انجمن گازهای فشرده تهران تشکل نوپایی است که سال گذشته آغاز به کار کرده

صنعت گازهای فشرده و مزیت سرمایه گذاری بالا

...

بسیاری از شرکت‌ها در کشورهایی که در گازهای فشرده قوی هستند مثل ایالات متحده، آلمان و فرانسه تمایل دارند با ایران در تولید هلیوم شریک شوند چون هلیوم کالای بسیار کمیابی است اما بعید است که به‌زودی بتوان این کار را انجام داد.

سعید ارکان زاده/آینده نگر

صنعت گاز فشرده یکی از صنایعی است که کمتر شناخته شده است و در عین حال، بر اکثر صنایع تاثیرگذار است و محصولات آن در طیف گسترده‌ای از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد. از شناخته‌شده‌ترین محصولات این صنعت می‌توان به گازهای اکسیژن، نیتروژن، آرگون، دی‌اکسید کربن، هیدروژن و هلیوم اشاره کرد. صنعت گازهای فشرده یکی از صنایع تخصصی است که فناوری به‌کاررفته در آن در زمره صنایع با فناوری بالاست. برخی از عمده‌ترین مصرف‌کنندگان این صنعت عبارت‌اند از پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، صنایع فولاد، صنایع نظامی، پژوهشگاه‌ها، سازندگان سازه‌های فلزی، صنایع شیشه و غیره. بخشی از محصولات این صنعت در ایران تولید می‌شود و بخشی از آن از کشورهای امارات متحده عربی، چین، قطر، عمان و برخی از کشورهای اروپایی وارد می‌شود. بیشتر گازهای تولیدشده داخلی در گرید صنعتی هستند و محصولات وارداتی بیشتر گرید آزمایشگاهی دارند. در سال‌های اخیر برخی محصولات آزمایشگاهی مثل نیتروژن با خلوص بالا نیز در داخل تولید می‌شود اما همچنان کاستی‌های پررنگی در صنایع گاز فشرده در ایران دیده می‌شود.

 تنوع صنایع گاز

اغلب تشخیص تفاوت میان گازهای صنعتی (برخی اوقات از آن‌ها با عنوان گازهای بالک یا خلوص پایین نام برده می‌شود) و گازهای خاص (برخی اوقات از آن‌ها با عنوان گازهای سیلندری یا خلوص بالا یاد می‌شود) پیچیده است. انجمن گازهای فشرده استانداردهایی را برای عرضه‌کنندگان تمامی انواع گازهای فشرده تعیین کرده است. این انجمن، ماموریت خود را با عنوان «توسعه و ارتقای استانداردهای ایمنی و  شیوه‌های ایمن در صنعت گازهای صنعتی» اختصاص داده و آن را تعریف و  تصویب کرده  است. در قالب معنایی وسیع‌تر، بیشتر گازهای فشرده را که در برخی از برنامه‌ها و کابردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان در دسته گازهای صنعتی قرار داد. در نتیجه برای تعریف درست تفاوت میان گازهای صنعتی و گازهای خاص، باید نگاهی فراتر از بعد کاربردی آن‌ها نسبت به سایر عوامل همچون پیچیدگی، میزان خلوص و اطمینان از ترکیب داشت.

گازهای فشرده اغلب به پنج گروه نامرتبط تقسیم می‌شوند که عبارت‌اند از جو، سوخت فسیلی، گازهای سرد‌کننده، گازهای سمی و گازهایی که هیچ شباهت ظاهری‌ای با سایر گروه‌ها ندارند. اختصاص‌داشتن به این گروه‌ها تا حدودی قراردادی است و معمولا بر اساس منشأ گازها، کاربرد یا ساختار شیمیایی گاز تقسیم‌بندی می‌شوند. گازهای خاص را می‌توان در هرکدام از این پنج گروه قرار داد. در حقیقت، این گازها گازهای صنعتی‌ای هستند که در سطح بالایی قرار گرفته‌اند.  گازهای خاص را می‌توان به‌صورت گازهایی با کیفیت بالا برای کاربردهایی مشخص تعریف کرد که این کاربردها و برنامه‌ها با استفاده از تحلیل و مطالعات آزمایشگاهی و دیگر روش‌ها در جهت تعیین مقدار، به حداقل رساندن یا حذف شاخصه‌های ناشناخته یا نامطلوب درون گاز تهیه شده‌اند. با توجه به نوع ترکیب گازهای خاص، برای مولفه‌های سازنده درون ترکیب گاز، دقت ترکیب‌شدن نیز با هدف به دست آوردن میزان غلظت مشخص ضروری است.

