استان گلستان یکی از مناطقی در کشور است که از گذشته‌های دور به‌دلیل هم‌مرز بودن با روسیه و قرارداشتن در کنار دریای خزر، محل تجارت و بازرگانی بوده است. به همین دلیل است که گرگان دارای پنجمین اتاق بازرگانی از نظر قدمت در ایران است. همچنین گلستان در گذشته به مهد پنبه کشور معروف بوده و گرگان و گنبد از جمله شهرهایی بوده‌اند که پنبه زیادی در آن به عمل می‌آمده است. در زمینه آبزی‌پروری و مخصوصا صید ماهیان خاویاری هم گلستان از استان‌های سرآمد کشور بوده است. بنابراین کاملا درست بوده که آن را سرزمین طلای سفید (پنبه) و مروارید سیاه (خاویار) نامیده‌اند.

واقع‌شدن ۳۷ درصد از وسعت استان گلستان در حاشيه اترك، امكان بهره‌گيري از انواع صنايع وابسته همچون پرورش ماهي و توسعه كشت زيتون، و ضرورت توسعه شهرك‌هاي صنعتي در مورد صنايع تبديلي كشاورزي را بيش‌ازپيش تقويت مي‌كند. ارتباط بنادر تركمن و گميشان از طريق راه‌آهن به درياي آزاد (خليج فارس و درياي عمان)، مي‌تواند بهترين موقعيت براي ايجاد منطقه آزاد تجاري و صنعتي در بندر تركمن باشد كه در صورت چنين اتفاقي با توجه به موقعيت خاص آب و هوايي، سرمايه‌هاي خارجي قابل‌ملاحظه‌اي در استان جذب خواهند شد. همچنين اين استان با توجه به موقعيت آب‌وهوايي بسيار مناسب، مي‌تواند با اصلاح روش‌هاي كشاورزي و نیز سرمايه‌گذاري براي مكانيزه كردن كشاورزي، به يكي از قطب‌هاي كشاورزي و تسهيلات تبديل شود. با وجود این، سهم گلستان در تولید ناخالص داخلی کشور چندان زیاد نیست و در سال 94 حدود 2.1 درصد تولید ناخالص داخلی ایران در استان گلستان به دست آمد.

یکی از مشکلات بزرگ استان گلستان افزایش نرخ بیکاری در آن طی سال‌های اخیر است. بر اساس اعلام استانداری گلستان، نرخ بیکاری این استان در سال 92 در حدود 10.4 درصد بود که در سال گذشته به 12.1 درصد رسید. طی این چهار سال، نرخ بیکاری استان که کمتر از میانگین نرخ بیکاری کشور بود، رشد کرد و به نزدیکی نرخ میانگین کشوری رسید. به‌ عبارت دیگر، وضعیت بیکاری در این استان وخیم‌تر شد. اما تعهد اشتغال استان گلستان در سال گذشته به‌طور کامل محقق شد؛ این تعهد ۱۹ هزار و ۴۰۰ شغل بود که تا ۱۰ اسفندماه برای ۱۹ هزار و ۴۵۱ نفر شغل ایجاد و تعهد اشتغال استان ۱۰۰ درصد محقق شد. هرچند که هزار میلیارد تومان تسهیلات سهم گلستان در اشتغال فراگیر و روستایی بود و ۲۰ میلیارد تومان تسهیلات مشاغل خانگی برای ایجاد یک هزار و ۷۰۰ شغل به استان تخصیص یافت و ۱۰۰ درصد تعهد اشتغال استان محقق شد اما در نهایت بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری گلستان در پاییز سال 96 به‌اندازه 0.8 درصد نسبت به تابستان رشد پیدا کرد و به ۱۲.۷ درصد رسید. غیر از اشتغال، رشد اقتصادی نیز در استان گلستان افزایش داشته و از مثبت یک درصد در سال 92 به مثبت 12 درصد در سال 94 رسیده بوده است. با این‌که کشاورزی در استان گلستان ریشه‌دار است و تولیدات کشاورزی زیادی از این استان در سرتاسر کشور توزیع می‌شود، خدمات بیشترین سهم را در تولید ناخالص داخلی استان داشته است. طبق آمار سال 94 که استانداری اعلام کرده، سهم خدمات از تولید ناخالص داخلی به قیمت‌های روز 58.2 درصد بوده است. سهم کشاورزی از تولید ناخالص داخلی استان 21.4 درصد و سهم صنعت نیز کمی بیش از 20 درصد بوده است.

