موانع تجارت در ماه های اخیر بیش از هر چیز ناشی از آیین نامه ها و دستورات بالا دستی است. مجموعه های پایین دست مثل گمرک باید خود را با مقررات بالادستی تنظیم کنند درحالیکه این مقررات در غالب بخشنامه ها به طور مداوم تغییر می کند.  هر نوع روان سازی و آزادسازی باید از بالا انجام شده و کار از بالادست سرعت بگیرد.

سال جاری سال بسیار سختی برای بازرگانی کشور بوده است. در حوزه واردات و صادرات با صدور بخشنامه های متعدد مواجه شدیم که هماهنگی با آن در مدت زمان کوتاهی مستلزم صرف یا به عبارت بهتر هدر دادن وقت و هزینه است. صدور این بخشنامه ها باعث شد در عمل کالا شش ماه در گمرک بماند. تامین مالی بر اساس پیش بینی بازرگانان و برنامه ریزی های آن ها پیش نرفت و بنگاه ها از این منظر دچار مشکل شده اند. در گذشته برای واردات صد واحد کالا، صد واحد پول نیاز داشتید اما اکنون برای همان حجم کالا به دو برابر مبلغ پول نیاز دارید. این باعث شده در عمل حاشیه سود بنگاه ها کاهش پیدا کند و تامین نقدینگی هم مشکل شده است.

دولت در سال جاری تلاش کرد با ممنوعیت واردات بعضی کالاها به ظاهر از تولید داخلی حمایت کند. یک بخشنامه برای عدم واردات کالاهایی که مشابه تولید داخلی دارد صادر شد، در بخشنامه های دیگر اما واردات دیگر کالاها آزاد شد. این رویه آسیب زننده به تجارت کشور باید اصلاح شود چراکه صدور این آیین نامه ها ناشی از بلاتکلیفی و عدم ثبات رویکرد اقتصادی دولت است. ذائقه مصرف کننده، حمایت از تولید داخل، رقابت پذیری و انحصار در بازار عوامل اثرگذار در ممنوعیت و آزادسازی بعضی کالاهاست که در راهکارهای دولت به آن ها توجهی نمی شود. دولت در نظر نمی گیرد که برای حمایت از تولید داخل باید زمینه صادارت محصولات ایرانی و بهبود کیفیت آن را فراهم کرد نه اینکه با ممنوعیت واردات هر نوع رقابت را از بین برد. محدودیت واردات، کشور را در سال آینده دچار کمبود مواد اولیه لازم در صنعت خواهد کرد.

پیمان سپاری ارزی از دیگر سنگ اندازی های دولت در مسیر صادرات است. بانک مرکزی درحالی از پیمان سپاری ارزی می گوید و صادرکنندگان را مکلف به آن می کند که هیچ صادرکننده ای چاره ای جز بازگرداندن ارز خود به داخل کشور ندارد اما مسائلی مثل مشکل فروش، حمل کالا و گشایش اسناد اعتباری باعث شده انتقال پول به راحتی ممکن نشود. به نظر من به جای ایجاد این محدودیت ها باید دید آیا صادر کننده شرایط لازم و کافی برای بازگشت ارز را دارد یا نه و اگر ارز حاصل از صادرات بازگشت داده نشده، چه دلیلی دارد. بدیهی است که بعضی افراد سودجو ممکن است از موقعیت کنونی سواستفاده کنند اما نباید به خاطر خطای بخشی، کل جامعه صادرکنندگان ایرانی را دچار مشکل کرد. صادرات یک فرایند دائم و مستمر است و اگر بازاری از دست رود، ورود دوباره به آن ساده نخواهد بود. ضربه به صادرات درواقع ضربه به اشتغال کشور است بنابراین به نظر می رسد باید حفظ بازارهای صادراتی و روند صادرات را به جای بازگشت ارز در اولویت قرار داد.