 شروع صنعت در ایران

تاریخچه گازهای فشرده صنعتی و آزمایشگاهی تقریبا برمی‌گردد به تاریخچه صنعت در ایران. به عبارت دیگر، از وقتی که صنعت به شکل مدرن خود درآمد، گازهای صنعتی و آزمایشگاهی هم در حوزه‌های مختلف صنعت کاربرد و ضرورت داشت. آسان‌ترین و پرمصرف‌ترین آن‌ها گازهای اکسیژن و نیتروژن بودند که سال‌ها پیش اولین واحد تولیدش در ایران تاسیس شد و پس از آن،‌ تعداد زیادی از واحدهای صنعتی به تولید اکسیژن و نیتروژن پرداختند.

در تاریخ صنعتی ایران آمده است که اولین کارخانه تولید گاز اكسيژن و نيتروژن در ایران کارخانه اخوان كلانتري بود که در سال ۱۳۲۵ در تهران راه‌اندازي شد و با گسترش و تاسيس واحدهاي صنعتي و افزايش مصرف گاز اكسيژن و نيتروژن در كشور، مديران این كارخانه در سال۱۳۴۶ كارخانه ديگري را در استان گيلان تاسيس کردند كه اولين كارخانه از این نوع در استان بود و همین کارخانه در سال ۱۳۷۵ ضمن افزايش توان توليد به شهر صنعتي رشت انتقال یافت و در حال حاضر تحت عنوان شرکت تولید گازهای طبی و صنعتی اخوان کلانتری در زمینه تولید اکسیژن مایع و نیتروژن مایع فعالیت دارد. در سال ۱۳۴۶ مدیران این کارخانه با احساس نياز صنايع کشور به گاز استيلن، شرکت دیگری را با نام شركت استيلن گاز به بهره‌برداري رساندند كه اولين كارخانه توليد استيلن در ايران بود.

در هر حال، با اولین کارخانه‌های تولید گازهای اکسیژن و نیتروژن در ایران، صنعت گازهای فشرده در کشور شکل گرفت و توسعه یافت. سپس گاز اکسیژن در پزشکی نیز کاربرد مهمی یافت و بعدتر نوبت به گازهای تخصصی‌تر رسید. این گازهای تخصصی بیشتر در حد آزمایشگاهی با خلوص بالا تولید می‌شد که همچنان نیز تولیدش ادامه داد.

صنعت گازهای فشرده در همه جای جهان شکل گرفته و این صنعت خاص ایران نیست و صنعت ریشه‌داری است که جزو بخش‌های تامین‌کننده صنایع گوناگون به شمار می‌رود. باید تاکید کرد که بدون صنعت گازهای فشرده بسیاری از صنایع نمی‌توانند کار خود را انجام دهند. برای مثال، نمی‌توان تصور کرد که صنایع فولاد، جوشکاری، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، دانشگاه‌ها و انرژی اتمی و بسیاری از صنوف دیگر بدون گازهای فشرده بتوانند فعالیت کنند.

 کاستی در فناوری

وقتی که در ایران نفت کشف شد، به‌تبع گاز نیز در کنارش وارد صنعت شد. شاید بتوان گفت که یکی از نقاط عطف صنعت گازهای فشرده در ایران مربوط به گاز متان یا گاز شهری است. به‌موازات این گاز نیز اکسیژن و نیتروژن و آرگون در عرصه صنعت حضور داشته چون این سه گاز را که با جداسازی هوا می‌گیرند، راحت‌تر از دیگر گازها می‌توان تولید کرد. به‌احتمال قوی، اولین دستگاه‌های جداکننده‌ای که سه گاز اصلی را از هوا تولید می‌کرده، ساخت روسیه بوده است چون هنوز نیز قدیمی‌ترین دستگاه‌های صنعت گازهای فشرده در ایران روسی هستند.