گندم و جنگل‌های منحصربه‌فرد

مهم‌ترين محصولات كشاورزي استان گندم، پنبه، دانه‌هاي روغني، محصولات باغي، انواع توليدات دامي، چوب‌هاي جنگلي و محصولات شيلاتي است. محصولات کشاورزی جو، گندم، کلزا و سیب‌زمینی ازجمله محصولات استراتژیکی هستند که بخش عمده‌ای از نیازهای کل کشور را تامین می‌کنند. در سال گذشته میزان کل تولید این چهار محصول در استان گلستان یک میلیون و 609 میلیون تن بود که از حدود 478 هزار هکتار زمین کشاورزی به دست آمد. گندم عمده‌ترین محصول زراعتی استان بوده که هم به‌صورت آبی و هم به صورت دیم کشت می‌شود و نسبت به کل کشور از عملکرد بالایی برخوردار است. پنبه نیز از دیگر محصولاتی است که مخصوصا در سال‌های اخیر به آن توجه دوباره شده است. امسال نسبت به سال گذشته 1500 هکتار کشت پنبه در استان افزایش داشته و پیش‌بینی می‌شود در سال جاری 20 تا 22 هزار تن پنبه از سطح مزارع استان برداشت شود. قیمت پنبه وارداتی با توجه به تحولات بازار، افزایش یافته است که باعث شده پنبه کشاورزان بالاتر از قیمت تضمینی 3196 تومان دولتی خریداری شود.

یکی از مزیت‌های منحصربه‌فرد استان گلستان جنگل‌های آن است. جنگل‌های استان از تنوع گونه‌ای بسیار خوبی برخوردار است و در واقع، یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین جنگل‌های تجاری و صنعتی کشور به شمار می‌آید؛ گونه‌های با ارزشی چون بلند مازو، راش، توسکا، افرا، ملج، نمدار و ممرز در این جنگل‌ها وجود دارند که از نظر زیست‌محیطی و اقتصادی دارای اهمیت فراوان هستند. علاوه بر این گونه‌ها، باید به گونه کمیاب سرخدار اشاره کرد که به‌صورت نسبتا خالص و انبوه در محدوده‌ای از جنگل‌های علی‌آباد وجود دارد؛ همچنین گونه زربین در جنگل‌های زرین‌گل علی‌آباد، رامیان و مینودشت، جامعه جنگلی طبیعی قابل توجهی را تشکیل می‌دهد. گونه سوزنی‌برگ سرونوش نیز یکی دیگر از گونه‌های درختی ویژه است که در جنگل‌های سورکش علی‌آباد درارتفاع 1600 متری رویشگاه منحصربه‌فردی را به وجود آورده است. گلستان مراتع زیادی نیز دارد که از نظر موقعیت جغرافیایی و آب‌وهوایی، می‌توان آن‌ها را به سه گروه مراتع ییلاقی، مراتع قشلاقی و مراتع میان‌بند تقسیم کرد.

