در اجلاس ریودوژانیرو که خرداد ماه امسال با حضور نمایندگانی از اتاق‌های بازرگانی سراسر جهان برگزار شد، گزارش نمایندگان اعزامی اتاق تهران مبنی بر سهم بیش از 99 درصدی صدور گواهی مبدا الکترونیک از کل گواهی مبداهای صادره اتاق تهران در سال 2018، مورد توجه و همچنین تشویق سران شورای گواهی مبدا الکترونیکی قرار گرفت و نشان می‌دهد که اتاق تهران در مسیر الکترونیکی کردن صدور گواهی مبدا، با اختلاف فاحشی نسبت به سایر اتاق‌های بازرگانی جهان، پیشرو بوده‌است.

طبق گزارش ارائه شده در این اجلاس، طی سال 2018، اتاق بازرگانی، صنایع، ‌معادن ‌و ‌کشاورزی تهران در مجموع 23 هزار 559 گواهی مبدا برای اعضای این اتاق صادر کرده‌ که بالغ بر 99 درصد آن الکترونیکی بوده ‌است. این در حالی است که طبق گزارش شورای گواهی مبدا اتاق بازرگانی بین‌الملل در زمینه تعداد گواهی‌های مبدا صادره در سال 2017 در بین کشورهای عضو زنجیره، کشورهای چین، امارات متحده عربی، کره‌جنوبی، انگلستان، هلند، اسپانیا، فرانسه، بلژیک، ایتالیا و ایران روند رو به رشدی را در این سال نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن تجربه کردند.

با توجه به اینکه در سایر اتاق‌های بازرگانی کشورهای دیگر به واسطه حجم گسترده تجارت خارجی این کشورها، تعداد صدور گواهی مبدا در مقایسه با اتاق تهران به مراتب بیشتر است، اما میزان سهم بالای صدور گواهی مبدا الکترونیکی به کل گواهی مبدا صادر شده که از سوی اتاق تهران رقم خورده ‌است، منجر به واکنش مثبت سران شورای گواهی مبدا الکترونیکی و سایر اتاق‌های بازرگانی جهان به این اتفاق شد تا آنجا که در اجلاس ریودوژانیرو، برخی از مقامات اتاق‌های بازرگانی کشورهای خارجی پیرامون این جهش چشمگیر در صدور گواهی مبدا الکترونیکی و مکانیزم فنی و امنیتی آن با نمایندگان اتاق تهران به گفت‌و‌گو و کسب آگاهی پرداختند.

جهش اتاق تهران برای صدور الکترونیکی گواهی مبدا

اما فرآیند الحاق ایران به زنجیره اعتبارسنجی گواهی مبدا اتاق بازرگانی بین‌الملل و گام بلند اتاق تهران در مسیر تسهیل روند فعالیت صادرکنندگان ایرانی و تسریع در تجارت خارجی فعالان اقتصادی، به اوایل سال 1394 و دوره هشتم هیات نمایندگان اتاق تهران باز می‌‎گردد.

تا پیش از آن، صادرکنندگان ایرانی در فرآیندهای داخلی صدور گواهی مبدا در اتاق‌های بازرگانی کشور و ترخیص کالاها در کشورهای مقصد، با مشکلات جدی مواجه بودند به نحوی که صادرکنندگان علاوه بر متحمل شدن زمان طولانی برای ترخیص کالاها، هزینه‌های مترتب از این فرآیند زمان‌بر را نیز باید متقبل می‌شدند. به همین منظور و در گام نخست برای کاهش زمان و هزینه‌های ناشی از آن، مقرر شد کلیه درخواست‌های صدور گواهی مبدا از اواخر سال 1393 صرفاً از طریق سامانه هوشمند سراسری مورد پذیرش قرار گیرد و در همین راستا جلسات آموزشی متعددی نیز برای بیش از 500 عضو حقیقی و حقوقی متقاضی صدور گواهی مبدا در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد.

