چند روز پیش فعالان بخش خصوصی اعلام کردند بانک کونلون عملیات بانکی با ایران را متوقف خواهد کرد. پدرام سلطانی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با انتشار مطلبی در توئیتر خود اعلام کرد: «بانک کونلون چین، تنها بانک چینی که با ایران کار می‌کند، به مشتریان خود اعلام کرده است که عملیات بانکی با ایران را از روز اول ماه مه (11 اردیبهشت 1398) تا اطلاع ثانوی متوقف می‌کند.»

پیشتر از این هم حسین پیرموذن، عضو اتاق مشترک ایران و چین اعلام کرده بود، محدودیت‌هایی که بانک‌های چینی علیه ایران اعمال می‌کنند باعث شده تا هنگام معامله با چین، حواله‌های بانکی واحدهای تولیدی ایران با مشکل مواجه شود. به گفته او، پیشنهاد چین برای رفع این مشکل این است که به خاطر تحریم‌های آمریکا، سیستم بانکی جدیدی بین ایران و چین تعریف شود و مراودات تجاری دو کشور از طریق بانک‌های درجه‌دو و سه صورت بگیرد.

بانک کونلون در واقع همان بانکی است که چین در زمان تحریم‌های پیش از توافق هسته‌ای، برای ممکن ساختن تراکنش‌های مالی با ایران، راه‌اندازی کرده بود. طبق گزارش ها، «کونلون بانک» تنها بانکی در چین است که صرفا با ایران همکاری اقتصادی دارد. این بانک سال ۲۰۰۹ ، در دوره احمدی نژاد، با سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت ملی نفت چین ایجاد شد و سرمایه آن از طریق صادرات نفتی ایران به چین تامین می‌شد. اما وزارت خزانه‌داری آمریکا در سال ۲۰۱۲ این بانک را تحریم کرد. ولی از آنجا که این بانک با کشورهای اروپایی و به‌ویژه با آمریکا همکاری اقتصادی نداشت، توانست به کار خود ادامه دهد.

در همین حال اما بانک مرکزی صحبت دیگری را مطرح می کند. به گزارش بانک مرکزی، «پيرو مذاكرات اخير انجام شده با مديران كنلون بانك چين، در حال حاضر تغييری در سياست‌های بانك كنلون در معاملات كالاهای غيرتحريمی با بانك‌های غير تحريمی ايرانی ايجاد نشده است و مسئولين بانك مذكور اعلام كردند به همكاری خود با بانك‌های ايرانی غيرتحريمِی برای معاملات و پرداخت‌های مربوط به کالاهای غیرتحریمی ادامه خواهند داد.»

با اینکه بانک مرکزی تاکید دارد که کونلون بانک به همكاری خود با بانك‌های ايرانی غيرتحريمِی ادامه می دهد، اما کاهش حجم تجارت ایران و چین خود گویایی وجود مشکل در این زمینه است.

حتی چند روز پیش برخی از رسانه‌ها خبر توقف مناسبات بازرگانی ایران و چین را منتشر کردند. خبری که عنوان می‌کرد مسئولان دولتی از این توقف تحت عنوان وقفه‌ای «کوتاه‌مدت» و چندروزه یادکرده‌اند. اما همین خبر چند روز بعد از خروجی خبرگزاری‌ها حذف شد و تنها با جستجو در گوگل تیتر مطلب بدون هیچ متنی در دسترس قرار گرفت.

اما طبق گزارش سازمان توسعه تجارت، در 11 ماهه سال 97، ارزش صادرات به چین 8359 میلیون دلار و ازنظر وزنی 28524هزار تن بوده است. درصد سهم ارزشی صادرات به چین 20.9 درصد بوده که یک‌پنجم صادرات کشور را تشکیل می‌دهد. آمار 11 ماهه موضوعات دیگری را هم بیان می‌کند. ارزش صادرات به چین در مدت مشابه سال گذشته، 8009 میلیون دلار و ازنظر وزن 31486هزار تن بوده است. تغییرات هم به‌این‌ترتیب بود که ارز نظر ارزش 4 درصد رشد و ازنظر وزن منفی 9 درصد رشد را اتفاق افتاده است. رشد ناشی از ارزش صادرات مطمئناً از افزایش صادرات محصولات رخ نداده و تنها افزایش قیمت دلار باعث این روند مثبت بوده است. در واردات اما آمار بدتر از این است. در 11 ماهه سال 97، 9375 میلیون دلار کالا از چین واردشده است که سهم 24.3 درصدی از کل واردات کشور را به خود اختصاص می‌دهد. این در حالی است که در مدت مشابه سال 96، 11827 میلیون دلار واردات از چین انجام‌شده بود. یعنی در 11 ماهه سال 97 ارزش واردات از چین با رشدمنفی 21 درصد و وزن این واردات با رشد منفی 26 درصد همراه بوده است. به‌این‌ترتیب حجم تجارت ایران و چین در 11 ماهه سال 96، ۱۹۸۳۶ میلیون دلار بوده است که در 11 ماهه سال 97 به ۱۷۷۳۴ میلیون دلارکاهش‌یافته است. به عبارتی حجم تجارت ایران و چین 2 میلیارد و 102 میلیون دلار کاهش را طی یک سال تجربه کرده است.

قبل از این آمار و اطلاعات، خبرگزاری آناتولی اعلام کرده بود: «بر اساس گزارش اداره گمرک چین حجم مبادلات تجاری ایران و چین در ماه ژانویه 2019 با کاهش 54 درصدی نسبت به دوره مشابه سال گذشته به 1.73 میلیارد دلار رسیده است.صادرات چین به ایران در ماه ژانویه امسال به 722 میلیون دلار رسیده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته 58 درصد سقوط داشته است.همچنین واردات چین از ایران نیز با 51 درصد کاهش از 2.1 میلیارد دلار به 1.01 میلیارد دلار رسیده است.»