اعضای هیات تجاری سوریه که روز گذشته به دعوت اتاق تهران به ایران سفر کرده‌اند، امروز در نشستی با قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی در امور بین‌الملل و معاون امور اقتصادی وزارت اقتصاد دیدار و گفت‌وگو کردند.

در این دیدار که در اتاق تهران برگزار شد، اعضای هیات تجاری سوری علاوه بر استماع نظرات و گزارش‌های عباس فخریه کاشان و حسین میرشجاعیان، پرسش‌هایی نیز در رابطه با روابط دوجانبه مطرح کردند و نظرات خود را نیز با نمایندگان این دو وزارتخانه در میان گذاشتند.

فرصت طلایی بازسازی

در آغاز این نشست، قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی در امور بین‌الملل، از آمادگی این وزارتخانه برای کمک به تهیه و تدوین طرح جامع بازسازی سوریه خبر داد. اصغر فخریه کاشان در جمع اعضای هیات تجاری سوریه، گفت: با بازگشت آرامش و امنیت به کشور سوریه، فرصت طلایی پیش روی بخش خصوصی این کشور قرار گرفته است تا جایگاه بادوامی در اقتصاد این کشور به دست آورد.

فخریه که مسوولیت کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و سوریه را نیز برعهده دارد، با اشاره به اینکه بخش خصوصی سوریه باید طرح جامع بازسازی این کشور را از دولت سوریه مطالبه کند، افزود: در این رابطه، بخش خصوصی سوریه ‌می‌تواند چراغ راهنمای دولت این کشور باشد.

 قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی سپس به توانمندی بنگاه‌های ایرانی در زمینه‌های طراحی و مهندسی مشاور پروژه‌های مختلف داخلی و خارجی اشاره کرد و گفت: کشور سوریه، در دوره بازسازی صرفاً نباید به دنبال واردات محصولات و خدمات باشد بلکه بخش خصوصی سوریه با تاسیس شرکت‌های مشترک با بخش خصوصی ایران، باید در اندیشه طرح‌های بلندمدت اقتصادی و بازسازی زیرساخت‌های این کشور و تبدیل آن به قطب اقتصادی باشد.

فخریه کاشان سپس از جمله راهکارها برای تامین مالی طرح‌ها و پروژه‌ها در سوریه را استفاده از منابع مالی داخلی این کشور، ایجاد و توسعه بازارهای مالی و همچنین استفاده از بازارهای مالی بین‌المللی عنوان کرد و افزود: بخش خصوصی سوریه همچنین باید در نهادسازی‌ها به دولت این کشور کمک کند.

تاکنون چهار هزار کارخانه بازسازی شده است

دبیرکل اتحادیه سراسری اتاق‌های بازرگانی سوریه نیز در این گردهمایی، با تاکید بر اینکه بخش خصوصی و دولت سوریه بر استفاده از دانش و تجربه ایران در امر بازسازی این کشور تاکید و ایمان دارد، افزود: بخش خصوصی سوریه برای بازسازی این کشور، آماده مشارکت همه‌جانبه با بخش خصوصی ایران است.

محمد حمشو، با بیان اینکه دشمنان مردم سوریه طی برنامه‌ریزی حساب شده، کارخانه‌ها و صنایع این کشور را ویران کردند، گفت: دولت سوریه برنامه‌های مشخصی برای تسریع در نوسازی واحدهای تولیدی و کارخانه‌های این کشور دارد و طی سال گذشته تاکنون، در حدود 4 هزار کارخانه در سوریه بازسازی شده است.

وی با اشاره به اینکه طرح جامع بازسازی سوریه از سوی دولت این کشور تدوین شده و در همین زمینه، صنعت برق کشور سوریه با بودجه مناسب در حال بازسازی و نوسازی است، افزود: در سوریه نیاز داریم که میزان تولید سیمان را به 25 میلیون تن در سال برسانیم بنابراین در این بخش برای تولید کارخانه‌های سیمان روی بخش خصوصی ایران حساب کرده‌ایم.

حمشو در ادامه، به موافقتنامه گمرکی میان دو کشور ایران و سوریه که چند سال گذشته به امضا رسیده اشاره کرد و گفت: انتظار ما از ایران این است که معافیت‌های گمرکی را برای کالاهای سوریه برقرار کند.

