آلن گرینسپن زندگی عجیبی تا حالا داشته. اگر سابقه این رئیس فدرال رزرو را مرور کنیم به خوبی درمی‌یابیم که رسانه‌ها تا چه حد توانایی بزرگ کردن یک شخصیت را دارند. گرینسپن در کنار ویلیام مارتین بیشترین مدت ریاست فدرال رزرو را به مدت 19 سال داشته و این یعنی در زمان ریگان بر سر کار آمد و پس از طی کردن بوش پدر و کلینتون، در اواخر دوران ریاست جمهوری جرج بوش پسر از سمتش کنار گذاشته شد.

زمانی روی جلد بسیاری از مجلات اقتصادی راست‌ افراطی و جمهوری‌خواه در امریکا عکس گرینسپن بود و او را به عنوان «باهوش‌ترین فردی که تاکنون بر روی زمین پا گذاشته» به خورد مردم می‌دادند و به قول خودشان بدلش کرده بودند به یک «ستاره راک» اما دیری نگذشت که همه دیدند حاصل کارش چیزی جز بحران‌های پی‌درپی و انواع فسادهای ریز و درشت نبود.

مردم امریکا طی سال‌های 1977 تا 2007 با افزایش حقوق موثر منفی روبه‌رو بودند. افزایش حقوق موثر یعنی افزایش حقوقی که تورم از آن کسر شود، و همه اینها یعنی اینکه توان خریدشان کاهش پیدا کرده بود. عمده این اتفاقات هم‌زمان می‌شد با سیاست‌های بازاری تند و تیز گرینسپن در کاهش مالیات و مقررات‌زدایی. در سال‌های انتهایی دهه 90 این ناتوانی مردم امریکا در خرید کردن رکودی در این کشور ایجاد کرد که با پاسخ آقای گرینسپن همراه بود: «تکانی به خانه‌هایتان بدهید!»

این جمله سرآغاز وام‌های رهنی پرخطری بود که برای خانه‌ها داده می‌شد. استدلال همه این بود که خانه‌دار شدن و پولدار شدن بابت خانه گامی ابتدایی برای خروج از رکود است. باقی داستان را همه می‌دانید و اینکه بحران مسکن در امریکا و مصادره خانه‌ها توسط بانک‌ها به کجا رسید. سناتور برنی سندرز که بعدها کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری شد، زمانی به گرینسپن در مورد وضعیت اقتصادی امریکا هشدار داد و گفت: «فکر می‌کنم شما واقعیت‌ها را نمی‌بینید» و گرینسپن در کمال خونسردی گفت که «وضعیت امریکا، به عنوان کشوری به این پهناوری بسیار هم خوب است». در سال 2006 که گرینسپن مورد مواخذه قرار گرفت دیگر آن باد همیشگی را در سر و سینه نداشت و بسیار ساده گفت: «من اشتباه کردم! تصویر غلطی به خاطر ایدئولوژی معیوبم در ذهنم بود.»

سیاسی‌کاری در امور اقتصادی

گرینسپن خود را یک جمهوری‌خواه می‌نامید و این در حالی بود که فدرال رزرو می‌بایست به لحاظ جبهه‌گیری سیاسی، ‌بی‌طرف بماند. در سال 2005 که گرینسپن از برنامه بوش برای خصوصی‌سازی بخشی از تامین اجتماعی حمایت کرد، رهبر اقلیت دموکرات سنا، هری رِید، او را یکی از «معایب سیاسی واشنگتن» نامید و هم بابت این موضوع و هم بابت حمایتش از کاهش مالیاتی که بوش سال 2001 پیشنهاد داد، انتقاد تندوتیزی کرد. این اعتراضات و انتقادات به حدی بالا گرفت که در نهایت بسیاری از سیاستمداران دموکرات امریکا استقلال فدرال رزرو را زیر سوال بردند. البته همین سیاسی‌کاری گرینسپن هم ناشی از ایدئولوژی اقتصادی او بود. گرینسپن که مدافع بازار آزاد و کمک به آزادسازی بازار بود، انطباق نظری بیشتری با جمهوری‌خواهان پیدا می‌کرد تا با دموکرات‌ها.

بسیاری از جمهوری‌خواهان هم از سوی دیگر می‌گفتند که گرینسپن هم در دولت‌های جمهوری‌خواه رئیس فدرال رزرو بوده و هم در دولت‌های دموکرات - که تنها دولت کلینتون را شامل می‌شود- اما اقتصاددان معروف امریکایی، پل کروگمن، نظر متفاوتی داشت و می‌گفت گرینسپن بیش از حد به دولت بوش نزدیک بود و هرچه از او می‌خواستند برآورده می‌کرد و به همین دلیل به «اعتمادی که به رئیس فدرال رزرو می‌شد، خیانت کرد.» بسیاری هم می‌گفتند که گرینسپن تنها باید درباره سیاست‌های پولی اظهارنظر کند و حق نظر دادن در مورد سیاست‌های مالی را ندارد. نکته جالب اینجاست که گرینسپن از سال 93 در مورد سیاست‌های مالی اظهارنظر می‌کرد و اتفاقا از سیاست کلینتون برای افزایش مالیات هم استقبال کرد. سیاستی که در آن زمان ضروری بود و اقتصاد امریکا را با بهبودی نسبی روبه‌رو کرد.

در اکتبر 2011 نوام چامسکی در یک سخنرانی خطاب به مردمی که به جنبش اشغال وال‌استریت پیوسته بودند، اظهارات سال 97 گرینسپن در سنای امریکا را نمونه بارزی از رفتار خودمحور «1درصدی‌ها» دانست. گرینسپن در آن سخنرانی گفته بود که «پایین آمدن امنیت شغلی فاکتوری بسیار مهم در پایین نگه داشتن تورم و ارتقای سرمایه‌گذاری بلندمدت است.»

آلن گرینسپن

آلن گرینسپن متولد ماه مارس 1926 در شهر نیویورک است. از سال 1940 تا 1943 در مدرسه جرج واشنگتن درس خواند و برای مطالعه موسیقی و ساز کلارینت وارد مدرسه ژولیارد شد. گرینسپن در سال 1945 وارد دانشگاه نیویورک شد و در رشته اقتصاد لیسانس گرفت و بلافاصله هم در همان دانشگاه کارشناسی ارشد خود را ادامه داد و در سال 1950 موفق به اخذ کارشناسی ارشد اقتصاد شد. سپس به دانشگاه کلمبیا رفت تا تحت نظر آرتور برنز دکتری اقتصاد بخواند، اما خودش منصرف شد تا نهایتا در 1977 از همان دانشگاه نیویورک دکتری اقتصاد گرفت. گرینسپن بین سال‌های 1987 و 2006 رئیس فدرال رزرو بود.