اقتصاد کشاورزی گلستان با این‌که گندم و کلزای کشور را تامین می‌کند اما مشکلات مربوط به خرید تضمینی را نیز دارد. در انتهای سال گذشته، خبرگزاری مهر گزارشی از وضعیت کشاورزی استان نوشت که نشان می‌دهد مسائل خرید تضمینی اگر حل شود، دیگر مشکلات همچنان برای کشاورزان باقی است: «در سال ۹۶ هرچند وضع تولید محصولات زراعی تا حدود بسیار زیادی بسته به شرایط آب‌وهوایی مساعد بود اما در پرداخت مطالبات کشاورزان آشفته‌بازاری وجود داشت که از همان روزهای ابتدایی سال نگرانی در خصوص قرار گرفتن گلستان در آستانه بحران اقتصادی را هشدار می‌داد. امسال (96) برخلاف سال گذشته وضعیت کلزاکاران در سال ۹۶ روبه‌راه و نانشان در روغن بود چراکه دولت به‌جای جبران پرداخت دیرهنگام مطالبات جوکاران و کلزاکاران گلستانی در سال زراعی ۹۴- ۹۵، در سال زراعی ۹۵- ۹۶ در فاصله زمانی یک تا دوماهه وجوه مربوط به خرید حدود ۳۱ هزار تن جو و بیش از ۴۶ هزار تن کلزای تحویلی از کشاورزان گلستانی را پرداخت کرد. اما کام کلزاکاران گلستانی از این موضوع تا پایان سال شیرین نماند و ایجاد بازار سیاه در قیمت محصول کلزا و کمبود بذر این محصول باعث شد کشاورزان گلستانی در قطب تولید دانه‌های روغنی سرگردان تهیه بذر باشند. اوضاع گندم‌کاران گلستانی هم در سال جاری (96) مساعد نبود و پرداخت دیرهنگام مطالبات دردسرهای زیادی را برای وضع معیشتی کشاورزان فراهم کرد و باعث شد در کشت پاییزه محصولات کشاورزی خلل وارد شود. در فصل برداشت محصولات کشاورزی در گلستان کلا شانس با گندم‌کاران استان یار نبود و با سوختن ۲۰۳ هکتار گندم و ۷۰ هکتار کاه حداقل هشت میلیارد ریال سرمایه گلستان دود شد.» مهر می‌نویسد اما نابسامانی در پرداخت مطالبات کشاورزان گلستانی به همین جا ختم نشد و پرداخت خسارات ناشی از سیل و سرمازدگی کشاورزان گلستانی از سرمای سال ۹۵ تا ماه‌های پایانی سال ۹۶ هم به درازا کشید. اما با وجود این، در نابسامانی پرداخت مطالبات، شرایط پرداخت تسهیلات به بخش کشاورزی به ویژه در آبیاری نوین و میکانیزاسیون، توسعه گلخانه مناسب بود و اعتبارات قابل توجهی به این بخش‌ها تزریق شد.

صنایع تبدیلی کوچک

با توجه به شرايط اقليمي استان گلستان و رونق كشاورزي، بخش عمده‌اي از صنايع استان در قالب واحدهاي صنايع تبديلي وابسته به كشاورزي شكل گرفته‌اند، صنايعي همچون انواع كشت و صنعت، چوب، پنبه‌پاك‌كني، آردسازي، نان صنعتي، شالي‌كوبي، شير پاستوريزه، كارخانه‌جات ماكاروني، رب گوجه‌فرنگي، روغن‌كشي، فراورده‌هاي گوشتي، صنايع سلولزي، نساجي، چرم‌سازي و خشكبار. سیاست‌گذاری صنايع استان، تاكيد بر كارگاه‌هاي صنعتي كوچك با ظرفيت كمتر از ۵۰ نفر كارگر است. با توجه به ظرفيت صنايع تبديلي استان، می‌توان سرمایه‌گذاری‌ها را در این حوزه متمرکز کرد. بین گزارش‌های رسمی از صنایع استان گلستان و شواهد رسانه‌ای نیز اختلاف‌هایی وجود دارد. درحالی‌که حسینقلی قوانلو، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت گلستان در سال گذشته از رشد رتبه اقتصادی صنعت استان از رتبه ۲۴ در سال ۹۳ به رتبه ۱۸ خبر داد و اعلام کرد ارزش افزوده بخش صنعتی گلستان از ۶.۹ درصد به ۱۰ درصد رسیده اما تعطیلی کارخانه نورد فولاد گلستان که تنها تولیدکننده فولاد در شمال کشور است و بیکاری ۱۰۳ کارگر آن نشان می‌دهد واحدهای صنعتی بالای ۱۰۰ نفر کارکن استان که تعداد آن‌ها محدود هم هست، شرایط خوبی ندارند. خبرگزاری مهر گزارش می‌دهد که البته تعطیلی کارخانه نورد مینودشت پایان تعطیلی کارگاه‌های تولیدی و صنعتی استان نبود و در نهایت مصوبه‌های کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید استان در مورد کارخانه آجر ماشینی آزادشهر هم کارگشا نشد و این کارگاه تولیدی هم در حالی که ۱۰۰ کارگر آن ۲۱۰ روز حقوق دریافت نکرده بودند، تعطیل شد.

