منطقه آسیا و اقیانوسیه جای مهمی است. این منطقه جایی بود که راه را برای گسترش و تکامل مصرف‌ دیجیتال هموار کرد.  اوج‌گیری استفاده از تلفن همراه در دهه گذشته باعث شد علاقه به موبایل در میان مصرف‌کنندگان این منطقه بالا برود و این علاقه به سایر فعالیت‌های تجاری نیز سرایت کند، به طوری که مصرف در سایر مناطق جهان در مقابل آنها رنگ ببازد. حتی فعالیت‌هایی که به صورت عمده روی دستگاه‌های دیگر انجام می‌شدند با سرعت و گستردگی به سمت تلفن‌های موبایل حرکت کردند. اوج‌گیری تجارت از راه شبکه‌های اجتماعی، کیف پول‌های دیجیتال و اپ‌ها سه مورد از راه‌هایی هستند که آسیا از طریق آنها روی مصرف‌کنندگان دیجیتال جهانی تاثیر گذاشت. بعد دیگران در مناطق مختلف دنیا هم توجه‌شان جلب شد و تلاش کردند که حداقل بخش‌هایی از این استراتژی را بازتولید کنند. اما سه روند یادشده چطور در آسیا شکل گرفتند و دیگران چه درسی می‌توانند از آسیا بگیرند؟

یک: وصلت زندگی اجتماعی با تجارت

مصرف‌کنندگان آسیایی رویکرد پراگماتیکی به زمانی که در حالت آنلاین سپری می‌کنند دارند. مثلا آنها از وی‌چت استفاده می‌کنند برای آن که تاکسی بگیرند، غذا سفارش بدهند و آن را تحویل بگیرند، بلیت سینما بخرند، قبض‌هایشان را بپردازند و حتی وقت دکتر بگیرند. همه این کارها از طریق یک اپ واحد قابل انجام است. در مقابل، رویکرد غربی به شبکه‌های اجتماعی کاملا متفاوت است. غربی‌ها از اپ‌های مختلف برای مقاصد مختلف استفاده می‌کنند. هرچه که محبوبیت شبکه‌های اجتماعی در آسیا بالا می‌رود، این پلت‌فرم‌ها با شرکت‌های مختلف کار می‌کنند تا پیام برندهای خود را از طریق شبکه‌های شخصی‌تر اینفلوئنسرها به عموم برسانند. درنتیجه، یکی از اولین جاهایی که شبکه‌های اجتماعی و تجارت با هم گره خوردند، منطقه آسیا بود. در مقابل، بازیگران شبکه‌های اجتماعی در کشورهای غربی درباره استفاده از ابزارهای خرید جدید چندان مطمئن نبوده‌اند و نمی‌دانند که چطور می‌توان از پلت‌فرم‌های اجتماعی به عنوان اهرمی در روند ارتباط‌گیری با مصرف‌کننده استفاده کرد.

اینکه یک کاربر شناخته‌شده در شبکه‌های اجتماعی یک محصول خاص را تایید کند، در بازاری مثل چین اهمیت زیادی دارد چون در این بازار، مصرف‌کنندگان معمولا به منابع رسمی اطمینان زیادی ندارند. به جایش، آنها حرف مصرف‌کنندگان دیگر را می‌پذیرند و آن را در تصمیم‌گیری‌های خود دخیل می‌کنند. درواقع ۴۰ درصد از مصرف‌کنندگان چینی می‌گویند نظری که خانواده یا دوستان مورد تاییدشان بدهند، روی تصمیم‌گیری‌ آنها در مورد خرید محصولات تاثیر دارد. این در حالی است که رقم مشابه مثلا در انگلیس ۲۶ درصد است.

دو: انقلاب اپ‌های همه‌کاره

منطقه آسیا و اقیانوسیه در کنار تجارت مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، یک مسئله ‌‌‌‌‌‌‌‌مهم دیگر را نیز باب کرد و آن هم انقلاب اپ‌های بزرگ بود. اپ‌های بزرگ یا سوپراپ‌ها قادرند مشخصه‌های مختلفی مثل ارتباط، سبک زندگی، مناسبات مالی و خرده‌فروشی را در یک پلت‌فرم گرد هم بیاورند. این نوع از اپ‌ها شرکت‌ها را قادر می‌سازند که زیرساخت موجود خود را برای ایجاد راه‌های جدید درآمدزایی به کار بگیرند و تعامل با مصرف‌کننده را از این طریق افزایش بدهند. مصرف‌کنندگان از این اپ‌های همه‌کاره به شدت استقبال کرده‌اند چون این اپ‌ها یک تجربه موثر و واحد را برایشان درست می‌کند.

