وضعیت اقتصادی دنیا خوب است ولی با توجه به سیاست‌ها‌‌‌‌یی که اخیرا اجرا شده است‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ شرایط در حال بحرانی شدن است و نمی‌توان تصویر روشنی از آینده اقتصادی دنیا داشت. از دلایل مهم این بحران می‌‌‌‌‌‌‌‌توان به روی کار آمدن رهبران پوپولیست در دنیا‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ سیاست‌ها‌‌‌‌ی مخالف تجارت آزاد در امریکا و تشدید تحریم‌ها علیه ایران و کشور ونزوئلا به عنوان دو کشور بزرگ نفت‌خیر و تاثیرگذار در اقتصاد دنیا اشاره کرد. بازار دلار به عنوان ارز مرجع در ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دنیا بحرانی است زیرا اعتبار سیاسی و اقتصادی امریکا در حال افول است و این خبر بسیار بدی برای فعالان اقتصادی و صنعتی در دنیا است.

دیوید لیپتون ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌معاون رئیس ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول در مصاحبه‌ای که با شبکه تلویریونی بلومبرگ انجام داده بود وضعیت اقتصادی دنیا را با جمله بالا توصیف کرد و گفت: ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سیاست‌ها‌‌‌‌یی که روسای جمهوری کشورهای مختلف اجرا می‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و به بهانه حمایت از اقتصاد داخلی در مسیر تجارت مانع‌تراشی می‌‌‌‌‌‌‌‌کنند در میان‌مدت می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روند رشد اقتصادی دنیا را مختل کند و جهان را به سمت بحران‌های‌‌‌‌‌ مالی هدایت کند. تجارت آزاد مهم‌ترین دستاورد جامعه جهانی در قرن بیست و یکم بوده است ولی ما شاهد این مسئله ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هستیم که امریکا و چندین کشور دیگر با وضع تعرفه‌ها به تدریج به مقابله با این سیاست می‌‌‌‌‌‌‌‌پردازند و این موضوع نگران‌کننده است. تجارت میان امریکا و چین که دو قطب اصلی و بزرگ اقتصادی در دنیا هستند با چالش روبه‌رو ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده است و این وضعیت می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند جهان را با تهدید‌های‌‌‌‌‌ اقتصادی مواجه کند.

 سخنان دیوید لیپتون ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دیدگاه صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول و بانک جهانی را در مورد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وضعیت اقتصادی دنیا به خوبی نمایان می‌‌‌‌‌‌‌‌کند زیرا در ‌گزارش‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی جداگانه در ابتدای سال جاری‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ هردو ارگان رسما در مورد تاثیر عوامل غیر اقتصادی از جمله سیاست‌ها‌‌‌‌ی دولتی روی اقتصاد دنیا ابراز نگرانی کرده‌اند .

 این دو ارگان اقتصادی مهم دنیا در ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شرایطی که نگرانی در مورد سیاست‌ها‌‌‌‌ی حمایتی از اقتصاد داخلی و اثرات مخرب آن روی تجارت و اقتصاد دنیا هر روز بیشتر می‌‌‌‌‌‌‌‌شود، ‌گزارش‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یی در مورد شاخص‌های‌‌‌‌‌ اقتصادی در ماه‌های اخیر ارائه دادند. صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول نرخ رشد اقتصادی دنیا در سال ۲۰۱۸ را برابر با ۳.۹ درصد پیش‌بینی کرده است که نسبت به سال قبل بیشتر خواهد بود. در سال ۲۰۱۹ هم اقتصاد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دنیا با نرخ ۳.۹ درصد رشد خواهد کرد. اما متوسط نرخ رشد اقتصادی چین در این دو سال به ترتیب ۶.۵ درصد و ۶.۳ درصد خواهد بود و اقتصاد امریکا هم در سال‌ها‌‌‌‌‌ی ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به ترتیب رشد ۲.۹ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و ۲.۷ درصدی را تجربه می‌‌‌‌‌‌‌‌کند. متوسط نرخ رشد اقتصادی منطقه یورو در این سال‌ها‌‌‌‌‌ برابر با ۲.۵ و ۲ درصد و متوسط نرخ رشد اقتصادی ژاپن برابر با ۱.۲ و ۰.۹ درصد خواهد بود.