صنعت گازهای فشرده در جهان پیشرفت‌های خیلی زیادی داشته اما می‌توان گفت که این صنعت در ایران پیشرفت چندانی نداشته است. این صنعت جزو صنایع با فناوری بالا حساب می‌شود اما به‌دلیل تحریم‌هایی که علیه اقتصاد ایران اعمال شده، ایران به‌خصوص در سال‌های اخیر نتوانسته پیشرفت‌های چشمگیری در این زمینه داشته باشد. البته انگشت‌شمار شرکت‌هایی نیز در داخل کشور توانسته‌اند به موفقیت‌های بزرگی برسند اما در کل، صنعت گازهای فشرده نتوانسته آن‌طور که از آن انتظار می‌رفته از فناوری‌های روز دنیا استفاده کند.

یکی از مشکلات بزرگ صنعت گاز در ایران مسئله خلوص گازهای تولیدشده است. در صنعت جهان گازهای فشرده با خلوص 99.5 تا 99.9 درصد گازها تولید می‌شود اما در ایران به‌سختی این خلوص با 99.3 تا 99.9 یک‌ سری از گازها تولید می‌شوند.

 صنعت سه‌لایه گازهای فشرده

صنعت گازهای فشرده در ایران میزان گردش مالی معتنابهی را درگیر خود کرده و اشتغال‌زایی موثری نیز دارد. البته رقم دقیق و مشخصی از گردش مالی صنعت گازهای فشرده در ایران وجود ندارد اما می‌توان با مرور لایه‌ها و ساختار تولید گازهای فشرده در ایران، تا حدی به شمای کلی این صنعت در داخلی کشور پی برد. البته در این مطلب فقط صنعت گاز مورد توجه واقع شده و صنایعی مثل سیلندرسازی یا رگولاتورسازی که مظروف گاز هستند کنار گذاشته شده‌اند و بخش مظروف‌های گاز خود یک صنعت جداگانه است و مناسبات خاص خود را دارد. اما در مورد خود گازهای فشرده، اولین لایه در صنعت شرکت‌هایی هستند که فروشندگان گازند. بخشی از فروشندگان گاز در ایران شرکت‌هایی هستند که گازهای تخصصی، دارای فناوری بالا و آزمایشگاهی می‌فروشند که تعدادشان حدود 30 شرکت است. اکثر این گازها وارداتی هستند که البته بخشی از آن هم در داخل تولید می‌شود. لایه دوم در صنعت گازهای فشرده شرکت‌های توزیع‌کننده‌اند که حدود 100 شرکت فعال از این دست در ایران مشغول به کارند. بعد از این دو لایه نیز تعداد زیادی شرکت وجود دارد که توزیع‌کننده جزء به حساب می‌آیند و حتی با یک خودروی باری و سیلندرهایی که پشت آن‌ها وجود دارد گاز می‌فروشند. برآورد تعداد شرکت‌های توزیع‌کننده جزء حدود 500 تا 600 شرکت است.

 مزیت‌های سرمایه‌گذاری

گازهای صنعتی و آزمایشگاهی زیادی در ایران تولید یا وارد می‌شوند اما برخی از این گازها دارای مزیت‌های رقابتی زیادی هستند که می‌توانند سرمایه‌گذاران را برای حضور در این صنعت ترغیب کنند. یکی از این گازها هلیوم است. همه مخازن گازی ایران در جنوب دارای هلیوم است که قطر چندین سال است با استفاده از این مخازن مشترک گازی، هلیوم را نیز تولید می‌کند. برای تولید گاز هلیوم باید فناوری‌ جداسازی این گاز در کشور وجود داشته باشد اما به‌خاطر تحریم‌ها یا هر دلیل دیگری ایران نتوانسته در چند سال اخیر این فناوری را داشته باشد اما قطر به‌خوبی با استفاده از فناوری‌های وارداتی از این ذخایر استفاده می‌کند.

