۰۲۰ میلادی، اقتصاد دنیا شاهد رشد و رونق باشد، درآمد صنعت بیمه هم در جهان بیشتر خواهد شد ولی سیاستهای اخیر ترامپ که خطر ایجاد رکود اقتصادی را در دنیا بیشتر کرده است، فشار بالاتری روی صنعت بیمه دنیا وارد خواهد کرد. در سال گذشته نرخ رشد اقتصادی دنیا بیشتر شد ولی فاکتورهای دیگری هم روی این بازار اثر داشت که از جمله این فاکتورها میتوان به نرخ تورم اشاره کرد. این فاکتور را میتوان از عواملی دانست که زمینهساز رشد درآمد صنعت بیمه میشوند. اما مطالعات همه از رونق و رشد و خبرهای خوش حکایت نمیکند بلکه اخباری در مورد چالشهای بزرگتر اقتصادی و موانع بزرگی در روند رونق این صنعت هم به گوش میرسد.
اما در سالهای اخیر یک فاکتور بسیار مهم دیگر هم روی عملکرد صنعت بیمه اثر داشته است که آن هم تغییرات جوی، گرم شدن زمین و تاثیر این مسئله روی بروز حوادث طبیعی در دنیا است. حوادثی مانند سیل و زلزله و آتشسوزیهای پیدرپی که میتواند روی هزینه شرکتهای بیمهای اثر منفی داشته باشد. گزارش جهانی صنعت بیمه نشان میدهد در نیمه دوم سال ۲۰۱۷ میلادی، حوادث طبیعی بسیار زیادی در دنیا اتفاق افتاد و دلیل افزایش شمار حوادث طبیعی هم تغییرات جوی و افزایش دمای زمین بود. مسئله جالب این است که بیشترین شمار حوادث طبیعی در امریکای شمالی اتفاق افتاده است. بزرگترین طوفانها و مرگبارترین سیلها در این منطقه اتفاق افتاد درحالیکه دونالد ترامپ رئیس جمهوری این کشور بارها اعلام کرده است که کشورش در جریان تغییرات جوی متحمل آسیبی نمیشود و به همین دلیل به سرعت از پیمان پاریس خارج شد.
اما نتیجه این حوادث طبیعی، تحمیل شدن هزینههای کلان به شرکتهای بیمه و خارج شدن بخش زیادی از سرمایهها و داراییهای آنها از چرخه مالی شرکت بود. با وجود اینکه هنوز اطلاعات دقیقی در مورد هزینه شرکتهای بیمه در سال ۲۰۱۸ ارائه نشده است، ولی از افزایش نرخ تعرفههای بیمهها در سال ۲۰۱۹ میلادی در اغلب کشورهای دنیا به خصوص کشورهایی که در معرض آسیبهای طبیعی هستند مشخص است که شرکتها در سالهای قبل بخش زیادی از سرمایههای خود را صرف کردند و هماکنون به دنبال تامین دوباره این سرمایهها هستند. مرکز مطالعات صنعت بیمه سوئیس در گزارشی نوشت: پیش از این انتظار میرفت نرخ رشد تعرفه بیمههای مختلف به جز بیمه عمر ۳ درصد باشد ولی با توجه به تحولات این صنعت در سالهای اخیر انتظار میرود به بالغ بر ۴ درصد برسد. نرخ رشد تعرفه بیمهها در بازارهای در حال گذار در سال ۲۰۱۸ برابر با ۶ درصد و در سال بعد از آن بالغ بر ۷ درصد پیشبینی شده است.
درآمد صنعت بیمه در سالهای اخیر چقدر بوده است؟
صنعت بیمه از سال ۲۰۰۰ تاکنون شاهد افزایش درآمد حاصل از دریافت حق بیمهها بوده است. در سال ۲۰۰۰ میلادی صنعت بیمه در دنیا ۲.۴۹هزار میلیارد دلار از حق بیمهها درآمد کسب کرد. در حالی که درآمد این صنعت در سال ۲۰۱۵ به ۴.۵۵ هزار میلیارد دلار رسیده بود. در سال ۲۰۱۷ صنعت بیمه جهانی ۴.۹ هزار میلیارد دلار از حق بیمهها درآمد کسب کرد و این روند ادامه پیدا کرد. انتظار میرود تا سال ۲۰۲۰ درآمد صنعت بیمه در دنیا از فروش حق بیمهها به مرز ۵.۲ هزار میلیارد دلار برسد.