معدن‌کاری در استان گلستان نیز رونق خوبی دارد. بيشتر معادن استان، معادن زغال‌سنگ، صدف كوهي، سنگ لاشه، سنگ نسوز و مواد اوليه سنگ آهن هستند. اما در سال 96، صنعت معدن استان متاثر از حادثه معدن یورت در آزادشهر بود. شوک بزرگ بخش معدن گلستان تنها یک روز پس از روز کارگر در روز ۱۲ اردیبهشت سال گذشته رقم خورد و انفجار و ریزش معدن زمستان یورت جان ۴۳ معدنچی را گرفت. این کارگاه معدنی هم ماه‌ها تعطیل بود و در نهایت برای تعمیر و بازسازی معدن بازگشایی شد و ۱۰۰ کارگر به کار بازگشتند. در حوزه استخراج موضوع دیگر که در دستور کار قرار گرفت، اکتشاف نفت و گاز در شمال استان بود که پرونده آن تعیین تکلیف نشد.

در زمینه صنعت حمل‌ونقل باید گفت که استان گلستان در مسير ترانزيت كالا و گذرگاه جمهوري‌هاي آسياي ميانه و كشورهاي اطراف درياي خزر قرار دارد. شبكه راه‌آهن سراسري، ارتباط اين استان را از طريق بندر تركمن و بندر گز با خليج فارس و درياي عمان برقرار مي‌كند. اين مسیر، جمهوري‌هاي واقع در شمال كشور را از طريق پايانه‌هاي صادراتي گرگان و گنبد به درياي آزاد (خليج فارس و درياي عمان) متصل مي‌كند. هرچند سال گذشته اوضاع صادراتی استان به‌ویژه در صادرات تولیدات غیرنفتی اوضاع مناسبی نبود و گلستان کاهش حجم صادرات را تجربه کرد اما ورود نخستین قطار کانتینری از مرز اینچه برون، کلنگ‌زنی چهارمین کارخانه تولید ید در استان، پرداخت بیش از ۶۵۰ میلیارد تومان تسهیلات رونق تولید و تسهیلات ۳۰ میلیارد تومانی نوسازی و بازسازی واحدهای تولیدی و صنعتی و رفع موانع ایجاد خط عریض در اینچه برون ازجمله تلاش‌هایی بود که در حوزه صنعت، معدن و تجارت استان در سال گذشته انجام شد.

با تغییر استاندار گلستان در مهرماه سال گذشته، رفع موانع ایجاد بندر خشک اینچه برون و راه‌آهن گرگان- مشهد در دستور کار استان قرار گرفت. با این‌حال، سال گذشته پروژه پتروشیمی گلستان که در یک دهه گذشته وعده‌های بی‌شماری را در پرونده خود دارد و معاون سیاسی و امنیتی گلستان هم در روزهای آغازین سال قبل وعده تعیین تکلیف آن را داده بود تا پایان سال تعیین تکلیف نشد و این پروژه با ۹۷ هزار سهامدار که قرار بود به‌عنوان مهم‌ترین و بزرگ‌ترین پروژه صنعتی گلستان را به عسلویه شمال تبدیل کند، بلاتکلیف مانده است.