اپ‌های همه‌کاره برای اولین بار در آسیا و بر مبنای پلت‌فرم‌های اجتماعی موفقی مثل وی‌چت شکل گرفتند. مثلا شرکت چینی تِن‌سِنت لایه‌هایی از خدمات مختلف - مثلا در ابعاد زندگی مالی و خریدهای غیرکلان افراد- را ارائه داد.

بسیاری از اپ‌های همه‌کاره مثل وی‌چت اول از خدمات پیام‌رسانی شروع کردند اما اپ دیگری مثل گو- جِک کارش را از حوزه حمل و نقل آغاز کرد. گو-جک در سال ۲۰۱۱ در اندونزی به عنوان یک اپ موبایلی برای گرفتن موتور آغاز به کار کرد و شبکه‌ای از دویست هزار راننده را در ۲۵ شهر در اختیار داشت اما بعدا خدماتش را به بخش‌های دیگر هم گسترش داد. همچنین اپ گرَب که کارش را در سال ۲۰۱۲ در سنگاپور و به عنوان پلت‌فرمی برای تاکسی‌یابی شروع کرد، حالا خدمات مختلف روزانه به کاربران ارائه می‌دهد. در سال ۲۰۱۸، این شرکت یک پلت‌فرم پرداخت به نام گرب‌پِی و یک پلت‌فرم خدمات غذارسانی به نام گرب‌فود را به راه انداخت و حتی کسب و کار اوبر در منطقه جنوب شرقی آسیا را نیز خرید. اضافه‌کردن تحویل غذا به اپ‌های حمل و نقل اصولا راهی طبیعی برای استفاده از منابع موجود، تقویت شبکه لجستیکی و درآمدزایی بیشتر است.

سه: اکتشافات کیف پول دیجیتالی

کیف پول‌های دیجیتالی حوزه دیگری هستند که منطقه آسیا و اقیانوسیه در آنها حرف اول را می‌زند و تجارت مبتنی بر تکنولوژی در آنها به شدت پا گرفته و پلت‌فورم‌های مختلفی از این طریق جایگزین راه‌های سنتی پرداخت شده‌اند.

کیف پول‌های دیجیتال بر اساس دینامیک بازار، شکل‌های مختلفی به خود می‌گیرند. مثلا در چین، بیش از نیم میلیارد نفر از خدمات پرداخت موبایلی مثل علی‌پِی و وی‌چت‌پِی استفاده می‌کنند. این معاملات هم شامل فروشگاه‌های آنلاین می‌شود و هم فروشگاه‌های فیزیکی را دربرمی‌گیرد. در کشور کوچکی مثل سنگاپور، ۲۳ نوع کیف پول دیجیتال در اختیار کاربران قرار دارد. حتی در کشورهای مبتنی بر پول نقد مثل هند هم کیف پول‌های دیجیتال مثل پِی‌تی‌ام باعث شده‌اند که رشد پرداخت‌های دیجیتال به شدت بالا برود.

منطقه آسیا و اقیانوسیه در زمینه پرداخت‌های موبایلی در دنیا حرف اول را می‌زند. بنابر آماری که موسسه یورو مانتیور اینترنشنال منتشر کرده در سال ۲۰۱۸، مصرف‌کنندگان آسیایی ۱.۶ تریلیون دلار را در دستگاه‌های موبایل خود معامله کردند و این شامل ۶۱ درصد از کل پرداخت‌های موبایلی در جهان بود.

براین اساس انتظار می‌رود که آسیا در سال‌های آینده هم در عرصه مصرف‌کنندگی دیجیتال حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد. این منطقه از مدت‌ها پیش اهمیت خود در این عرصه را نشان داده و در آینده هم رهبر این تحولات خواهد بود. بسیاری از کارشناسان معتقدند که معادله قدرت در جهان هم به سمت آسیا سنگین‌تر خواهد شد و این منطقه در پنج سال آینده احتمالا بزرگ‌ترین بازار تجارت دیجیتال دنیا خواهد بود. شکی نیست که چین بیشترین تاثیر را در این تحول خواهد داشت. پیش‌بینی می‌شود که چین تا سال ۲۰۲۳ میلادی ۲۷ درصد از کل تجارت دیجیتال جهان و ۶۴ درصد از تجارت دیجیتال آسیا را به خود اختصاص بدهد. به همین جهت، برندها و خرده‌فروش‌هایی که بخواهند در آسیا حرفی برای گفتن داشته باشند باید حتما از راه‌های دیجیتال برای تعامل با مصرف‌کنندگان استفاده کنند.