طبق این گزارش کل صنعت بیمه در دنیا به دو بخش صنعت بیمه عمر و صنعت بیمه غیر عمر تقسیم میشود. صنعت بیمه غیر عمر در کشورهای امریکای شمالی به دو دسته بیمه حوادث و بیمه املاک و مستغلات تقسیم میشود. در فاصله سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ میلادی درآمد صنعت بیمه دنیا از فروش بیمه عمر ۵۳۰ میلیارد دلار بیشتر از بیمه غیر عمر بود. در سال ۲۰۱۵ میلادی حق بیمه عمر در دنیا ۲.۵۳ هزار میلیارد دلار بوده است در حالی که درآمد بیمه غیر عمر در دنیا برابر با ۲.۰۲ هزار میلیارد دلار بود.
در سال ۲۰۱۵ میلادی، بیشترین حق بیمه در کشور امریکا پرداخت شده بود. در این سال مجموع حق بیمه عمر پرداختشده در امریکا کمتر از دیگر انواع بیمهها بود. مجموع حق بیمههای پرداختشده در این کشور ۲۸.۹ درصد از کل حق بیمههای پرداختشده در جهان بود. ژاپن در این ردهبندی جایگاه دوم را داشت و ۹.۸۸ درصد از مجموع حق بیمههای پرداختشده در دنیا به این کشور اختصاص داشت.
بزرگترین شرکتهای بیمه از نظر میزان درآمد در سال گذشته، شرکتهای برکشایر هاثاوی، AXA وallianz بودند که درآمد آنها به ترتیب برابر با ۲۱۰.۸۲ میلیارد دلار امریکا، ۱۲۹.۲۵ میلیارد دلار و ۱۲۲.۹۵ میلیارد دلار بود. این شرکتها در سال ۲۰۱۸ هم بالاترین میزان درآمد را داشتند که یک دلیل آن قرار گرفتن اغلب این شرکتها در کشورهایی است که در بخش تجارت بینالملل فعال هستند و بخش زیادی از کالاهای تجاری دنیا را وارد بازارهای بینالمللی میکنند.
نرخ رشد تعرفه بیمه عمر چقدر است؟
در سال ۲۰۱۷ میلادی تعرفه بیمه عمر در دنیا ۳ درصد رشد کرده بود که نسبت به سال قبل از آن یک درصد بیشتر بود. این رشد در کشورهای آسیایی بیشتر از دیگر قارهها بود. در سال ۲۰۱۸میلادی، تعرفه بیمههای عمر در دنیا ۴ درصد افزایش یافت و در سال جاری هم همین نرخ رشد ادامه پیدا میکند. نکتهای که باید در نظر گرفت این است که سودآوری در صنعت بیمه به دلیل نرخ پایین بهرهبانکی در اغلب کشورهای دنیا فرایندی بسیار پرچالش خواهد بود. نرخ پایین بهرهبانکی فشار زیادی روی نرخ بازگشت سرمایه در پروژههای مختلف و سرمایهگذاریهای بلندمدت وارد میکند.در سالهای پیش رو تقاضا برای بیمه عمر در دنیا تنها یک درصد رشد خواهد کرد که دلیل این مسئله نرخ پایین تقاضا در کشورهای امریکای شمالی و اروپا خواهد بود.از طرف دیگر در کشورهای در حال توسعه آسیایی و حتی کشورهای صنعتی این قاره باعث میشود تا بخشی از ضعف تقاضا در کشورهای صنعتی اروپا و امریکا جبران شود ولی زمینهساز رشد زیاد آن نخواهد شد.
