«عقاید» و «منافع»؛ این‌ها عمده واژگانی هستند که دانی رادریک اقتصاددانِ ترک‌تبار از آن‌ها بهره گرفته‌است. او از رویکرد کینز و هایک برای تحلیل ایده‌های اقتصادی خود استفاده می‌کند و در نهایت به استیگر و بکر می‌رسد تا بتواند رویکردی درست به مقوله اقتصاد سیاسی داشته‌باشد. او در پژوهش‌های خود به مقولاتی نظیر نابرابریِ درآمدها نیز پرداخته‌است و نشان داده چطور این مقوله می‌تواند در اقتصاد سیاسی اثرگذار باشد. عقاید از نگاه رادریک می‌توانند به گونه‌ای باشند که همسو با منافع باشند و گاهی هم می‌توانند آن را محدود کنند. به همین خاطر است که عقاید به‌ویژه در عرصه سیاسی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. باید هسته مرکزی یا آنچه را در کانون اقتصاد سیاسی قرار دارد در نظر گرفت و به دنبال واکاوی آن رفت؛ این همان کاری است که رادریک انجام داده‌است.

اصطلاح دولت- ملت تا همین چند وقت پیش اصطلاحی مُرده بود که به زور آن را به جهانی‌سازی و تکنولوژی ربط می‌دادند. این اصطلاح اکنون دوباره به صحنه آمده‌است. در عین‌حال پوپولیست‌ها نیز همراه با آن در سرتاسر جهان خیزش کرده‌اند. دانی رادریک به عنوان منتقد جهانی‌سازیِ اقتصادی به این مقوله پرداخته‌است. او معتقد است نه‌تنها پوپولیست‌ها این روزها مدام به جهانی‌سازی ارجاع می‌دهند بلکه این حیطه به دامی برای روشنفکران نیز تبدیل شده که مدام در آن گرفتار می‌شوند. در جهان با نوعی بیش‌جهانی‌سازی مواجه شده‌ایم که منجر به عدم ثبات مالی، ناکامی اقتصادی و نابرابری شده‌است. همه این‌ها نیز به خاطر تناقضی است که در دل این مفهوم نهفته شده و نمی‌توان آن را به راحتی برطرف کرد.

از نگاه رادریک، رهبرانِ جهانی‌سازی طوری این مقوله را پیش برده‌اند که به ضرر آن تمام شده؛ در واقع خودشان این پدیده را به یک پدیده منفی در دنیای اقتصاد تبدیل کرده‌اند. به نظر این اقتصاددان، جهانی‌سازی تا حدود زیادی نظم جهانی را نادیده می‌گیرد و به جای اینکه به آن نظم ببخشد، از آن نظم‌زدایی نیز می‌کند. به همین خاطر است که باید این پدیده را بازبینی کرد. رادریک می‌گوید به جای اینکه مدام به مرزهای بسته ارجاع بدهیم و بگوییم این مرزها را باز کنید، باید به این فکر کنیم که درونِ خودِ مرزها چه اتفاقاتی در جریان است. برای مثال در مرز حوزه یورو چه اتفاقاتی می‌افتد؟ شاید نیازی نباشد که مرزها برداشته شود و با واژه قشنگ و ظاهر دل‌فریبِ جهانی‌سازی، مشکل را برطرف کرد؛ شاید این یک مسئله داخلی و درونی باشد که صرفاً با بررسیِ داخلیِ آن بتوان به راهکاری برای حلِ چالش‌هایش دست پیدا کرد. به این ترتیب توسعه به این راحتی و تنها با به کار بردنِ جهانی‌سازی به دست نمی‌آید بلکه نیازمند فعالیت‌هایی گسترده‌تر است که پا را فراتر از جهانی‌سازی می‌گذارد.