هلیوم گازی استراتژیک و گران است که در سطح جهانی استفاده می‌شود و باید گفت ذخیره گاز هلیوم ایران خیلی هم زیاد است. هلیوم مایع در موشک‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فضاپیما کاربرد دارد. در بسیاری از صنایع نظامی از هلیوم استفاده می‌شود. هلیوم مایع در رآکتورهای آب سنگین مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای تمامی فضاهایی که نیاز به محیط فوق سرد است از هلیوم مایع استفاده می‌شود، مثل دستگاه‌های ام‌آر‌آی. همچنین از گاز هلیوم می‌توان برای تولید اتمسفرهای حفاظتی برای انجام برخی عملیات خاص مثل عملیات‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حرارتی استفاده کرد. هلیوم به‌طور گسترده‌ای در صنایع جوشکاری به‌عنوان یک گاز محافظ غیرمستقیم برای جوشکاری قوس الکتریکی استفاده می‌شود. طیف گسترده‌ای از مخلوط‌های گاز هلیوم و گاز اکسیژن برای غواصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هلیوم در صنعت هواشناسی برای شارژ بالن‌های تحقیقاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نیز یکی از کاربردهای جدید گاز هلیوم در صنایع مخابرات برای شارژ بالن‌های ارائه‌دهنده اینترنت و شبکه مخابرات در محیط‌های فاقد شبکه یا دارای تراکم زیاد مخاطب است.

بعد از اینکه برجام امضا شد، قراردادی با شرکت فرانسوی توتال برای تولید هلیوم در ایران بسته شد اما وقتی که نوبت به انجام این پروژه رسید توتال با خارج‌شدن آمریکا از برجام، از ایران خارج شد. بنابراین هنوز چشم‌انداز روشنی وجود ندارد از اینکه شرکتی بخواهد فناوری جداسازی هلیوم را در ایران انجام دهد. البته خیلی روی تولید هلیوم در داخل کار و شنیده شده که نوعی مهندسی معکوس هم برای تولید آن انجام شده که به‌گفته برخی از متخصصان فعال در حوزه گازهای فشرده کار اشتباهی است. اشتباه نیز این‌جاست که در همه‌جا گاز هلیوم مایع را که در فرایند تولید خارج می‌شود تبدیل به گاز می‌کنند اما در ایران گازهای وارداتی را تبدیل به مایع می‌کنند تا در برخی لوازم پزشکی مثل دستگاه‌های ام‌آر‌آی مورد استفاده قرار دهند. بسیاری از شرکت‌ها در کشورهایی که در گازهای فشرده قوی هستند مثل ایالات متحده، آلمان و فرانسه تمایل دارند با ایران در تولید هلیوم شریک شوند چون هلیوم کالای بسیار کمیابی است اما بعید است که به‌زودی بتوان این کار را انجام داد.

 

بستگی میزان سرمایه به نوع گاز

میزان سرمایه مورد نیاز در صنعت گازهای فشرده بستگی به حوزه تخصصی کار یک شرکت دارد. در برخی از بخش‌ها مثل تولید گاز هلیوم سرمایه زیادی نیاز است اما در حد اینکه یک کسب‌وکار بخواهد گازهای فشرده را از یک مخزن بزرگ به مخازن کوچک منتقل کند یا مواد مایع را به گاز تبدیل کند، سرمایه چندان زیادی نیاز نیست بنابراین می‌تواند با میزان کمی از سرمایه راه‌اندازی شود.