فرصتی که بازارهای در حال گذار ایجاد میکند
بازارهای در حال گذار فرصتهای زیادی برای رشد در اختیار شرکتهای بیمهشونده قرار خواهند داد. بنابراین میتوان کشورهای در حال گذار آسیا را به عنوان اصلیترین موتور محرک رشد تعرفههای بیمه در بازارهای در حال گذار معرفی کرد. رشد قیمت نفت در ماههای اخیر و پیشبینی تداوم رشد قیمت در ماههای پیش رو باعث میشود تا درآمد شرکتهای بیمه در کشورهای امریکای لاتین و افریقا هم رشد کند. در سالهای پیش رو تعرفههای بیمههای مختلف به جز بیمه عمر در بازارهای در حال گذار دنیا بالغ بر۷ درصد رشد میکند ولی نرخ رشد تعرفه بیمههای عمر در این کشورها بیش از ۱۷ درصد خواهد بود. تقاضا برای بیمه عمر در کشورهایی که دارای سطح متوسط درآمد هستند و اغلب خانوارها برای تامین نیازهای روزمره خود نیازمند کار هستند بیش از دیگرکشورها است. در خانوارهای ثروتمند که تامین نیازهای خانواده به درآمد ماهانه آنها ارتباط چندانی ندارد، تقاضا برای بیمه عمر کمتر است.شرکتهای بیمه اتکایی هم در این فضا رشد میکنند که شاهد افزایش درآمد خواهند بود.اما موانع و خطراتی هم در راه توسعه صنعت بیمه در دنیا وجود دارد که اصلیترین و مهمترین آن،افزایش سیاستهای حمایت از اقتصاد داخلی در کشورهای صنعتی به خصوص امریکا و مقابله به مثل کشور چین است. این کشورها با سیاستهایی که مانع از تجارت آزاد میشود، زمینه را برای کاهش حجم تجارت و کاهش تقاضا برای بیمه فراهم میکنند و این خطر بزرگی برای شرکتهای بیمه است.
بزرگترین تحولات پیش روی صنعت بیمه
اول: سیاست حمایت از اقتصاد داخلی و مانعتراشی در مسیر تجارت
از زمان انتخاب دونالد ترامپ، سیاستهایی در امریکا تصویب شد که با حمایت از اقتصاد داخلی مانع از رشد تجارت شد. مسئله دیگری که در این روند اثر دارد برگزیت و سیاستهای مرتبط با آن است. سیاستهایی که قرار است در جریان برگزیت تغییر کند و تحولاتی که در جریان تجارت آزاد ایجاد خواهد شد. از طرف دیگر کشورهای امریکای لاتین به سمت بهکارگیری رژیمهای تجاری لیبرالتر حرکت میکنند و چین در حال افزایش تاثیر خود در تجارت و اقتصاد دنیا است. این تاثیرگذاری بیشتر میتواند به قیمت کمتر شدن قدرت و نفوذ اقتصادی امریکا در دنیا باشد که البته بعد از سیاستهای وضع شده در امریکای دوره ترامپ کاملا قابل پیشبینی بود.
این سیاستها به معنای تهدیدهای جدید و تحولات تازه در دنیای تجارت است. مسئله اینجاست که سیاستهای مقابلهکننده با تجارت آزاد زمینهساز کاهش نرخ رشد اقتصادی دنیا میشود که خود اثر منفی روی بازار صنعت بیمه دارد. کاهش حجم و ارزش تجارت هم بعد از اجرای سیاستهای حمایت از اقتصاد آزاد ایجاد خواهد شد که باز هم اثر منفی روی رشد اقتصادی دنیا خواهد داشت.
دوم: سیاستهای پولی، خطر توقف یکباره سیاستهای تزریقی
از سال ۲۰۰۷ میلادی، یعنی از زمانی که اقتصاد دنیا وارد رکود و بحران شد، بانکهای مرکزی اقدام به خرید حجم انبوهی از اوراق قرضه دولتی کردند تا از این طریق منابع مالی را به اقتصاد تزریق کنند. در نتیجه تزریق این پولها به اقتصاد بود که بازارهای مالی رشد کردند ولی این نگرانی ایجاد شد که ساختار مالی بانکهای مرکزی آسیب ببیند.با بازسازی اقتصاد دنیا، بانکهای مرکزی به اصلاح اوضاع اقتصادی خود روی آوردند.