این در حالی بود که اتاق تهران از اوایل سال 1394 درخواست خود برای الحاق به زنجیره گواهی مبدا الکترونیکی را به کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا بین‌المللی در اتاق بازرگانی بین‌الملل ارائه داد و در همین راستا در بهمن ماه 1394 طی ملاقات با «مارتین وندر وید»، مشاور سیاست‌گذاری صادرات و گواهی مبدا اتاق بازرگانی کشور هلند و رییس کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی در برلین، چک‌لیست الزامات ضروری برای الحاق به این زنجیره، پیش روی اتاق تهران قرار گرفت.

پس از طی مراحل الحاق ایران به این زنجیره و تلاش اتاق تهران برای تکمیل چک‌لیست الزامی کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی، سرانجام کلیه اعضای این کمیته با عضویت ایران در زنجیره اعتبارسنجی گواهی مبدا ICC موافقت کردند و به این ترتیب، اتاق بازرگانی تهران به نمایندگی از ایران به عنوان چهاردهمین کشور به عضویت این زنجیره درآمد. این عضویت علاوه بر تامین امنیت بالا و امکان استعلام الکترونیکی گواهی‌های مبدا صادره برای کلیه مخاطبان خارجی این سند، از اتلاف وقت، توقف محموله‌های صادراتی در گمرکات مقصد و در نتیجه بروز ضرر و زیان احتمالی برای صادرکنندگان جلوگیری می‌کند.

این در حالی است که پس از عضویت اتاق تهران در شورای گواهی مبدا الکترونیکی، طرح ویژه‌ای از سوی این اتاق برای تکمیل گواهی مبدا الکترونیکی به این شورا ارائه شد و بر اساس آن، اتاق تهران اعلام آمادگی کرد تا سیستمی یکپارچه برای صدور گواهی مبدا راه‌اندازی کند تا علاوه بر اطلاعات ضروری از جمله تاریخ و زمان، اتاق صادرکننده و شماره‌ سریال گواهی مبدا؛ اطلاعات کلی دیگر نیز شامل تناژ و حجم کالا، نوع کالا، مقصد و... در آن پرداخته شود. به این ترتیب، اتاق تهران در دوره هشتم هیات نمایندگان، گام در نقش‌آفرینی و ارائه راهکارها و پیشنهادها در حوزه بین‌المللی به ویژه اجتماع اتاق‌های بازرگانی جهانی گذارد تا به عنوان یکی از قدیمی‌ترین اتاق‌های بازرگانی جهان، مسئولیت مدنی خود را در بیرون از مرزهای کشور نیز ایفاد کند.

همچنین اتاق تهران با حضور در نشست سال گذشته شورای گواهی مبدا بین‌المللی که در کشور چین برگزار شد، در فهرست نامزدهای نهایی میزبانی دوازدهمین کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان در سال 2021 قرار گرفت.

روند رو به رشد صدور گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران

اتاق تهران در حالی طی سال‌های اخیر، روند صدور الکترونیکی گواهی مبدا را با شتاب چشمگیری طی کرده‌است که آمارها نشان می‌دهد در حال حاضر تمامی درخواست‌ها برای گواهی مبدا در این اتاق به صورت الکترونیکی صادر می‌شود.

بر اساس داده‌های امور عضویت،کارت بازرگانی و گواهی مبدا اتاق تهران، طی سال گذشته در مجموع 22 هزار و 17 گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران صادر شده‌است. ارزش دلاری این میزان گواهی مبدا صادر شده نیز در حدود 5 میلیارد و 230 میلیون دلار بوده‌است.

طی سه ماهه نخست سال جاری نیز، در حدود 5 هزار گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران به ارزش تقریبی 990 میلیون دلار صادر شده‌است که به نظر می‌رسد با توجه به روند رو به جلو آن، امسال رکورد تازه‌ای در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن ‌و ‌کشاورزی تهران برای صدور گواهی مبدا الکترونیکی به ثبت برسد.

