وضعیت تحقق مالیات ها، رقم چندان جالبی را نشان نمی دهد. بررسي ها نشان مي دهد كه درآمدها در 5 ماه نخست سال جاري 52.5 هزار ميليارد تومان بوده كه 42.9 هزار ميليارد تومان از اين درآمدها درآمدهاي مالياتي بوده است. در حقيقت 82 درصد از كل درآمدها از ماليات حاصل شده است. براساس برآوردهاي بودجه، ميزان مصوب 5 ماهه براي درآمدهاي مالياتي 60.3 هزار ميليارد تومان برآورد شده است كه اين موضوع نشان مي دهد در 5 ماه نخست سال جاري 71 درصد از درآمد مورد انتظار محقق شده است. ميزان رشد درآمدهاي مالياتي نسبت به دوره مشابه سال قبل 16.8 درصد بوده است. در لايحه بودجه 1397، پيش بيني شده است كه حدود 35 درصد منابع عمومي دولت از محل درآمدهاي مالياتي تامين شود كه بالغ بر 129 هزار ميليارد تومان است. ماليات در يك تقسيم بندي كلي به دو دسته ماليات هاي مستقيم و ماليات هاي غير مستقيم تقسيم مي شود. براساس لايحه بودجه 97، مقرر شده است كه حدود 46 درصد ماليات ها (حدود 59 هزار ميليارد تومان) از طريق ماليات هاي مستقيم و 54 درصد مابقي آن (حدود 70 هزار ميليارد تومان) از محل ماليات هاي غيرمستقيم جمع آوري شود. در 5 ماه نخست سال جاري، ماليات هاي مستقيم 44.2 درصد از كل درآمد مالياتي را تشكيل مي دهد و سهم ماليات هاي غيرمستقيم نيز 55.8 درصد بوده است.

حالا اما بخش مهمی از درآمدهای مالیاتی که محقق نشده، مشخص شده است. نادر جنتی معاون مالیات های مستقیم سازمان امور مالیاتی گفته است: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی که بعد از شرکت ملی نفت، بالاترین سهم را از بودجه کل کشور دارد، ۲۶۰۰ میلیارد تومان بدهی مالیاتی دارد.

طبق گزارش های منتشر شده، مطابق با لایحه بودجه پیشنهادی دولت برای سال ۹۸، از کل بودجه کشور ۷۵ درصد را بودجه شرکت های دولتی تشکیل می دهد که در بین شرکت های دولتی سه شرکت بالاترین سهم از بودجه را به خود اختصاص  داده اند به گونه ای که شرکت ملی نفت ایران با ۶۱۱ هزار میلیاردتومان، ۳۶ درصد از کل بودجه، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران با ۳۰۹ هزار میلیارد تومان، ۱۸ درصد از کل بودجه و شرکت ملی گاز ایران با ۶۶ هزار میلیارد تومان، ۴ درصد از کل بودجه کشور را به خود اختصاص داده اند و سهم سایر شرکت های دولتی از بودجه۲۸۹ هزار میلیارد تومان معادل ۱۷ درصد است. ۲۵ درصد باقیمانده بودجه کشور معادل ۴۰۷ هزار میلیارد تومان نیز به سایر بخش ها (بودجه عمومی) اختصاص دارد.

 جنتی به خبرنگار مهر گفت: متاسفانه با گذشت ۹ ماه از سال و با وجود کسری در درآمدهای مالیاتی، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی مالیات خود را پرداخت نکرده است. ما درخواست کردیم که مالیات را پرداخت کنند اما توجهی نمی کنند. البته سازمان امور مالیاتی قصد دارد در سه ماه باقی مانده از سال درآمدهای مالیاتی را به طور کامل محقق کند و به همین دلیل پیگیر دریافت رقم مذکور است.

علاوه بر شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی که مالیاتش را نداده، جنتی می گوید بانک مرکزی علی‌الحساب ۵ هزار میلیارد تومان باید مالیات بپردازد؛ اما هنوز اقدامی در این راستا انجام نداده‌ است.

او گفت: در ۹ ماه گذشته از سال جاری، ۶۷ هزار میلیارد تومان وصول مالیات داشتیم، این در حالی است که طبق برنامه باید ۸۴ هزار میلیارد تومان وصول می‌کردیم. در واقع در این مدت، ۸۰ درصد درآمدها تحقق یافته و ۲۰ درصد عدم تحقق داشته‌ایم. از ۱۷ هزار میلیارد تومانی که تحقق نیافته، ۵ هزار میلیارد تومان مربوط به پرداخت علی الحساب بانک مرکزی است که در این راستا، بارها با بانک مرکزی مکاتبه کرده‌ایم که البته بی‌نتیجه بوده است.