فدرال رزرو امریکا درصدد است تا با توقف خرید اوراق قرضه و توقف تزریق به اقتصاد، ترازنامهاش را متعادلتر کند. در اروپا هم میزان تزریق به نصف سطح قبل کاهش یافته است. این تغییر ناگهانی در نظام پولی میتواند اختلالهای زیادی را در بازار ایجاد کند. برای جلوگیری از این اختلالها باید وضعیت بازار به خوبی رصد شود و تلاش شود تا با کمترین آسیب به اقتصاد، این تغییر درسیاستهای پولی در کشورهای مختلف دنیا ایجاد شود.
سوم: ریسکهای سایبری
در سالهای پیش رو یکی از چالشهای مهم صنعت بیمه دیجیتالی شدن فعالیتهای اقتصادی و صنعتی و به دنبال آن ضرورت در نظر گرفتن ریسکهای سایبری در تعیین حق بیمهها است.برای اینکه این چالش برطرف شود، باید نوآوریهای زیادی در صنعت بیمه ایجاد شود. نوآوریهایی که دولتها و شرکتهای صنعتی و تولیدی و شرکتهای بیمهای را با هم همسو میکند و آنها را به تعیین یک نظام مدون و یکپارچه در لحاظ کردن خطرات دیجیتالی در تعیین حق بیمهها هدایت میکند.برای اینکه این خطرات به درستی شناسایی شوند وبرای مقابله با آنها از حمایت شرکتهای بیمه استفاده شود باید سازوکار جدیدی طراحی شود.
البته برخی از شرکتهای بیمه در دنیا اقدام به معرفی تعرفههای جدید برای خطرات سایبری کردند و تعداد زیادی از شرکتها را بیمه کردند.در سال ۲۰۱۶ میلادی، مجموع ارزش حق بیمههای سایبری در دنیا برابر با ۲.۵ میلیارد تا ۳.۵ میلیارد بود و طبق برآوردهای انجامشده در سال ۲۰۱۷ میلادی درآمد این صنعت افزایش یافته است.با توجه به دیجیتالی شدن بخش زیادی از صنعت و اقتصاد در دنیا و افزایش نقش تکنولوژیهای صنعتی در سالهای اخیر، انتظار میرود پرداخت حق بیمههای سایبری در دنیا تا سال ۲۰۲۰ میلادی سالانه ۳۰ درصد رشد کند.مجموع ارزش حق بیمههای سایبری در دنیا در سال ۲۰۲۲ میلادی بالغ بر ۱۴ میلیارد دلار خواهد بود.
اما هنوز بیمهنامههای خطرات سایبری به طور کامل طراحی نشده است زیرا هنوز جمعآوری دادهها در این زمینه چندان تکمیل نشده است. تکمیل این دادهها برای شناخت خطراتی که این دنیای جدید برای صنایع و فعالیتهای اقتصادی ایجاد میکند و میزان بیمهای که باید برای حمایت از این فعالیتهای اقتصادی در نظر گرفته شود، ضروری است.
چهارم: افزایش تقاضا برای بیمه حوادث خودرو
تغییر سلیقه مردم، افزایش تقاضا برای انواع خودروها در دنیا و در نهایت افزایش تقاضا برای انواع بیمههای خودرو در سالهای اخیر افزایش یافته است. یک دلیل آن را میتوان بهبود اوضاع اقتصادی و افزایش خرید خودرو در دنیا دانست و دلیل دیگر هم آگاه شدن مردم از ضرورت بیمه کردن خودرو در مقابل حوادث است.