تهدید‌های‌‌‌‌‌ اصلی اقتصاد دنیا

 اما دیوید لیپتون در مورد تهدید‌های‌‌‌‌‌ بزرگی هم صحبت کرد که بدنه اقتصادی دنیا را هدف قرار داده است. از جمله این تهدید‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌توان به افزایش بدهی‌های‌‌‌‌‌ دولتی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در دنیا و گذشتن آن از مرز ۱۶۴ میلیارد دلار امریکا اشاره کرد و امریکا در این مسیر بزرگ‌ترین ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جایگاه را دارد. این کشور بزرگ‌ترین دولت بدهکار دنیا را دارد و همین مسئله ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اقتصاد را با بحران‌های‌‌‌‌‌ جدی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و سختی روبه‌رو ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کرده است.

افزایش بدهی‌های‌‌‌‌‌ دولتی ثبات مالی را در دنیا تهدید می‌‌‌‌‌‌‌‌کند ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند سرعت رشد اقتصادی را در جهان تنزل دهد. از طرف دیگر افزایش احتمالی نرخ بهره بانکی در امریکا و کاهش نرخ رشد اقتصادی در چین هم از عواملی است که می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روی روند رشد اقتصادی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دنیا اثر منفی داشته باشد.

 تهدید دیگری که ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در اقتصاد دنیا وجود دارد، جنگ تجاری است که ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هم‌اکنون بین امریکا و چین است ولی به تدریج می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند تمامی دنیا را درگیر کند. جنگی که با افزایش تعرفه‌های‌‌‌‌‌ واردات محصولات فلزی چینی به امریکا آغاز شد و با مقابله به مثل چین ادامه پیدا کرد. حال وزیر خزانه‌داری امریکا ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اعلام کرده است که قصد سفر به چین و مذاکره در مورد تحولات اخیر را دارد. استیون مانچین وزیر خزانه‌داری امریکا در این مورد گفت: نمی‌توان گفت که به نتیجه این سفر ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خوش‌بین هستم زیرا ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌چین تعرفه‌های‌‌‌‌‌ واردات کالاهای وارداتی از امریکا را افزایش داده است و قصد دارد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌این سیاست را ادامه دهد. هدف از سفر من این نیست که ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌از چین بخواهم تعرفه‌ها را حذف کند بلکه خواستار ممانعت از افزایش بیشتر تعرفه‌ها هستم.

صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول در گزارش خود این جنگ تجاری را یکی از مهم‌ترین مسائل امروز دنیا اعلام کرده است زیرا گسترش آن به کشورهای دیگر می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به معنای پایان عصر تجارت آزاد باشد. کریستین لاگارد رئیس صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول هم هشدار داد که در ماه‌های اخیر سطح اعتماد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مردم به اقتصاد و فضای کسب و کار کاهش یافته است و این مسئله ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روی تصمیمات سرمایه‌گذاری و سیاست‌ها‌‌‌‌ی مالی اثر منفی داشته باشد. یکی دیگر از نگرانی‌های‌‌‌‌‌ مقامات اقتصادی و مالی کشورهای مختلف‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تغییر مداوم دیدگاه‌های‌‌‌‌‌ رئیس جمهوری امریکا است . ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌او به سیاست‌ها‌‌‌‌ی وضع شده در دوره روسای جمهوری قبلی پایبند نیست و اصول اقتصادی‌ای را که اقتصاددانان بر آن تاکید می‌‌‌‌‌‌‌‌کنند ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نادرست می‌‌‌‌‌‌‌‌داند. به همین دلیل کارهایی انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که خودش فکر می‌‌‌‌‌‌‌‌کند درست است نه بیش از این.

