زمانی بنین پلازا در نیجریه یک مهمان‌سرای معمولی بود که تقریباً همه شب‌ها اتاق‌های آن خالی بود. اما حالا قضیه فرق کرده‌است. برای مهمان‌هایی که به این مهمان‌سرا هجوم می‌آورند، بنین پلازا همانند هتلی پنج‌ستاره است که می‌توانند یک شب آرام را در آن سپری کنند. در واقع بنین پلازا به یکی از آرام‌ترین و مطلوب‌ترین نقاط دنیا برایشان تبدیل می‌شود. این مهمان‌سرا در حقیقت برای مهاجران تدارک دیده شده‌است. یعنی دولت چنین تصمیمی گرفته‌است. کسانی که از لیبی آمده‌اند، راه درازی را طی کرده‌اند و اکنون در این مهمان‌سرا به آرامش می‌رسند. اما در حقیقت این افراد با یک برنامه بازگشت به میهن به آنجا می‌آیند.

حالا برنامه بازگشت به میهن چیست؟ برنامه‌ای است که سازمان ملل با تلاش اتحادیه اروپا برای مهاجرانی در نظر گرفته که اروپا را مقصد خود قرار داده‌اند. این افراد طبق برنامه تشویق می‌شوند تا به خانه‌های خودشان در وطنشان بازگردند. در واقع خطرات سفر با قایق از دریا به آنها نشان داده می‌شود و از این طریق تلاش می‌کنند مانع مهاجرت آنها بشوند. کسانی که تصمیم به بازگشت می‌گیرند پاداش‌هایی هم دریافت می‌کنند مثلاً سفری رایگان با هواپیما به وطن خودشان خواهند داشت. در واقع تلاش‌ها در ظاهر به این خاطر صورت می‌گیرد که مانع سفر پرمخاطره آنها بشود.

*برنامه‌ای برای بازگشت به میهن

برنامه بازگشت به میهن دسامبر سال 2016 راه‌اندازی شد. حدود 15هزار مهاجر افریقایی در سال نخست به خاطر همین برنامه به وطن خودشان بازگشتند. اکثر آنها نیز مردم لیبی بودند. برخی نیز مربوط به دیگر کشورهای افریقایی بودند. اما واقعیت این است که چنین برنامه‌هایی تنها به ظاهر قضیه می‌پردازد. برای مثال 700هزار نفر از لیبی قصد دارند مهاجرت کنند، چطور می‌توان همه این افراد را با برنامه بازگشت به میهن قانع کرد به وطن خودشان بازگردند؟

در نیجریه برنامه بازگشت به میهن سال گذشته آغاز شد. اما به نظر می‌رسد این برنامه به زمان زیادی نیاز دارد. برخی افراد به قیمت 400دلار به عنوان برده فروخته می‌شوند و بعد مهاجرت می‌کنند. آنها بازار برده‌ها را به راه انداخته‌اند. آنها مصاحبه‌هایی با افرادی که از خطرات سفر نجات پیدا کرده‌اند انجام می‌دهند و بعد آنها را به دیگر افرادی که تمایل به مهاجرت دارند نشان می‌دهند. حدود 3هزار نیجریه‌ای تنها با همین برنامه به خانه خودشان بازگشته‌اند.

کسانی که به کشور خودشان بازمی‌گردند مبلغ 100هزار نایرا (278دلار) دریافت می‌کنند تا در سه ماه نخست آموزش‌هایی را دریافت کنند و برای خودشان در همان کشورشان کسب‌وکاری راه بیندازند. برخی وارد کسب‌وکار مد و لباس می‌شوند، برخی وارد کارهای آرایشگری می‌شوند و برخی دیگر نیز کارهای مربوط به کشاورزی را به صورت حرفه‌ای یاد می‌گیرند و کارشان را شروع می‌کنند تا نیازی به مهاجرت نداشته باشند.

اروپا با لیبی برنامه‌هایی را تدارک دیده تا مانع مهاجرت مردم این کشور بشود. بررسی‌ها نشان می‌دهد بین سال‌های 2010 تا 2017 بیش از یک میلیون نفر از افریقا به اروپا مهاجرت کرده‌اند. اکثر آنها از نیجریه بوده‌اند. از این میان مردم لیبی وضعیتی اضطراری داشته‌اند و در خطر بوده‌اند و به همین خاطر مهاجرت کرده‌اند. اکثر این افراد وقتی به اروپا می‌روند راه‌هایی برای پولدار شدن پیدا می‌کنند و همین امر بقیه را وسوسه می‌کند برای داشتن زندگی و رفاه بیشتر دست به هر خطری بزنند و راهی اروپا بشوند.

مهاجرت به صورت قاچاقی همچنان در کشورهای افریقایی به سمت اروپا انجام می‌شود. دولت‌ها سعی دارند با کسانی که در مهاجرت قاچاقی دست دارند مقابله کنند اما واقعیت این است که گاهی خودِ دولت هم دست‌هایش به این بازی آلوده می‌شود. مردم امید دارند که زندگی بهتری در قاره سبز در انتظارشان باشد به همین خاطر با قاره سیاه خداحافظی می‌کنند و هر سختی‌ای را به جان می‌خرند تا در نهایت به آن دنیای خیالی خود برسند.