در اجلاس ریودوژانیرو که خرداد ماه امسال با حضور نمایندگانی از اتاق‌های بازرگانی سراسر جهان برگزار شد، گزارش نمایندگان اعزامی اتاق تهران مبنی بر سهم بیش از 99 درصدی صدور گواهی مبدا الکترونیک از کل گواهی مبداهای صادره اتاق تهران در سال 2018، مورد توجه و همچنین تشویق سران شورای گواهی مبدا الکترونیکی قرار گرفت و نشان می‌دهد که اتاق تهران در مسیر الکترونیکی کردن صدور گواهی مبدا، با اختلاف فاحشی نسبت به سایر اتاق‌های بازرگانی جهان، پیشرو بوده‌است.

طبق گزارش ارائه شده در این اجلاس، طی سال 2018، اتاق بازرگانی، صنایع، ‌معادن ‌و ‌کشاورزی تهران در مجموع 23 هزار 559 گواهی مبدا برای اعضای این اتاق صادر کرده‌ که بالغ بر 99 درصد آن الکترونیکی بوده ‌است. این در حالی است که طبق گزارش شورای گواهی مبدا اتاق بازرگانی بین‌الملل در زمینه تعداد گواهی‌های مبدا صادره در سال 2017 در بین کشورهای عضو زنجیره، کشورهای چین، امارات متحده عربی، کره‌جنوبی، انگلستان، هلند، اسپانیا، فرانسه، بلژیک، ایتالیا و ایران روند رو به رشدی را در این سال نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن تجربه کردند.

با توجه به اینکه در سایر اتاق‌های بازرگانی کشورهای دیگر به واسطه حجم گسترده تجارت خارجی این کشورها، تعداد صدور گواهی مبدا در مقایسه با اتاق تهران به مراتب بیشتر است، اما میزان سهم بالای صدور گواهی مبدا الکترونیکی به کل گواهی مبدا صادر شده که از سوی اتاق تهران رقم خورده ‌است، منجر به واکنش مثبت سران شورای گواهی مبدا الکترونیکی و سایر اتاق‌های بازرگانی جهان به این اتفاق شد تا آنجا که در اجلاس ریودوژانیرو، برخی از مقامات اتاق‌های بازرگانی کشورهای خارجی پیرامون این جهش چشمگیر در صدور گواهی مبدا الکترونیکی و مکانیزم فنی و امنیتی آن با نمایندگان اتاق تهران به گفت‌و‌گو و کسب آگاهی پرداختند.

جهش اتاق تهران برای صدور الکترونیکی گواهی مبدا

اما فرآیند الحاق ایران به زنجیره اعتبارسنجی گواهی مبدا اتاق بازرگانی بین‌الملل و گام بلند اتاق تهران در مسیر تسهیل روند فعالیت صادرکنندگان ایرانی و تسریع در تجارت خارجی فعالان اقتصادی، به اوایل سال 1394 و دوره هشتم هیات نمایندگان اتاق تهران باز می‌‎گردد.

تا پیش از آن، صادرکنندگان ایرانی در فرآیندهای داخلی صدور گواهی مبدا در اتاق‌های بازرگانی کشور و ترخیص کالاها در کشورهای مقصد، با مشکلات جدی مواجه بودند به نحوی که صادرکنندگان علاوه بر متحمل شدن زمان طولانی برای ترخیص کالاها، هزینه‌های مترتب از این فرآیند زمان‌بر را نیز باید متقبل می‌شدند. به همین منظور و در گام نخست برای کاهش زمان و هزینه‌های ناشی از آن، مقرر شد کلیه درخواست‌های صدور گواهی مبدا از اواخر سال 1393 صرفاً از طریق سامانه هوشمند سراسری مورد پذیرش قرار گیرد و در همین راستا جلسات آموزشی متعددی نیز برای بیش از 500 عضو حقیقی و حقوقی متقاضی صدور گواهی مبدا در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد.