دبیرکل اتحادیه اتاق‌های بازرگانی سوریه با بیان اینکه این کشور، واردات از کشورهای حامی تروریسم که برعلیه مردم این کشور در طول هشت سال گذشته اقدام کرده‌اند، متوقف کرده است، گفت: ما به دنبال جایگزینی واردات از کشورهای حامی تروریسم در منطقه با ایران هستیم و قانونی در حال حاضر در دست تصویب در دولت سوریه است که مشوق‌های خوبی برای همکاری بخش خصوصی ایران و سوریه در نظر گرفته است.

سهم سوریه از صادرات غیر نفتی ایران 0.7 درصد

در ادامه این جلسه، حسین میرشجاعیان، معاون امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی در برابر فعالان اقتصادی سوری نشست تا ضمن تشریح‌ ساختار اقتصاد ایران، به پرسش‌های آنان نیز پاسخ بگوید.

او در ابتدا با اشاره به روند رشد اقتصادی در ایران که در سال 1395 رقم 12.5 درصد را به ثبت رساند، گفت: در فصل نخست سال 1397 نرخ رشد‌ مثبت بود و به رقم 1.8 درصد رسید و طی همین مدت نرخ رشد‌ بخش صنعت و معدن معادل 5.1 درصد برآورد شد.

میرشجاعیان سپس به وضعیت سایر شاخص‌های اقتصادی از جمله، نرخ تورم، نرخ بیکاری، نرخ مشارکت زنان، تراز تجاری، حجم نقدینگی و شاخص‌های توسعه انسانی اشاره کرد و در ادامه به وضعیت تجارت ایران و سوریه پرداخت. او گفت: بر اساس اطلاعاتی که گمرک منتشر کرده است، ارزش صادرات ایران به سوریه معادل 326 میلیون دلار برآورد شده‌ و سهم سوریه از صادرات غیرنفتی ایران‌ به لحاظ ارزشی حدود 0.7 درصد و به لحاظ وزنی 0.03 درصد است. در عین حال سوریه، نوزدهمین کشور واردکننده از ایران به شمار ‌می‌رود.

 به گفته میرشجاعیان، در سال 1396 اقلامی چون، لوله و پروفیل به ارزش 111 میلیون دلار با سهم 34 درصد، دستگاه‌های رادار با ارزش 48 میلیون دلار، کاتالیست‌ها با ارزش 37 میلیون دلار، ترکیبات آلی 30 میلیون دلار و مکمل‌های دارویی22 میلیون دلار جزو پنج قلم عمده صادراتی ایران به سوریه بوده است. معاون امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی به این نکته نیز اشاره کرد که ترکیب اقلام عمده صادراتی به سوریه در سال 1397 تا حدودی تغییر کرده و شیرخشک به جایگاه دوم اقلام واردات سوریه از ایران راه یافته است. در عین حال، شیرآلات بهداشتی، متانول‌ و وسایل نقلیه هم رتبه‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند.

او با اشاره به نتایج تحقیقاتی که توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی در مورد‌ کالاهای‌ مزیت‌دار صادراتی به سوریه تهیه شده اشاره کرد و گفت: محصولات لبنی یکی از این اقلام است. چنانکه در سال گذشته سوریه حدود 17میلیون دلار شیر و خامه از سایر کشور‌ها وارد کرده و صادرات این محصولات به سایر کشور‌ها توسط ایران معادل 144 میلیون دلار بوده است. همچنین ارزش واردات تخم پرندگان یا نطفه آن توسط سوریه، 6.7 میلیون دلار بوده و ایران طی همین مدت،‌ معادل 24 میلیون دلار صادرات این محصولات را در کارنامه تجاری خود دارد. یا در بخش سبزیجات، ارزش واردات سوریه معادل 43 میلیون دلار برآورد شده است که‌ و ایران 577 میلیون دلار از این محصول را به کشور‌های مختلف صادر کرده است. به همین ترتیب وضعیت تجارت 20 قلم کالا که جزو اقلام مزیت‌دار برای تجارت ایران و سوریه قلمداد ‌می‌شود، احصا شده است که در اختیار تمام اعضای هیات قرار می‌گیرد.

میرشجاعیان همچنین به مزیت‌های ‌سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه ایران اشاره کرد و گفت: فعالان اقتصادی سوری ‌می‌توانند به روش ‌سرمایه‌گذاری خارجی در پرتفوی (FPI) در بازار سرمایه ایران ‌سرمایه‌گذاری کنند و امکان مشارکت آنها از طریق کارگزاری‌ها وجود دارد.