افزایش تعرفه باعث چه می‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟

روسای بانک‌های مرکزی دنیا در بیانیه‌ای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هشدار دادند که این جنگ تجاری و افزایش تعرفه‌های‌‌‌‌‌ کالاهای وارداتی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند زمینه‌ساز رکود و سقوط اقتصاد شود. آنها به نگاه دیگری که در بازار وجود دارد اشاره کردند و گفتند: برخی افزایش تعرفه‌های‌‌‌‌‌ وارداتی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و جنگ تجاری را عامل افزایش تورم در دنیا می‌‌‌‌‌‌‌‌دانند که ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاملا درست ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌است ولی واقعیت این‌جاست که که سقوط و رکود حاصل از این سیاست تاثیر بسیار بزرگ‌تری نسبت به تورم ناشی از آن روی اقتصاد دنیا و بازارهای مالی دارد.

از طرف دیگر ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سیاست‌ها‌‌‌‌ی اجراشده ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توسط دولت فعلی امریکا زمینه را برای بی‌ثباتی مالی فراهم کرده است. این بی‌ثباتی و بحران‌های‌‌‌‌‌ مالی از شش ماه قبل در ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دنیا مشاهده شده است و در صورتی که سیاست‌ها‌‌‌‌ اصلاح نشود، بر شدت این بحران‌ها افزوده خواهد شد.

ریسک‌های مالی در دنیا

صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول در گزارشی مجزا به خطراتی که بازار مالی دنیا را تهدید می‌‌‌‌‌‌‌‌کند اشاره کرد و نوشت: بی‌ثباتی در سیاست‌گذاری‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ اجرای سیاست‌ها‌‌‌‌ی‌‌‌‌‌ فکرنشده و ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بی‌توجهی به تاثیر سیاستی که در یک کشور اجرا می‌‌‌‌‌‌‌‌شود روی اقتصاد دنیا و دیگر کشورها از بزرگ‌ترین ریسک‌هایی است که اقتصاد دنیا را تهدید می‌‌‌‌‌‌‌‌کند. اقتصاد دنیا مانند حلقه‌های‌‌‌‌‌ زنجیر است و اگر هریک از این حلقه‌ها ناکارآمد عمل کند‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ عملکرد کل زنجیر آسیب می‌‌‌‌‌‌‌‌بیند. وضعیت کنونی اقتصاد دنیا چنین است. اگر یک کشور به دلیل سیاست‌ها‌‌‌‌ی نادرست اقتصادی از چرخه عادی عملکردش خارج شود‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در ادامه بحران‌های‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بیشتری هم دامن‌گیر همان اقتصاد و هم دامن‌گیر اقتصاد کل کشورها خواهد شد.

 در ادامه گزارش آمده است: بازارها تهدید شوک‌های‌‌‌‌‌ تورمی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ناشی از کاهش بیکاری در امریکا تا مرز بیکاری طبیعی‌،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ افزایش دستمزدها و افزایش تعرفه‌های‌‌‌‌‌ وارداتی را ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کمتر از واقع ارزیابی می‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. در شرایط فعلی اقتصاد امریکا، فدرال رزرو مجبور است با سرعت بیشتری روند افزایش نرخ بهره بانکی را آغاز کند ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و این مسئله ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بازارهای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشورهای در حال گذار اثر منفی بر جای بگذارد.

 بسیاری از مقامات اقتصادی دنیا در اعتراض به سیاست‌ها‌‌‌‌ی دولت ترامپ که باعث بحرانی شدن اوضاع مالی و اقتصادی دنیا شده است از صندوق بین‏المللی ‌‌‌‌‌پول خواستند تا نقش هادی را در بازار مالی دنیا ایفا کند و مانع از این شود که یک کشور خاص با سیاست‌ها‌‌‌‌ی مخالف اصول اقتصادی و تجاری جهانی زمینه را برای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بحرانی شدن اوضاع اقتصادی دنیا فراهم کند. درخواستی که تاکنون توسط مقامات صندوق مورد اجابت قرار نگرفته است.