نکته دیگری که باید در زمینه سرمایه‌گذاری در صنعت گازهای فشرده گفت، این است که حدود 80 درصد گازهای مورد نیاز در ایران تولید می‌شود، گازهایی مثل اکسیژن، نیتروژن و آرگون. اما در تولید گازهای تخصصی ایران نقطه‌ضعف‌های جدی دارد. مشکل این جاست که ارزش افزوده در این 80 درصد گازها مثل اکسیژن و نیتروژن پایین است و تولید گاز آن‌قدر که یک گاز تخصصی می‌تواند سودآور باشد سودده نیست. تولید آن 20 درصد باقی‌مانده که جزو گازهای تخصصی است و در دنیا حرف اول را می‌زند به‌شدت سودآور است اما ایران در همین بخش کاستی‌های زیادی دارد. حتی باید گفت در تولید 80 درصد گازهایی که سودآوری کمی دارند نیز ایران از لحاظ استاندارد، ایمنی و کاربرد باز هم نسبت به صنعت بین‌المللی گازهای فشرده عقب است.

برای اینکه روشن شود گازهایی که در ایران تولید می‌شوند چندان سودآور نیستند، باید به تولید اکسیژن اشاره کرد. به‌عنوان نمونه، باید گفت یک واحد گاز اکسیژنی که در ایران تولید می‌شود و در بیمارستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد پنج هزار تومان است اما اکسیژن گرید 5 که به ایران وارد می‌شود 3 میلیون تومان است. آن اکسیژن وارداتی ارزش افزوده خیلی بالایی برای تولیدکننده‌اش دارد اما اکسیژن داخلی در نهایت هزار تومان ارزش افزوده دارد.

 

لزوم توجه به ایمنی و استاندارد

یکی از مشکلات بزرگ صنعت گازهای فشرده در ایران رعایت‌نکردن استانداردهای لازم در تولید، حمل‌ونقل و انتقال گاز است. پالت‌های کپسول در حقیقت محفظه‌ای برای نگهداری شماری از کپسول‌های صنعتی در کنار هم هستند. گاهی اوقات در محیط‌های صنعتی شرایط به‌گونه‌ای است که مصرف یک نوع گاز زیاد است و نیاز به تغذیه مرتب است. در چنین مواقعی بسته به میزان کاربرد تعدادی از کپسول‌های گاز مربوط را در محفظه‌ای به نام پالت می‌چینند و پالت را به محل مصرف منتقل می‌کنند. به این ترتیب، ذخیره گاز کافی برای تغذیه آن قسمت به‌راحتی فراهم می‌شود و پالت‌ها حمل‌و‌نقل کپسول‌ها را در محیط‌های بزرگ بسیار آسان می‌سازد. رگولاتورهای گاز و مانومتر اکسیژن که به شیر کپسول متصل می‌شوند وظیفه کاهش فشار گاز درون سیلندر و رساندن این فشار به فشار مناسب خروجی را بر عهده دارند. در صنعت به رگولاتورها مانومتر یا فشارشکن نیز می‌گویند. رگولاتورها معمولا از فلزات مستحکمی مثل برنج و فولاد ساخته می‌شوند تا بتوانند فشار زیاد گازی را که در آن‌ها جریان پیدا می‌کند تحمل کنند. جنس رگولاتور گازهای مختلف می‌تواند بسته به جنس گاز و فشار  کاری آن‌ها متفاوت باشد. برخی از رگولاتورها تخصصی‌تر هستند و تنها برای گازها و کاربردهای خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند. هریک از این وسایل، نقاط اتصال آن‌ها و استفاده از آن‌ها باید با استانداردهای خاص و رعایت نکات ایمنی همراه باشد که متاسفانه در ایران این مسائل خیلی جدی گرفته نمی‌شود.