او همچنین با اشاره به ظرفیت‌هایی که در بخش کشاورزی ایران وجود دارد، مشارکت ایران در احداث کارخانه در حوزه دانش دامی، دفع آفات نباتات، تولید ادوات کشاورزی یا کارخانه‌های تولید برق، بسترسازی و ایجاد زیرساخت‌های راه‌سازی و مواصلاتی، تولید ماشین‌آلات راه‌سازی، احداث راه‌ها‌ و سایر خدمات فنی و مهندسی ممکن است.

ضرورت رفع موانع روابط بانکی

حسین میرشجاعیان ادامه داد: در مسیر همکاری دو کشور، موانع مبادلات بانکی به طور قطع مساله‌ساز خواهد شد و این مشکلات‌ در گشایش ال‌سی و پذیرش ضمانت‌نامه‌ها خود را نشان خواهد داد. بنابراین باید به سرعت به دنبال‌ راه‌حل‌هایی باشیم و این نیازمند کار جدی میان بانک‌های مرکزی دو کشور است.

فعلاً امکان برقراری خط هوایی ترابری نیست

در ادامه این نشست، نوبت پرسش و پاسخ فعالان اقتصادی سوریه‌ای با مقامات دولتی ایران رسید. در این میان یکی از حضار، پیشنهاد انعقاد‌ موافقت‌نامه تجاری برای استفاده از ظرفیت‌های مناطق آزاد دو کشور شد‌ و البته از ضرورت کاهش عوارض گمرکی و نرخ حمل و نقل میان ایران وسوریه سخن گفت. عباس فخریه کاشان نیز در پاسخ به این درخواست‌ها گفت که پیشنهادات ارائه شده برای تسهیل تجارت و کاهش هزینه حمل و نقل میان ایران و سوریه را به مراجع ذیصلاح انعکاس ‌می‌دهد.

یکی دیگر از اعضای هیات تجاری سوریه، خواستار اختصاص خط هوایی ترابری برای کاهش نرخ و زمان حمل کالاها شد که قائم مقام وزارت راه و شهرسازی در امور بین‌الملل با بیان اینکه ایجاد خطوط هوایی مستقیم ترابری‌ مورد استقبال طرفین است، عنوان کرد که وزارت راه به دلیل مشکلاتی که وجود دارد، فعلا نمی‌تواند در این زمینه اقدامی انجام دهد.

در ادامه یکی از فعالان سوریه‌ای از نامشخص بودن نرخ مواد اولیه در ایران گلایه کرد‌ و همچنین خواستار فعال شدن خطوط حمل و نقل جاده‌ای و دریایی میان ایران و سوریه شد.

میرشجاعیان نیز در پاسخ گفت که طی ماه‌های گذشته، نرخ‌های تسعیر در ایران مدام در حال نوسان بود و اکنون با تثبیت نسبی نرخ ارز، تکرار چنین نوساناتی بعید به نظر ‌می‌رسد. در نتیجه در نبود این نوسانات شدید، امکان ادامه همکاری‌ها وجود خواهد داشت.

محمدرضا بختیاری، معاون امور بین‌الملل اتاق تهران نیز با اشاره به اینکه حمل و نقل زمینی به سوریه به دلایلی چون ناامنی افت کرده بود، ابراز امیدواری کرد که با بازگشت امنیت و آرامش به مسیرهای مواصلاتی ترکیه و سوریه فرصت حمل و نقل جاده‌ای به سوریه احیا شود.

تهیه جدول 100 قلم کالای عمده تجاری بین ایران و سوریه

در پایان این نشست، محمدمهدی راسخ، مشاور‌ رییس اتاق تهران‌ در امور عراق و سوریه نیز جداولی از 100 قلم‌ عمده وارداتی و صادراتی ایران و سوریه را به نمایش درآورد و گفت: از طریق بررسی این جداول ‌می‌توان به مزیت‌های صادراتی ایران به سوریه پی برد.

 او سپس با ابراز امیدواری نسبت به اینکه این نشست‌ها به توسعه مراودات تجاری دو کشور منتهی شود، ادامه داد: فعالان اقتصادی سوریه ‌می‌توانند در صورت نیاز با معاونت بین‌الملل اتاق تهران مکاتبه کرده و اطلاعات مورد نیاز برای تجارت با ایران دریافت کنند.