طی یک سال و نیم اخیر، دو مسئله عمده به جو ناامیدی در بین کارآفرینان کشور دامن زده است. نکته اول التهابات بین المللی بود که با خروج ایالات متحده آمریکا از برجام برای ایران پیش آمد و نکته دوم تلاش های دولت برای اجرای تغییراتی در داخل و به زعم خود دولت، اصلاحاتی در فضای اقتصادی است. اعلام نرخ 4200  تومان برای دلار، تلاش برای نظارت بر نقل و انتقالات ارزی با اعمال سیاست هایی خاص، کم آمدن ارز و سهمیه بندی آن از مهم ترین تلاش های دولت در فضای اقتصادی کشور بود که کار را برای کارآفرینان سخت تر کرد.

تصمیم های خلق الساعه دولت اوضاع را روز به روز در سال گذشته برای کارآفرینان دشوارتر می کرد و کار به جایی رسیده بود که به طور روزانه شاهد اجرای مقررات تازه ای بودیم و باید کسب وکار را با آن مقررات سازگار می کردیم بدون اینکه فرصتی وجود داشته باشد. شرایط یک سال اخیر در فضای کارآفرینی کشور به اندازه ای ناامید کننده بود که کارآفرینان و فعالان اقتصادی از گلایه و شکوه مداوم به بی حسی در این باره رسیدند و اینکه به واقع کاری از دست کسی بر نمی آید. در سال گذشته ترخیص کالایی که پس از ثبت سفارش در بدترین حالت سه ماهه از گمرک بیرون می آمد، بیش از 10 ماه طول کشید درحالیکه درآمد یک واردکننده و پرداخت هزینه های کاری اش منوط به واردات و فروش کالاست.

 یک مورد دیگر از مقررات غیرکارشناسی شده سال گذشته تعیین سقف برای واردات بود. براساس تصمیم دولت شرکت ها باید براساس میانگین واردات خود در دو سال قبل از سال 97، کالا وارد می کردند. دلیل این تصمیم صرفه جویی ارزی بود اما به دلیل عدم توجه به دیگر پیامدهای آن، بعضی کالاها کمتر وارد شد و قیمت ها در بازار داخل رشد کرد. برای مثال در صنف گازهای فشرده، گاز هلیوم یک کالای اساسی است. قیمت هر سیلندر این گاز در اردی بهشت ماه سال گذشته 700 هزار تومان بود اما به دلیل سیاست های وارداتی دولت، اکنون قیمت هر سیلندر به 5 میلیون تومان رسیده است. فشار این رشد قیمت به مصرف کننده این کالای اساسی وارد می شود که دولت هم جز آن است. مشتری عمده این گاز، شرکت های نفت و گاز و پتروشیمی دولتی است و این یک خودزنی اساسی برای دولت است. از این گاز برای آنالیز مواد در آزمایشگاه ها استفاده می شود و اگر در سال های گذشته بنزین را 20 باز آزمایش می کردند، اکنون با رشد قیمت گاز هلیوم آن را 10 بار آزمایش می کنند و کیفیت محصولات به طور زنجیره وار کاهش پیدا می کند.

در چنین شرایطی که عرصه در فضای بین المللی روز به روز بر فعال اقتصادی ایرانی تنگ تر می شود و تصمیم های دولت هم کار را برای او سخت می کند، کارآفرینانی که روح بزرگی دارند، می توانند بر فضای ناامید کننده کنونی غلبه کنند. چنین افرادی کمیاب اند و حتی اکنون مدیران عاملی را می بینیم که نمی توانند به کارمندان خود روحیه بدهند. زمانی که دستمزدها به موقع پرداخت نمی شود و درآمد کارکنان به یک سوم ارزش سال گذشته رسیده است، روحیه دادن سخت است.

در این بین دو نکته به عنوان دستاویزی برای امید به جامعه و فضای کارآفرینی کشور وجود دارد. نکته اول این است که تلاش های دولت برای گفت وگو با جهان به ثمر بنشیند و نکته دوم، توجه بیشتر دولت به حرف بخش خصوصی پیش از وضع قوانین است. اگر دولت پیش از تصمیم گیری با تشکل های تخصصی مشورت کند، بسیاری از مشکلات ناشی از اجرای تصمیمات غیرکارشناسی شده ایجاد نمی شود.

قانون عدم واردات کالای خارجی که تولید مشابه داخل با کیفیت یکسان دارد، از جمله مثال های روشن عدم توجه به نظر تشکل های تخصصی و بروز مشکلات بسیار در فضای اقتصادی است. در صنف گازهای فشرده، 30 مدل سیلندر گاز وجود دارد که فقط یک مدل آن در کشور تولید می شود درحالیکه دولت واردات همه انواع آن را ممنوع کرده است. واردات انواع گاز مجاز است اما زمانی که نمی توانید سیلندر یا ظرف حاوی گاز را وارد کنید، چطور می خواهید گاز بخرید و به کشور بیاورید؟ این درحالی است که دولت می توانست پیش از اجرای این قانون که همه فعالان اقتصادی با نفس آن موافقند با تشکل های بخش خصوصی مشورت کند و جلوی تحمیل زیان به فعالان بخش خصوصی و تحمیل هزینه های گزاف به خود و اقتصاد کشور را بگیرد.