الماسی به نام آشوراده

حيات و اكوسيستم خليج گرگان از طريق ارتباط هيدرولوژيك خليج گرگان با درياي خزر به‌وسيله دهانه اصلي منطقه بندرتركمن، آشوراده و تنظيم آب رودخانه‌هاي قره سو، گرگو و گرگان‌رود در استان گلستان محقق مي‌شود. بيلان آبي خليج گرگان منفي است و تنظيم دبي آب رودخانه‌هاي استان گلستان وابسته به ارتباط آبي با درياي خزر است. پروژه گردشگری آشوراده را که از آن به عنوان کلید توسعه استان نام برده می‌شود شاید بتوان خوش‌شانس‌ترین پروژه استان در سال ۹۶ نامید چراکه پس از سال‌ها حاشیه‌های محیط‌زیستی این پروژه پایان یافت و محیط‌زیست مجوز اجرای طرح طبیعت گردی آشوراده را رسما به استان ابلاغ کرد.

آشوراده دهی در مرکز شبه‌جزیره میانکاله در شهرستان بندرترکمن، استان گلستان است. آشوراده تنها جزیره ایرانی دریای خزر است. این جزیره در سده‌های گذشته در پی عملکرد و فعالیت گروه‌های انسانی با حفر کانال از توده اصلی خشکی خود (شبه‌جزیره میانکاله) جدا افتاده‌است. آشوراده در سال ۱۳۵۴ جزو نخستین مناطق زیست‌کره معرفی و ثبت شد. در همین حال، در کنوانسیون جهانی رامسر در زمره تالاب‌های مهم دنیا قرار گرفت و سومین اهمیت این منطقه عضویت آن در پناهگاه حیات وحش است که در تمامی ایام سال میزبان انواع پرندگان است. این جزیره تا سال‌های پیش با امکاناتی همچون پاسگاه ژاندارمری، شرکت تعاونی روستایی، مدرسه راهنمایی، مغازه، مسجد و حسینیه بیش از هزار نفر سکنه داشت که به مشاغل دامداری، کارگری، پیشه‌وری و ماهی‌گیری مشغول بودند اما در سال ۱۳۷۲ به‌علت بالاآمدن سطح آب دریای خزر و رخ دادن سیل مردم جزیره آن‌جا را ترک کردند و هم‌اکنون تنها کارمندان شیلات در آن ساکن هستند.

40 درصد خاویار ایران در نزدیکی این جزیره به دست می‌آید. با این‌حال، وضعیت استان در تولید خاویار بسیار افت کرده است. بنا به گفته مقامات مسئول شیلات محلی، حدود ۲۵ سال قبل ایران ۳۰۰ تن خاویار از دریای خزر برداشت می‌کرد اما این سهم استحصال و تولید خاویار اکنون به حدود یک تن کاهش پیدا کرده است. یکی از دلایلی که ایران در امر پرورش ماهیان خاویاری هنوز به جایگاه قبلی خود در جهان برنگشته آسیب شدید ذخایر ماهیان خاویاری کل دریای خزر و ورود با تأخیر آن در صنعت پرورش ماهیان خاویاری است.

پنجمین اتاق کشور

اتاق بازرگانی استان گلستان (گرگان) از سابقه رسمی 87 ساله برخوردار است و قبل از اطلاق نام اتاق بازرگانی، در اوایل تأسیس به اتاق تجارت استرآباد معروف بوده است. بخش عمده مبادلات تجاری ناحیه گرگان و دشت با کشور روسیه تزاری و کشورهای مشترک‌المنافع آسیای میانه فعلی صورت می‌گرفته است. روسیه تنها کشور اروپايی مجاور و همسایه شمالی ایران در دریای خزر، ضمن تولید برخی کالاها، بازار مصرفی مناسبی برای کالاهای ایران بوده و به همین دلیل، بازرگانان این ناحیه بخش عمده فعالیت‌های تجاری خود را با این کشور انجام می‌دادند.