گازهایی که در مراکز بهداشتی و درمانی به کار می‌روند نیز باید با ایمنی خاصی مورد استفاده قرار بگیرند. گازهای اکسیژن، دی اکسید کربن، هوای فشرده، نیترو اکساید و سیستم‌های خلأ در پزشکی بسیار پرکاربرد و بااهمیت هستند. با این حال، خطرهای استفاده نادرست از این گازها، هزینه‌های زیاد تولید و نگهداری و شباهت‌های زیاد با گازهای صنعتی، از مسائل دغدغه‌آفرین هستند. گاهی اوقات با اشتباهاتی در نحوه استفاده از گازها، توجه‌نکردن به خلوص گازها طبق استانداردهای تعیین‌شده، استفاده‌نکردن از اتصالات مناسب و انجام‌ندادن آزمون‌های دوره‌ای سیلندرهای گاز، رعایت‌نکردن نکات ایمنی و کیفی اتاق مرکزی گازها به‌دلیل آموزش‌ندیدن صحیح پرسنل بیمارستان، زندگی بیماران یا حتی خود پرسنل بیمارستان که با این گازها در ارتباط هستند به خطر می‌افتد و منجر به رخ‌دادن اتفاقات جبران‌ناپذیری می‌شود. از این رو، استفاده، نگهداری و بازرسی صحیح و بر طبق ضوابط و دستورالعمل‌های استاندارد که در این زمینه تدوین شده است توسط پرسنل الزامی و ضروری است.

 

انجمنی تازه‌تاسیس

حدود 9 سال پیش، مهدی پورقاضی تصمیم گرفت انجمن گازهای فشرده را تاسیس کند اما به توجه به وجود انجمنی سنتی در این حوزه، این امر با همراهی چندانی مواجه نشد. در آبان 1396 پورقاضی و مهرداد عباد جلسه‌ای با برخی از افراد فعال در حوزه گازهای فشرده تشکیل دادند تا مشکلات این صنعت بررسی شود. در پایان جلسه،‌ تمامی حضار به این نتیجه رسیدند که تنها راه‌حل پیگیری مطالبات این صنف، تشکیل یک انجمن تخصصی خواهد بود. بنابراین با تلاش‌های جمعی از فعالان این حوزه موافقت اصولی تشکیل انجمن در تیر 1397 توسط اتاق بازرگانی ایران صادر شد و در مرداد 1397 مجمع این انجمن با حضور 25 شرکت مرتبط با صنعت گازهای فشرده تشکیل شد. در این جلسه، پس از رای‌گیری، هیئت‌مدیره مشخص شد و اساسنامه به تصویب رسید.

انجمن در همین کمتر از یک سال فعالیت‌های قابل‌توجهی انجام داده که به‌گفته مسئولان آن یکی از نقاط تمرکز خود را روی اصلاح و بهبود استانداردسازی گذاشته است. تشکیل چهار کمیسیون آموزش‌، استاندارد، واردات و صادرات، معرفی انجمن به گمرک، وزارت کار و وزارت صمت، تشکیل کارگروه حمایت از تولید داخلی، شرکت در جلسات بازنگری و تدوین استانداردهای مرتبط به صنعت گازهای فشرده، برگزاری جلسه با مقامات ارشد اداره استاندارد برای بررسی راهکارهای افزایش همکاری، برگزاری کلاس‌های آموزش تخصصی مرتبط با گازهای فشرده برای اولین بار در ایران، بازدید از کارخانه‌های تولیدکننده داخلی، شرکت در نمایشگاه تخصصی صنعت گاز و تلاش در ترویج پیاده‌سازی استانداردهای اجباری و اختیاری در صنعت گازهای فشرده از جمله اقدامات انجمن تاکنون بوده است.

تعداد قابل‌توجهی از اعضای انجمن گازهای فشرده تولیدکنندگان داخلی هستند. در حال حاضر، تعدادی از اعضای کلیدی انجمن‌ تولیدکنندگان سیلندرهای صنعتی،‌ سی‌ان‌جی و تولیدکنندگان گازهای فشرده داخلی هستند. تعداد مجموعه‌های بازرگانی در این حوزه محدود است ولی تولیدکنندگان در این صنعت فراوان به چشم می‌خورند. یکی از اهداف اصلی انجمن گازهای فشرده جذب شرکت‌های تولید‌کننده و واردکننده است که پایبند به استانداردهای بین‌المللی باشند و همچنین ساختاری مستحکم و فنی و تخصصی داشته باشند.