این در حالی بود که اتاق تهران از اوایل سال 1394 درخواست خود برای الحاق به زنجیره گواهی مبدا الکترونیکی را به کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا بین‌المللی در اتاق بازرگانی بین‌الملل ارائه داد و در همین راستا در بهمن ماه 1394 طی ملاقات با «مارتین وندر وید»، مشاور سیاست‌گذاری صادرات و گواهی مبدا اتاق بازرگانی کشور هلند و رییس کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی در برلین، چک‌لیست الزامات ضروری برای الحاق به این زنجیره، پیش روی اتاق تهران قرار گرفت.

پس از طی مراحل الحاق ایران به این زنجیره و تلاش اتاق تهران برای تکمیل چک‌لیست الزامی کمیته اعتبارسنجی گواهی مبدا فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی، سرانجام کلیه اعضای این کمیته با عضویت ایران در زنجیره اعتبارسنجی گواهی مبدا ICC موافقت کردند و به این ترتیب، اتاق بازرگانی تهران به نمایندگی از ایران به عنوان چهاردهمین کشور به عضویت این زنجیره درآمد. این عضویت علاوه بر تامین امنیت بالا و امکان استعلام الکترونیکی گواهی‌های مبدا صادره برای کلیه مخاطبان خارجی این سند، از اتلاف وقت، توقف محموله‌های صادراتی در گمرکات مقصد و در نتیجه بروز ضرر و زیان احتمالی برای صادرکنندگان جلوگیری می‌کند.

این در حالی است که پس از عضویت اتاق تهران در شورای گواهی مبدا الکترونیکی، طرح ویژه‌ای از سوی این اتاق برای تکمیل گواهی مبدا الکترونیکی به این شورا ارائه شد و بر اساس آن، اتاق تهران اعلام آمادگی کرد تا سیستمی یکپارچه برای صدور گواهی مبدا راه‌اندازی کند تا علاوه بر اطلاعات ضروری از جمله تاریخ و زمان، اتاق صادرکننده و شماره‌ سریال گواهی مبدا؛ اطلاعات کلی دیگر نیز شامل تناژ و حجم کالا، نوع کالا، مقصد و... در آن پرداخته شود. به این ترتیب، اتاق تهران در دوره هشتم هیات نمایندگان، گام در نقش‌آفرینی و ارائه راهکارها و پیشنهادها در حوزه بین‌المللی به ویژه اجتماع اتاق‌های بازرگانی جهانی گذارد تا به عنوان یکی از قدیمی‌ترین اتاق‌های بازرگانی جهان، مسئولیت مدنی خود را در بیرون از مرزهای کشور نیز ایفاد کند.

همچنین اتاق تهران با حضور در نشست سال گذشته شورای گواهی مبدا بین‌المللی که در کشور چین برگزار شد، در فهرست نامزدهای نهایی میزبانی دوازدهمین کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان در سال 2021 قرار گرفت.

روند رو به رشد صدور گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران

اتاق تهران در حالی طی سال‌های اخیر، روند صدور الکترونیکی گواهی مبدا را با شتاب چشمگیری طی کرده‌است که آمارها نشان می‌دهد در حال حاضر تمامی درخواست‌ها برای گواهی مبدا در این اتاق به صورت الکترونیکی صادر می‌شود.

بر اساس داده‌های امور عضویت،کارت بازرگانی و گواهی مبدا اتاق تهران، طی سال گذشته در مجموع 22 هزار و 17 گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران صادر شده‌است. ارزش دلاری این میزان گواهی مبدا صادر شده نیز در حدود 5 میلیارد و 230 میلیون دلار بوده‌است.

طی سه ماهه نخست سال جاری نیز، در حدود 5 هزار گواهی مبدا الکترونیکی در اتاق تهران به ارزش تقریبی 990 میلیون دلار صادر شده‌است که به نظر می‌رسد با توجه به روند رو به جلو آن، امسال رکورد تازه‌ای در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن ‌و ‌کشاورزی تهران برای صدور گواهی مبدا الکترونیکی به ثبت برسد.