دموکرات‌های آمریکایی در حال حاضر یک هراس خیلی بزرگ در دل دارند: اینکه اوضاع خوب اقتصاد آمریکا باعث شود دونالد ترامپ دوباره رأی بیاورد.

هر رسانه‌ای را که بخوانید و بشنوید دارد همین ایده ارتباط وضع اقتصادی کشور با انتخابات را تحلیل می‌کند. رأی‌دهندگان (به‌حق یا نابه‌حق) رئیس‌جمهور را مسئول اوضاع اقتصادی و مالی کشور می‌دانند و دیدگاهشان در خصوص اینکه کشور از لحاظ اقتصادی به کدام سمت خواهد رفت روی رأیشان در انتخابات تاثیر می‌گذارد. اگر به همین رویکرد اکتفا کنیم باید این‌طور فرض کنیم که ترامپ با رأی قاطع در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ پیروز خواهد شد.

اما ارتباط بین اقتصاد و محبوبیت رئیس‌جمهور شاید آن‌قدرها هم نهایی و قطعی نباشد. این ارتباط از زمان ریاست جمهوری بیل کلینتون دچار گسست شد و در زمان جورج دبلیو بوش هم این گسست ادامه داشت. وجود چنین گسست‌هایی باعث می‌شود راه پیش‌بینی رأی مردم و تطبیق آن با وضعیت اقتصاد کمی پیچیده شود. واقعیت این است که دونالد ترامپ الان رئیس‌جمهور است و این برای کسی که در دور بعدی انتخابات می‌خواهد کاندیدا شود یک برگ برنده به شمار می‌آید. رفتارهای رأی‌دهندگان معمولا نشان می‌دهد که کسی که بر سر کار است برای دور بعدی هم شانس خوبی برای پیروزی در انتخابات دارد. غیر از این مزیت که نصیب ترامپ می‌شود، چه عوامل دیگری می‌توانند روی پیروزی یا شکست او تاثیر بگذارند؟

بررسی درصد محبوبیت ترامپ باعث می‌شود کمی بیشتر با نظر مردم نسبت به او آشنا شویم. اصولا اینکه بخواهیم وضعیت ترامپ را با چهره‌هایی که از سوی حزب دموکرات کاندیدا شده‌اند مقایسه کنیم کار بیهوده‌ای است چون معلوم نیست از بین برنی سندرز و جو بایدن و الیزابت وارن و دیگران چه‌کسی رقیب اصلی اوست. اما میزان محبوبیت روسای جمهور همیشه تا حدی نظر رأی‌دهندگان را روشن می‌کند. آنچه که از بررسی این مسئله به دست می‌آوریم این است که ترامپ در دو سال اول ریاست جمهوری‌اش محبوبیت خوبی نداشته. درواقع در شرایط اقتصادی رضایت‌بخش امروزی آمریکا، هر رئیس‌جمهور دیگری بر سر کار بود حتما محبوبیتش بالاتر از ترامپ می‌بود. او به رغم آنکه برگ برنده را در دست دارد، قادر به استفاده از آن برای جلب رأی‌دهندگان نیست. اما نکته این است که بسیاری از رأی‌دهندگان تا زمان نزدیک به انتخابات واقعا به کاندیداها فکر نمی‌کنند و تصمیم نگرفته‌اند. بنابراین اینکه وضع اقتصادی آنها درست در همان زمان چطور باشد هم می‌تواند روی تصمیم‌گیری‌شان تاثیر بگذارد. تحولات اقتصادی در زمان بسیار نزدیک به انتخابات تاثیرگذارند اما الان برای قضاوت کامل در مورد آنها زود است.

رشد تولید ناخالص داخلی و نیز نرخ بیکاری در این میان اهمیت زیادی دارند. نکته تاثیرگذار آنها روی انتخابات این است که رشد تولید ناخالص داخلی و بیکاری را باید به شکل یک روند و در طول زمان بررسی کرد. مثلا در زمان انتخاب مجدد رونالد ریگان به ریاست جمهوری، نرخ بیکاری هفت درصد بود که رقم خوبی نیست. اما موضوع را باید از قبل‌تر بررسی کرد: نرخ بیکاری در زمانی که او برای اولین بار به ریاست جمهوری رسید ۱۰ درصد بود و بنابراین در زمان انتخاب مجددش بیکاری واقعا کاهش پیدا کرده بود.

بررسی آمار و ارقام در مورد دوران ریاست جمهوری ترامپ نشان می‌دهد که تولید ناخالص داخلی در دوران او کمی سریع‌تر از دو سال پایانی دوران ریاست جمهوری باراک اوباما افزایش یافته است. اینکه قرار باشد این را به ترامپ نسبت بدهیم یا نه، بحث دیگری است. اما این را می‌دانیم که در صورت تداوم رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا، این مسئله در زمان انتخابات به سود او تمام خواهد شد.

اما ممکن است ترامپ خیلی هم در این زمینه خوش‌شانس نباشد. بر اساس پیش‌بینی فدرال رزرو آمریکا، چشم‌انداز رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا برای سال ۲۰۱۹ کاهش پیدا کرده و از ۲.۳ درصد به ۲.۱ درصد رسیده. از آن بدتر اینکه این رقم برای سال ۲۰۲۰، ۱.۹ درصد پیش‌بینی شده. این می‌تواند هشداری برای ترامپ باشد و در زمان انتخابات او را دچار دردسر کند.

و اما برویم سر مسئله بیکاری. نرخ بیکاری در زمان ریاست جمهوری ترامپ تقریبا همان روندی را حفظ کرده که در دو سال اخیر ریاست جمهوری باراک اوباما داشت. یعنی این نرخ رو به کاهش بوده است.

با این اوصاف، دو شاخص مهم اقتصادی ظاهرا در زمان انتخابات به سود ترامپ تمام خواهند شد. با وجود این، کافی‌نبودن درصد محبوبیت ترامپ دردسر بزرگی برای او خواهد بود و اگر روند رشد تولید ناخالص داخلی تا زمان برگزاری انتخابات در سال ۲۰۲۰ رو به کاهش بگذارد، یک برگ منفی دیگر به او تعلق خواهد گرفت. هرچند که همچنان نباید فراموش کرد او به خاطر حضور فعلی‌اش در رأس قدرت، برگ برنده بسیار بزرگی برای پیروزی در این انتخابات در دست دارد.