 

مشکلات مشترک صنعت گاز

مهدی پورقاضی/ رئیس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ هیئت‌مدیره انجمن گازهای فشرده تهران

مشکلات صنایع گازهای فشرده در ایران خیلی با مشکلات صنایع دیگر متفاوت نیست. مشکل نبود ارز تک‌نرخی، مشکلات ثبت سفارش، تاخیر در پرداخت‌ها، ناکارآمدی سیستم بانکی، ارتباط ضعیف با شرکت‌های جهانی، علاقه‌نداشتن کشورهای دیگر به فروش کالا به ایران و نظایر آن، مهم‌ترین مسائل مربوط به کسب‌وکارها در ایران است که گریبان‌گیر صنایع گازهای فشرده در ایران نیز می‌شود. اما یک بخش دیگر در صنعت هست که عبارت است از آموزش نسبتا پایین به کارکنان در زمینه ایمنی، رعایت‌نکردن استانداردها و در نظرنگرفتن مسائل مربوط به ایمنی کار. این حوزه به‌خصوص در صنعت گازهای فشرده مشکلات زیادی درست کرده است. شاید این مشکل بیشتر به بخش خصوصی و سازمان استاندارد برگردد تا بخش کلی سهولت کسب‌وکار و بازرگانی که عمدتا به سیاست‌های دولت، وزارت صنعت و بانک مرکزی بازمی‌گردد. در واقع، وقتی که ارز چندنرخی است، رقابت منطقی نیست و کسانی می‌توانند از ارز ارزان‌تری استفاده کند در‌حالی‌که دیگران باید ارز را گران‌تر بخرند بنابراین نمی‌توانند در بازار رقابت بکنند. چنین مشکلاتی باعث می‌شود که شرایط رقابت در بازار عادلانه و متناسب نباشد. تازه اگر مشکل ارز هم حل شود، مشکلاتی در ارسال پول، دریافت کالا و فروش گازهای خلوص بالا توسط شرکت‌های خارجی همچنان در فهرست مسائل صنایع گازهای فشرده وجود خواهد داشت. به‌طور کلی، مسائل مربوط به تحریم و رابطه بد خارجی مستقیما روی کیفیت کار اثر می‌گذارد. چنین مشکلاتی فقط هم در مورد گاز نیست بلکه تجهیزات مربوط به گاز مانند سیلندر، شیر، رگولاتور و آنالایزرها و غیره هم چنین وضعیتی دارند و با مشکلات مشابهی درگیر هستند.

مشکل فناوری و نیروی متخصص

مهرداد عباد/ نایب‌رئیس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ انجمن گازهای فشرده تهران

فناوری یکی از مسائل کلیدی صنعت گازهای فشرده در ایران است و به‌نظر من، ما در زمینه فناوری از جایی که فناوری‌ بین‌المللی گازهای فشرده حضور دارد بسیار عقب‌تر هستیم. بدون این‌که بخواهم وارد بحث‌های کلان این صنعت بشوم، باید بگویم حتی در مباحث خرد این صنعت مانند آموزش هم عقب‌ماندگی‌های قابل‌توجهی داریم. در صنعت گازهای فشرده ایران آموزش خوب و دقیقی وجود ندارد و یکی از بحث‌هایی که انجمن پی گرفته این است که جدا از اینکه گازها چطور تولید می‌شوند و چه فناوری‌های سطح بالایی برای تولیدشان نیاز است، فعلا به شاغلان در این صنعت آموزش دهد که چطور از این گازها استفاده کنند. اما به‌طور کلی ایران در صنعت گازهای فشرده عقب‌ماندگی زیادی دارد که باید جبران شود. شاید دو سه شرکت باشند که در این زمینه اصولی کار می‌کنند و اطلاعات درستی دارند. گذشته از فناوری‌های مورد نیاز، ما از نظر نیروی انسانی متخصص در این صنعت هم خیلی عقب هستیم. شاید در ایران متخصصان انگشت‌شماری باشند که بتوانند گاز ترکیبی باکیفیت تولید کنند.

لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?60722

نظر خود را بنویسید

ارسال پیام

مطالب مرتبط