تجار و بازرگانان استان گلستان به‌خاطر موقعیت خاص جغرافیایی و هم‌جواری با کشور روسیه تزاری از دیرباز از طریق زمینی و دریایی با کشور روسیه دارای روابط تجاری بوده‌اند و انواع کالاها با این کشور مبادله می‌شده است. به‌دلیل موقعیت خاص جغرافیایی این استان از گذشته، روسیه تزاری در شهر گرگان در یک زمین سه هکتاری کنسولگری تأسیس کرد که پس از روی کار آمدن حکومت بلشویکی و تشکیل اتحاد جماهیر شوروی، تعطیل شد. علاوه بر آن، کشور روسیه در شهر گرگان به‌منظور خرید کالاهای مورد نیاز دارای اداره بازرگانی بوده است.

طبق بررسی‌های مرکز پژوهش‌های اقتصادی اتاق بازرگانی گرگان که از طریق مصاحبه با فرزندان و نوادگان تجار قدیم این ناحیه به عمل آمده، تجارت خارجی این ناحیه عمدتا از مسیر دریایی و ارتباط تجاری بندر گز با بنادر بادکوبه (باکو) و هشترخان (آستراخان) صورت می‌گرفته و قرائن نشان می‌دهد که به‌منظور سازماندهی و تسهیل امور تجارت خارجی در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی، در سال 1305 نخستین اتاق تجارت این ناحیه به نام «اتاق تجارت استرآباد» در بندر گز تأسیس شد که پس از روی کار آمدن حکومت بلشویکی و تشکیل اتحاد جماهیر شوروی و محدودکردن روابط تجاری خصوصی با دنیای خارج، مبادلات تجاری منطقه با روسیه رو به کاهش نهاد و اتاق تجارت استرآباد به‌تدریج تعطیل شد.

در این دوره، کالاهای صادرشده توسط بازرگانان این ناحیه شامل پنبه، پشم، زیره، خاویار، خشکبار، برنج، چای، پوست، انار، ادویه‌جات و کالاهای وارداتی شامل قند، نفت سفید، قماش، چینی، بلورجات، سماور و برخی ابزارآلات و ماشین‌آلات بوده است.

در اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی، مبادی ورودی و خروجی کالا از ناحیه گرگان و گنبد را بنادر خواجه نفس، بندر گز و بندر ترکمن تشکیل می‌دادند و بازرگانان این ناحیه مال‌التجاره خود را از طریق بنادر کراسنویاسک (ترکمن‌باشی)، آستاراخان و باکو به کشور روسیه ارسال می‌کردند. پس از مصوبه مهرماه 1309 مجلس شورای ملی مبنی بر تأسیس 36 اتاق بازرگانی جدید در شهرهای بزرگ کشور، در سال 1310 هجری شمسی اتاق تجارت گرگان به‌عنوان پنجمین اتاق تجارت کشور به ریاست حاج محمد اسماعیل ابراهیمی در شهر گرگان تشکیل شد. اعضای هیئت نمایندگان اتاق تجارت این دوره 7 نفر بودند که عکس دسته‌جمعی تاریخی آن‌ها مربوط به سال 1311 است.