ظلم اقتصاد سیاسی

جهانی‌سازی تنها مقوله‌ای نیست که رادریک به آن پرداخته، اقتصاد سیاسی و توسعه جزو مهم‌ترین مقولاتی هستند که رادریک تلاش کرده به آن‌ها نیز به صورت مبسوط بپردازد و هنوز هم هر از چند گاهی به آن‌ها اشاره می‌کند. برای مثال «ظلم اقتصاد سیاسی» مقاله‌ای است که در آن تلاش کرده نشان دهد چطور اقتصاد سیاسی می‌تواند همگان را غافلگیر کند. او در این مقاله به منافع اقتصادی سیاستمداران اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چطور اقتصاد سیاسی می‌تواند آسیب برساند. این اقتصاددان در خوانشی جدیدتر حتی به دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری امریکا نیز اشاره‌هایی کرده و سعی کرده کاملاً به‌روز، تحلیل‌هایی درباره او ارائه بدهد و نشان دهد که چطور منافع در یک اقتصاد سیاسی می‌تواند منجر به بروز بحران بشود.

نگاه رادریک عموماً انتقادی است. او سعی دارد به هر مسئله با رویکردی انتقادی نزدیک شود و از آن منظر، مقوله‌ها را مورد بحث و چالش قرار بدهد. برای این کار نیز دست روی مقوله‌های بزرگی نظیر اقتصاد سیاسی و جهانی‌سازی گذاشته که اتفاقاً درست هم بوده‌است. حالا او در آخرین کتاب خود با عنوان «رک‌گویی درباره تجارت: ایده‌هایی برای اقتصاد جهانیِ معقول» تلاش می‌کند راهکارهایی معقول برای مواردی ارائه بدهد که از نگاه خودش در حیات بشریت بسیار مهم و اثرگذار است.

دانی رادریک

متولد 14 آگوست 1957 است. دانی رادریک اقتصاددانی ترک است که اکنون در دانشگاه هاروارد تدریس می‌کند. رادریک از همان ابتدا اهل دانشگاه هاروارد بود. او مدرک دکتری خود را نیز از همین دانشگاه و در علم اقتصاد کسب کرد. البته او در طول سال‌ها، اصالت خود را فراموش نکرده و تلاش کرده برای مشکلات اقتصادی ترکیه نیز راهکارهایی ارائه بدهد. رادریک به عنوان پژوهشگر فعالیت‌های بسیاری داشته و کتاب‌ها و مقاله‌های بسیاری نوشته‌است. آثار او در زمینه جهانی‌سازی شهرت بسیار زیادی پیدا کرده و از نگاه مجلات خارجی اهمیت بسیاری در دنیای اقتصاد دارد. مجله بلومبرگ بیزنس‌ویک نیز اثر او را در زمینه جهانی‌سازی جزو آثار برترِ اقتصاددان‌های جهان دانسته‌است.

 تناقض جهانی‌سازی/ 2011

جهانی‌سازی این روزها جزو داغ‌ترین مباحث است. دانی رادریک در کتاب «تناقض جهانی‌سازی» به بررسی دموکراسی و آینده اقتصاد جهان پرداخته‌است. دولت- ملت‌ها یکی دیگر از مسائل مهمی هستند که رادریک در کتاب خود به آن پرداخته‌است. او به این نکته اساسی پرداخته که وقتی در ترکیب اجتماعی، دموکراسی‌ها با اولویت‌های بین‌المللی تلاقی پیدا می‌کنند، چالش‌هایی ایجاد می‌شود که به نوعی تناقض برای جهانی‌سازی ایجاد می‌کند. به اعتقاد رادریک، آن‌طور که در این کتاب آورده، اگر جهانی‌سازی مطابق با اصول مشخصی پیش برود، نوعی توازن برای دست یافتن به کامیابی و خوشبختی ایجاد می‌شود. در نهایت نیز چالش‌های امروزی ایجاد نمی‌‌شود. در نتیجه می‌توان این تناقض را در همان ابتدا برطرف کرد.