ایرفرانس تقریبا یک قرن پیش تاسیس شد؛ زمانی که فرانسه هنوز مستعمره داشت. این خط هوایی چهره‌های معروف سیاسی و تجاری دنیا را به پاریس می‌آورد و هنرپیشه‌های هالیوودی را در کن پیاده می‌کرد. حتی در دهه ۱۹۷۰ نیز کنکورد را به بازار آورد که پاریس و نیویورک را با پروازی چهارساعته به هم وصل می‌کرد.

امروز اما از آن جلال و شکوه گذشته خبری نیست. ایرفرانس دارد از مناسبات مسموم با اتحادیه‌های کارکنانش، افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها، تصمیم‌گیری‌های اشتباه و عدم رقابت‌پذیری ضربه‌های سنگینی می‌خورد. ایرفرانس و کی‌ال‌ام هلند در سال ۲۰۰۴ با هم ادغام شدند اما این چیزی از معضلات امروزی ایرفرانس کم نکرده است. اخیرا ژان مارک ژانایاک مدیر ارشد اجرایی این خطوط هوایی اعلام کرد که از پستش کناره می‌گیرد. علت این بود که اعتصاب‌های گسترده و عدم توانایی شرکت در مواجهه با آنها از ماه فوریه تا می باعث شده بود ۴۸۰ میلیون دلار ضرر به بار بیاید. همچنین سهام این شرکت در سال گذشته به نیمی از ارزش گذشته‌اش کاهش پیدا کرد.

حالا شرکت یک تیم مدیریتی جدید و موقت را بر سر کار آورده اما هنوز معلوم نیست که این تغییرات مدیریتی می‌توانند آینده ایرفرانس را تغییر بدهند یا نه. دولت فرانسه که بزرگ‌ترین سهام‌دار این شرکت است و ۱۴ درصد از آن را کنترل می‌کند اعلام کرده که برنامه‌ای برای کمک مالی به ایرفرانس برای خروج از وضعیت فعلی ندارد و مسئولیت قضیه را بر عهده خود شرکت می‌بیند.

کریس تری مشاور امور خطوط هوایی در بریتانیا در خصوص وضعیت ایرفرانس می‌گوید: «در آستانه فصل پرمسافر تابستان، شمار زیادی از پروازهای ایرفرانس لغو شده‌اند و عده دیگری از مسافران هم از ترس آنکه درگیر اعتصاب های کارکنان ایرفرانس شوند، بلیت‌های خود را تغییر داده‌اند.»

درواقع ایرفرانس-کی‌ال‌ام با هر معیار مالی از رقبای اروپایی اصلی خود عقب مانده و سوددهی و بازدهی بالایی ندارد. اگر ایرفرانس با کی‌ال‌ام ادغام نشده بود اوضاع حتی بدتر هم می‌شد.

مسئله اعتصاب‌ها واقعا به وضعیت فلج‌کننده‌ای برای ایرفرانس بدل شده و آینده این خطوط هوایی را به شدت تهدید می‌کند. رقبای ایرفرانس موفق شده‌اند به شکل‌های مختلف با اتحادیه‌های کارکنان خود کنار بیایند اما ظاهرا ایرفرانس نتوانسته کارکنان خود را مجاب کند که با برخی محدودیت‌های جدید کنار بیایند. واقعیت این است که خطوط هوایی بزرگ اروپا از جمله ایرفرانس در سال‌های اخیر با معضل بزرگی به نام خطوط هوایی کوچک و ارزان مثل رایان ایر و ایزی جت مواجه بوده‌اند و برای رقابت با آنها به دردسر شدیدی افتاده‌اند. مدیران ایرفرانس در میانه این مشکلات سعی داشته‌اند کارکنان را با وعده افزایش هفت درصدی دستمزدها ظرف چهار سال راضی نگه دارند. اما اتحادیه کارکنان خواهان افزایش فوری پنج درصدی دستمزدها بوده‌اند و همین مسئله بن‌بست بزرگی را برای ایرفرانس درست کرده است. حالا که مدیریت تغییر کرده، باز هم شرکت هیچ زمان‌بندی برای آغاز مجدد مذاکرات ارائه نداده است. کارشناسان می‌گویند نبود استراتژی درازمدت در این خصوص می‌تواند به ضربات جدی به آینده ایرفرانس منتهی شود.

ایرفرانس-کی‌ال‌ام تلاش زیادی کرده تا موفقیت شرکت‌هایی مثل لوفت‌هانزا و ای‌آی‌جی (شرکت مادر بریتیش ایرویز) را در زمینه تاسیس خطوط جانبی کم‌هزینه دنبال کند. بر این اساس، ترانساویا تاسیس شد تا پروازهای ارزان‌تری را در اختیار مسافران بگذارد اما باز هم مشکلات برطرف نشد چون این‌بار خلبان‌ها خواهان افزایش دستمزد شدند.

مورد دیگری که به وضعیت موجود ایرفرانس-کی‌ال‌ام ضربه زده، این است که آنها نتوانسته‌اند مثل برخی خطوط هوایی بزرگ دیگر (از جمله لوفت‌هانزا) از حمل بار، کیترینگ غذا و واحدهای تعمیرات و نگهداری هواپیما پول دربیاورند. کنار گذاشتن این خدمات که می‌توانستند در نوع خود درآمد خوبی برای ایرفرانس ایجاد کنند، یکی از اشتباهات استراتژیک این شرکت بوده که آینده آن را دچار اختلال کرده است.

این شرکت حالا نیاز دارد که خیلی سریع هزینه‌هایش را پایین بیاورد، واحدهای جداگانه ایرفرانس و کی‌ال‌ام را تلفیق کند و استراتژی مناسبی برای دفاع از خود در برابر خطوط هوایی ارزان که پروازهایی را از پاریس صورت می‌دهند اتخاذ کند.

یوس فرستیگ تحلیل‌گر مسائل خطوط هوایی در آمستردام می‌گوید این خطر وجود دارد که ایرفرانس در همان جهتی که آلیتالیا حرکت کرد، گیر بیفتد و قادر به خروج از آن نباشد. واقعیت این بوده که آلیتالیا پس از دردسرهای مالی فراوان توانست کمک دولتی هم بگیرد اما درنهایت سال گذشته ورشکسته شد.

حالا دولت فرانسه می‌گوید ایرفرانس باید خیلی زود مشکلاتش را بدون کمک دولت حل کند وگرنه در آینده نزدیک سقوط خواهد کرد. باید دید مدیریت جدید تا چه حد می‌تواند با تصمیم‌گیری‌های مناسب، جلوی این وضع را بگیرد.