سیاست های ارزی نامناسب

روز ملی صادرات درحالی گرامی داشته شد که وزارت صنعت، معدن و تجارت وزیر ندارد و وزیر سابق این وزارت خانه نیز پس از حاضر شدن در جمع فعالان بخش خصوصی و صادرکنندگان مرهمی برای التیام زخم های صادرکنندگان نداشت و تنها از بایدها و نبایدها و مشکلات گذشته گفت. محمد شریعتمداری وزیر سابق صمت از این گفت که نتوانسته زبای گویای صادرکنندگان باشد. او اشاره غیرمستقیمی هم به داستان انتشار فهرست ارزبگیران  از دولت داشت و گفت: عنصر خادم برای انجام فعلی که خدمت است از ترس اینکه مبادا به وی بگویند که شما با فلان تاجر و فلان بازرگانی ارتباط دارید این کار را نمی‌کنند اما اگر کسی متخلف بود و با زیرمیزی این کار را کرد ترسی ندارد و از گرفتار شدن هم نمی‌ترسد. حتی در واردات هم تاجر می‌ترسد زیرا تا ثابت کند نرخ ارز آن نیمایی بوده و هزینه‌های معاملات را اعلام کند رسوا شده و با این شرایط تاجر نمی‌تواند ادامه دهد.

به گفته شریعتمداری اینکه گوجه فرنگی هم در بازار داخلی کمیاب می شود ناشی از سیاست هیا ارزی است چراکه وقتی ارز در بازار نیمایی 7 هزار تومان است، یک بازار سوم ایجاد می شود و وبه صرفه شدن صادرات به نایابی کالا در کشور می انجامد. او گفت: که در این شرایط یک میلیون تن گوجه فرنگی صادر می‌شود و گوجه فرنگی به یک عنصر نایاب در کشور تبدیل می‌شود که عامل آن سیاست‌های ارزی است که اگر حل نشود برخورد با آن برخورد با معلول است. در واردات هم همینطور است گفتیم که با ارز 4200 تومانی کالا وارد کنند و وقتی ارز بازار آزاد بوجود آمد تقاضا برای واردات به 53 میلیارد دلار رسید که بخشی از آن تقاضای رانت‌جویانه بوده است.

مجتبی خسروتاج، رییس سازمان توسعه تجارت هم در گرامی داشت روز ملی صادرات در سال 97 صادرکنندگان را بی نصیب نگذاشت و از این گفت که از صادرکنندگان در شرایط حساس کنونی انتظار می‌رود با فروش ارز خود به بهبود وضع ارزی و مساعدت برای تحقق سیاست‌های اقتصادی ضد تحریم، به دولت کمک کنند.

به گفته خسروتاج سهم بیش از دو برابری فولاد و پتروشیمی در صادرات سنتی ناشی از سرمایه گذاری های دو دهه گذشته است. رییس سازمان توسعه تجارت گفت: از ۴۶ میلیارد دلار صادرات انجام شده در سال گذشته ۱.۳ درصد در گروه فناوری‌های پیشرفته، ۲۶.۳ درصد، در گروه فناوری‌های میانی، ۷.۹ درصد در گروه‌ فناوری‌های پایین، ۲۳.۴ درصد در گروه منبع‌محور و بیش از ۴۱ درصد در گروه کالاهای اولیه جای دارد و از نظر تعداد در بین ۵۰ شرکت صادرکننده نمونه سه شرکت در گروه فناوری‌های پیشرفته، ۱۴ شرکت در گروه فناوری‌های میانی، ۹ شرکت در گروه فناوری‌های پایین، ۱۲ شرکت در گروه منبع‌محور و ۱۲ شرکت در گروه کالاهای اولیه رده‌بندی می‌شود.

انتقاد از شتاب زدگی و ممنوعیت صادرات

غلامحسین شافعی، رییس اتاق بازرگانی ایران در مراسم گرامی داشت صادرات از شتاب زدگی در تصمیمات انتقاد کرد و گفت: استدعای بخش خصوصی این است که دستور صادره از سوی معاون اول رئیس‌جمهوری مبنی بر نظرخواهی از بخش خصوصی، مورد توجه واقع شود.

رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به این که طی سال‌های گذشته برخی افرادی که صادرکننده نبودند، به عنوان صادرکننده نمونه انتخاب شدند، گفت: بعد از مدتی آنها را گرفته یا خود از کشور خارج شده‌اند؛ در حالی که صادرکنندگان حرفه‌ای مجبور هستند که ارز را به کشور برگردانند، لذا قیمت‌های پایه صادراتی کشور صحیح نیست.  قیمت های پایه صادراتی باید واقعی شود در حالی که اگر فعالان اقتصادی اختلاف تجاری پیدا کردند، ساز و کاری وجود ندارد تا حل اختلاف شود. در صورتی که در بسیاری از کشورهای هدف صادراتی چنین اتفاقی رخ می دهد؛ البته سازمان توسعه تجارت ایران با دفاتر تجاری که در خارج از کشور دارد، کارایی لازم را ندارند که به حل اختلاف بپردازد.

محسن جلالپور دیگر فعال بخش خصوصی بود در بیست و دومین روز گرامی داشت صادرات از این گفت که به عنوان صادرکننده نمونه سال 96، هنوز یک کیلو پسته هم صادر نکرده است چراکه نمی داند چطور باید ارز صادراتی را برگرداند. جلال پور گفت:ما نمی‌توانیم مسیری را برویم که به عنوان قاچاقچی ارز در آینده مطرح شده است و تنها گرفتاری ایجاد می‌کند. اولین خصلت صادرکنندگان، میهن‌پرستی است. صادرکننده واقعی و شناسنامه‌دار ارز حاصل از صادرات خود را برمی‌گرداند. اتفاقا کسانی که دچار تخلف شده و ارز حاصل از صادرات خود را به سیستم برنمی‌گردانند کسانی هستند که اکنون راه برای صادرات‌شان باز شده است.

او هم چنین گفت: ممنوعیت صادرات کاملا غیرقانونی است، کشورهایی که خریدار پسته ما بودند،  امروز نمی‌خرند چراکه وقتی می‌بینند صادرات گوجه‌فرنگی متوقف شده، دیگر پسته ایرانی را نمی‌خرند. بنابراین ممنوعیت صادرات جایی ندارد.