فرودگاه چانگی سنگاپور فرودگاه معروف و پررفت و آمدی است و شش بار پیاپی بهترین فرودگاه دنیا معرفی شده. اما ظاهرا آینده این فرودگاه به شدت متفاوت از بقیه فرودگاه‌ها خواهد بود و مسافران را شگفت‌زده خواهد کرد. تصور کنید پروازتان در یک فرودگاه بزرگ به زمین نشسته ولی قرار نیست با آدم‌های زیادی در آن برخورد کنید. ماشینیزه‌شدن فرودگاه باعث خواهد شد کارهای مختلف در آن توسط ربات‌ها انجام شود.

اگر هنوز موضوع به نظرتان عجیب می‌آید به برنامه‌ای که قرار است در فرودگاه سنگاپور پیاده شود توجه کنید: قبل از آنکه هواپیما به زمین بنشیند، ربات‌ها آن را شناسایی می‌کنند و با کمک دوربین‌ها و تکنولوژی‌های مختلفی که نقش برج مراقبت را به عهده دارند، حرکات آن را تحت نظر می‌گیرند. پس از قرار گرفتن پل رابط مدرنی که به صورت ماشینی کنترل می‌شود، مسافران از هواپیما وارد فرودگاه می‌شوند و هم‌زمان، خودروهای بی‌سرنشین و ربات‌ها مشغول تخلیه بارها می‌شوند.

مسافران سپس راهی باجه‌های اتوماتیک کنترل پاسپورت، اسکن صورت و انگشت‌نگاری می‌شوند و همه این کارها با سرعت به پایان می‌رسد. مسافران بلافاصله می‌توانند بارهایی را که ربات‌ها تخلیه کرده‌اند تحویل بگیرند و در زمانی کوتاه از فرودگاه خارج شوند. آنها حتی می‌توانند نوبت تاکسی بی‌راننده را هم دریافت کنند و سوار آن شوند.

فرودگاه چانگی سنگاپور در ماه اکتبر گذشته، ترمینال ۴ خود را با ایده آزمایش و بررسی سیستم ماشینیزه فرودگاهی افتتاح کرد اما این ترمینال کوچک و کم‌رفت و آمد است. قصد مسئولان فرودگاه این است که سیستم مشابه را در ترمینال بزرگ ۵ که قرار است سالانه ۵۰ میلیون مسافر از آن عبور کنند به کار بگیرند. این سیستم تا پایان دهه جاری میلادی اجرایی خواهد شد و به یکی از بزرگ‌ترین و ماشینی‌ترین ترمینال‌های جهان بدل خواهد شد.

واقعیت این است که فرودگاه‌ها دارند بزرگ‌تر و بزرگ‌تر می‌شوند و باید حجم بیشتری از مسافران را در زمان کوتاه‌تری از ترمینال‌ها عبور دهند. بنابراین خدمات ایده‌آل آینده در چنین شرایطی حتما باید ماشینیزه باشد و فرودگاه چانگی هم دقیقا با همین نگاه دارد ترمینال ۵ خود را می‌سازد. اینکه فرودگاه چانگی سنگاپور می‌خواهد پیشرو چنین تحولاتی در آینده باشد دلایل مختلفی دارد. از جمله اینکه سنگاپور مرکز تجاری مهمی در آسیا است اما نیروی کار در سنگاپور تمایلی به انجام کارهای فیزیکی مشابه آنچه که در فرودگاه‌ها لازم است ندارد. از سوی دیگر، سنگاپور با رقابت سنگینی از سوی چین در عرصه فرودگاهی مواجه است و نمی‌خواهد موقعیت ممتاز خود را از دست بدهد.

شده در حال حاضر  مجموعه امور اداره فرودگاه، بار، نگهداری از فرودگاه و خدمات مشابه در چانگی باعث 21هزار به کار گرفته شوند و 3 درصد از تولید ناخالص داخلی سنگاپور از این راه تامین شود. برای ماشینیزه‌شدن تمام این امور به برنامه‌های عظیمی نیاز است.

بر اساس پیش‌بینی‌ها، تا سال ۲۰۳۵ میلادی بیش از یک میلیارد نفر در آسیا برای اولین بار سوار هواپیما خواهند شد. اتوماسیون فرودگاه پررفت و آمدی مثل فرودگاه چانگی سنگاپور بر این اساس می‌تواند مدیریت آینده‌نگر و مدرنی برای مواجهه با این تقاضای بزرگ باشد.

اتوماسیون در امور خدماتی فرودگاه چانگی از مدت‌ها پیش به شکل‌های مختلف دنبال شده است و یکی از مهم‌ترین این حوزه‌ها، خدمات آشپزخانه‌ای بوده است. صد هزار وعده غذایی برای ارائه در پروازهای سنگاپور در روز آماده می‌شود و چهار برابر این خدمات نیز از سنگاپور برای سایر کشورهای منطقه ارائه می‌شود. هنوز ربات آشپز در این خدمات به کار گرفته نشده اما مثلا سیستم بسته‌بندی قاشق و چنگال و وسایل دیگر ماشینی شده و بهره‌وری را ۳۶ درصد افزایش داده است. یعنی کاری که ۴۵ پرسنل باید انجام می‌دادند حالا تنها به ۹ نفر نیاز دارد. حالا هم حوزه مدیریت بارهای هواپیما به عنوان حوزه‌ای که ربات‌ها می‌توانند نقشی گسترده در آن داشته باشند مورد توجه قرار دارد.

لندن، توکیو و شماری از شهرهای دیگر نیز در حال بررسی موقعیت‌های استفاده از ربات‌ها در فرودگاه هستند. از آن جمله می‌توان به اتوبوس‌های بی‌راننده و تخلیه و انتقال اتوماتیک بار اشاره کرد. فرودگاه لاهه (هیگ) در روتردام نیز قرار است در آینده بسیار نزدیک، سیستم اتوماتیک مدیریت بار را کلید بزند.

اما همچنان به نظر می‌رسد که بحث رباتی‌شدن فرودگاه‌ها در سنگاپور بیشترین توجه و بودجه را نصیب خود کرده باشد. ترمینال ۵ فرودگاه چانگی در حال حاضر با توجه به ضروریات ماشینی‌شدن فرودگاه در دست احداث است. هنگ سویی کیت وزیر دارایی سنگاپور گفته که احداث این ترمینال ده‌ها میلیارد دلار هزینه برمی‌دارد و از اهمیت زیادی برای آینده سنگاپور برخوردار است. اما از همه مهم‌تر اینکه الگویی برای سایر فرودگاه‌های آینده خواهد بود.