آن ضرب‌المثل قدیمی که می‌گفت صاعقه دو بار نمی‌زند این روزها در اروپا کاربرد دارد. سال گذشته میلادی امانوئل مکرون در فرانسه به قدرت رسید و برخی اروپایی‌ها را امیدوار کرد که شاید با حضور او بتوانند در آینده جلوی موج فزاینده ناسیونالیسم و ضربات سخت آن به اروپا را بگیرند. اما حالا این‌طور به نظر می‌رسد که ستاره اقبال او نمی‌تواند همواره در حال درخشش باشد. قدرت مکرون رو به کاهش گذاشته؛ آن هم درست در زمانی که انتخابات سال آینده اروپایی در راه است و اوضاع به سود طرفداران وحدت اروپا نیست.

رئیس جمهور ۴۰ ساله فرانسه به رأی‌دهندگان وعده داد که با کاهش مالیات‌ها و باز گذاشتن دست شرکت‌ها برای مذاکره با اتحادیه‌های کارگری، اوضاع اقتصادی مردم فرانسه را دگرگون خواهد کرد. او برخی از این برنامه‌ها را پیش برد اما ناکامی‌ها و حتی گاف‌های زیادی هم داشت. نتیجه این شد که رشد اقتصادی فرانسه آهسته شد، بیکاری کاهش نیافت و نیروهای ناسیونالیست در فرانسه دوباره تجدید قوا کردند. مکرون در خارج از فرانسه هم با مقاومت روبه‌رو است و برنامه‌هایش برای آنکه ۱۹ کشور حوزه یورو را بیشتر کنار هم بیاورد نتیجه عکس داده. او حتی نتوانست دونالد ترامپ رئیس‌جمهور امریکا را به ماندن در توافق هسته‌ای با ایران ترغیب کند یا او را به معاف‌ساختن اروپا از تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم مجاب کند.

اما از همه بدتر این است که مکرون محبوبیت سابق را در داخل فرانسه ندارد. او در سال دوم ریاست جمهوری‌اش دارای محبوبیتی کمتر از فرانسوا اولاند رئیس‌جمهور ناموفق قبلی فرانسه شده. انریکو لتا نخست‌وزیر سابق ایتالیا که مشاور مکرون در امور اصلاحات نیز هست می‌گوید ماه عسل پانزده ماهه مکرون تمام شده و او حالا با واقعیت‌های حال و آینده روبه‌روست.

جالب اینجاست که آنگلا مرکل صدراعظم آلمان هم در این مدت حال و اوضاع خوبی نداشته و دائم از لحاظ سیاسی و ائتلافی در داخل آلمان با شکست مواجه شده. با وجود این، مرکل موفق شد دوباره خودش را به عرصه رایزنی‌های بین‌المللی برگرداند و در مباحث مربوط به مسائل سوریه، روسیه و ترکیه خودی نشان دهد.

آینده مکرون در داخل فرانسه با خطر خاصی مواجه نیست. او تا سال ۲۰۲۲ انتخابات ریاست جمهوری یا پارلمانی در پیش ندارد. اما در ۹ ماه آینده روزهایی را در پیش دارد که نشان خواهد داد او میراثی برای ثبت در اتحادیه اروپا دارد یا نه. مکرون در ماه‌های اخیر به رویکرد ضد اروپایی ویکتور اوربان نخست‌وزیر مجارستان یا ماتیو سالوینی معاون نخست‌وزیر ایتالیا حمله کرده اما مشخص نیست که خودش چطور می‌خواهد اروپایی‌ها را به سمت وحدت بکشاند.

اروپایی‌ها شاید دیگر اشتهایی برای هضم موضع مکرون در خصوص انتخاب وزیر دارایی مشترک برای اتحادیه اروپا، هماهنگی نظام‌های مالیاتی کشورهای عضو و یا وحدت سیاست‌های خارجی و نظامی کشورهای عضو نداشته باشند. این در حالی است که او در ماه می انتخابات اروپایی را در پیش دارد و دقیقا باید اروپایی‌ها را در همین موارد مجاب کند.

اما در یک سال اخیر، نیروهای مخالف وحدت اروپا در کشورهایی مثل ایتالیا و سوئد به قدرت رسیده‌اند و حتی آنگلا مرکل هم دارد با این موضوع با احتیاط برخورد می‌کند و برخی برنامه‌های بلندپروازانه مکرون را در این خصوص اجرایی نمی‌بیند. این مسئله به کمپین اروپایی او ضربه سنگینی می‌زند.

یکی از مشکلات بزرگ مکرون این است که شمار زیادی از مردم فرانسه به این حس رسیده‌اند که او مشکلاتشان را درک نمی‌کند یا به آنها اهمیتی نمی‌دهد و به دنبال برنامه‌های بزرگ‌تری است. حتی یک نظرسنجی که در ماه جولای امسال انجام شد نشان داد که ۷۱ درصد از فرانسوی‌ها معتقدند رویکرد مکرون در مسائل داخلی غیرعادلانه و به سود طبقه ثروتمند این کشور است.

مجموعه این عوامل به معنی آن است که ممکن است در آینده، مکرون از اینجا رانده و از آنجا مانده شود و هم فرانسه و هم اروپا را از دست بدهد. برخی مخالفان مکرون می‌گویند او چهره‌های بسیار نخبه از بهترین دانشگاه‌های پاریس را در دولت دور خودش جمع کرده و بنابراین بی‌دلیل نیست که دولت او قادر به درک مشکلات مردم طبقات دیگر نیست. این انتقادات باعث شده که زمزمه‌هایی در خصوص احتمال ایجاد تغییراتی در کابینه فرانسه شنیده شود. اگر این اتفاق بیفتد، به این معنی است که مکرون ضرورت تغییر برای تضمین آینده خودش بر سر قدرت را درک کرده است. اما هنوز مشخص نیست که او چطور می‌تواند همان جادوی سابق را که رأی‌دهندگان فرانسوی را جذبش کرده بود، بازگرداند. این علامت سوال بزرگی در آینده مکرون است.