بالاترین نرخ رشد تقاضا برای بیمههای خودرو در یک دهه اخیر در سال ۲۰۱۶ میلادی مشاهده شد. اگرچه این نرخ در امریکا در سال ۲۰۱۵ بالغ بر ۱۷ درصد و در اروپا بالغ بر ۱۲ درصد در هر سال بوده است.آمارها نشان میدهد در سالهای اخیر در کشورهای صنعتی اروپای غربی و در کشورهای در حال توسعه آسیا، تقاضا برای بیمه حوادث رانندگی رشد کرده است. این رشد در شرایطی اتفاق افتاد که تقاضای خودرو هم روند افزایش به خود گرفته است.
پنجم: برگزیت و تحولات صنعت بیمه بریتانیا
بریتانیا یکی از مهمترین اقتصادهای دنیا است و در جریان برگزیت که از دو سال قبل در این کشور آغاز شده است، بسیاری از کسب و کارها و شرکتهای بیمه آسیب دیدند. اما جدا از مسئله افت درآمد و بحرانهایی که در سالهای اخیر در شماری از شرکتهای فعال در بریتانیا اتفاق افتاد، نامشخص بودن فرایند خروج، عدم اطمینان در مورد وضعیت شرکتها، قراردادهای تجاری و عملکرد اقتصادی آنها و در نهایت مشکلات مرتبط با این فرایند باعث شده است تا شرکتهای بیمه در این کشور با چالشهای زیادی روبهرو شوند. نماینده یکی از شرکتهای بیمه فعال در بریتانیا در یک مصاحبه با رویترز در این زمینه گفته است: تعیین حقبیمهها یک چالش بسیار جدی برای ما است. زیرا نمیتوان در مورد وضعیت آینده برآورد درستی داشت. ما نمیدانیم بعد از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، کدامیک از بخشهای اقتصادی عملکرد بهتری دارند، نمیدانیم بعد از خروج بریتانیا با کدام کشورها و در کدام حوزهها توافقهای بهتری امضا میشود، به همین دلیل عدم اطمینان بسیار بالا است و بدون شک صنعت بیمه در این فضای نامطمین بیشترین آسیب را متحمل میشود.
ششم: تغییرات جوی و افزایش هزینههای شرکتهای بیمه
یکی از اصلیترین خطراتی که شرکتهای بیمه را تهدید میکند، تغییرات جوی است. طبق گزارشهای اخیر، تغییرات جوی باعث شده است تا هزینههای تحمیلشده به شرکتهای بیمه در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ میلادی دو برابر شود و جالب اینجاست که بیشترین خسارات در این زمینه به شرکتهای بیمه فعال در امریکای شمالی وارد شده است زیرا در اثر تغییرات جوی سیلها، آتشسوزیها و طوفانهای زیادی در امریکا ایجاد شده است. شرکتهای بیمه امریکایی اعلام کردهاند که بخش زیادی از سرمایهها و داراییهای خود را در سالهای اخیر از دست دادهاند و به همین دلیل افزایش حق بیمه برای تامین سرمایه را ضروری قلمداد کردند.
بازار بیمه عمر هم رشد میکند
انتظار میرود طی دو سال آینده درآمد صنعت بیمه عمر در دنیا سالانه ۴ درصد رشد کند. اصلیترین موتور رشد در بازار صنعت بیمه دنیا در بازارهای در حال گذار مشاهده میشود.نرخ بالای رشد اقتصادی در این کشورها، افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی و افزایش تقاضا برای زیرساختهای شهری و نیازهای دنیای شهری که بیمه هم یکی از آنها است و در نهایت وسیعتر شدن طبقه متوسط اقتصادی باعث شده است تا صنعت بیمه عمر در جهان رشد کند. در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ میلادی، حق بیمههای عمر در بازارهای در حال گذار دنیا ۱۰ درصد رشد خواهد کرد. در سالهای آتی درآمد حاصل از حق بیمههای عمر در کشورهای صنعتی و توسعهیافته در منطقه آسیا – پاسیفیک ۲ تا ۳ درصد و در کشورهای صنعتی امریکا و اروپا ۱ تا ۲ درصد رشد میکند.

نظر خود را بنویسید