ازجمله عوامل موثر در تشکیل اتاق تجارت گرگان توسعه کشت پنبه و سازماندهی صادرات پنبه به کشورهای خارجی بوده که متأسفانه در زمان پهلوی اول با وضع قانون انحصار تجارت و دولتی شدن تجارت خارجی ایران، اتاق تجارت گرگان نیز نظیر سایر اتاق‌ها به حالت تعلیق درآمد. پس از کناررفتن پهلوی اول و لغو انحصار تجارت خارجی و تولید و صادرات مرغوب‌ترین نوع خاویار جهان و همچنین توسعه سطح کشت پنبه و صادرات پنبه مرغوب ناحیه گرگان و گنبد به حدود 20 کشور خارجی و ارزآوری سالیانه ناشی از صادرات پنبه به میزان 100 میلیون دلار و اشتهار ناحیه گرگان و گنبد به بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین مرکز تولید پنبه و خاویار مرغوب ایران و جهان (سرزمین طلای سفید و مروارید سیاه)، متأسفانه تا سال 1354 اتاق بازرگانی گرگان تعطیل بود و صادرکنندگان کالا، امور تجارت خارجی خود را از طریق اتاق بازرگانی تهران یا ایران انجام می‌دادند.

 از شهریور 1320 به بعد، در دوره پهلوی دوم تا سال 1354 گرگان فاقد اتاق بازرگانی بود که در سال 1354 با انجام انتخابات هیئت نمایندگان، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن گرگان تشکیل شد و فعالیت خود را در دوره چهارساله 57-1354 سپری کرد. در سال 1354 اتاق تجارت گرگان به اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان و دشت تغییر نام داد.

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و اتمام دوره چهارساله 57-1354، به‌دلیل برگزار نشدن انتخابات دوره بعدی، طبق دستورالعمل اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران، شورای سه‌نفره موقت (شامل رئیس، نایب‌رئیس و خزانه‌دار) اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان را اداره می‌کردند. در شهریورماه 1359، با تغییراتی که در قانون اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به عمل آمد، انتخابات اولین دوره اتاق‌های بازرگانی، صنایع و معادن سراسر کشور با ترکیب جدید (7 نفر از بخش خصوصی دارندگان کارت بازرگانی و 5 نفر از بخش دولتی و در واقع نصف به‌علاوه یک توسط بخش خصوصی و نصف منهای یک توسط بخش دولتی) انجام شد و هیئت نمایندگان اتاق گرگان از 9 نفر به 12 نفر افزایش یافت و از سال 1360 فعالیت خود را شروع کرد.

دوره اول اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان بعد از انقلاب طی سالهای 63-1360 بود و نمایندگان بخش خصوصی از دارندگان کارت بازرگانی و نمایندگان بخش دولتی در استان‌ها با احکام ادارات کل مربوطه انتخاب و تعیین شدند. باتوجه به این‌که در این دوره ناحیه گرگان و گنبد جزو استان مازندران بوده، اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان و دشت به‌عنوان تنها اتاق بازرگانی استان مازندران، برای متقاضیان ناحیه گرگان و گنبد و تمامی شهرهای استان مازندران و حتی بخشی از استان سمنان کارت عضویت و بازرگانی صادر می‌کرد و عملیات تجاری این مناطق را پوشش می‌داد.

مدت زمان دوره اول اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان (بعد از پیروزی انقلاب) به مدت چهار سال (63-1360) در سال 1363 به اتمام رسیده و به‌دلیل اعلام نشدن تاریخ انتخابات دوره بعدی، ادارات کل دولتی استان مازندران نسبت به تجدید یا تمدید احکام نمایندگان خود نیز اقدام نکردند و به این ترتیب، به‌خاطر تجدید نشدن انتخابات دوره بعد تا سال 1369، اتاق توسط بخش خصوصی و با حضور رئیس، نایب‌رئیس و خزانه‌دار به‌صورت موقت اداره شد. اداره اتاق بازرگانی، صنایع و معادن گرگان و دشت توسط هیئت سه‌نفری به‌مدت شش در دوره 69-1363 ادامه یافت و در سال 1369 انتخابات دومین دوره هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن گرگان با همان ترکیب 7 نفر از بخش خصوصی و 5 نفر از بخش دولتی و جمعا 12 نفر انجام شد و از آن پس نیز انتخابات اتاق گرگان به‌طور مرتب برگزار شده است.