صادرکنندگان در نشستی اضطراری با حضور نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نماینده بانک مرکزی و نمایندگان تشکل‌های صادراتی و مرتبط با تولید و صادرات با اشاره به روند تحولات اقتصادی اخیر از جمله جهش نرخ ارز، به مشکلات خود پرداختند و از دولت خواستند کاری به صادرات نداشته باشد.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران به نقل از روزنامه تعادل، در این جلسه اسدالله عسگراولادی عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به این که 63 سال است صادرات انجام می‌دهد تنها دوره زیان خود را فروردین ماه 97 خواند و گفت: صادرات راه خودش را پیدا می‌کند اما دست‌اندازها مشکل برای صادرات ایجاد می‌کنند. من بنا به حمایت از دولت دارم اما چهار ماه پیش این مسیر را پیش‌بینی کرده بودم که مدیریت ارزی و صادراتی به مشکل می‌خورد. چرا با بخش خصوصی مشورت نمی‌شود؟

دولت دیر وارد ماجرا شد

محمد لاهوتی دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و رییس کنفدراسیون صادرات نیز در این نشست گفت: ورود دولت به بحث ارز کمی دیرتر از آنچه انتظار می‌رفت، بود. ولی این اتفاق افتاد و ما هم در شرایط فعلی می‌توانیم ارائه راهکار و دستورالعمل داشته باشیم. تا این لحظه همه خبرها از سمت دولت این بود که ما قصد دخالت برای احیای پیمان‌سپاری را نداریم ولی می‌خواهیم بازار را مدیریت کنیم که بدانیم منابع صادراتی کجا هزینه شده است. اگر با این رویکرد پیشنهادات را مطرح کنیم، می‌توانیم مشکلات آتی را کم بکنیم. اینکه تنها با تصمیمات دولت مخالفت کنیم یا بگوییم نشدنی است، ممکن است تصمیمات دیگری گرفته شود که ضرر و زیان بیشتری داشته باشد و تغییرات آن طولانی‌تر شود.

 حمل و نقل پاشنه آشیل صادرات

سیده فاطمه مقیمی عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران هم در این نشست گفت: تصمیم دولت عجولانه بود. یکسان شدن نرخ ارز خواسته‌ای بود که سال‌ها از سوی بخش خصوصی مطرح بود اما ثابت شدن نرخ ارز روی ۴۲۰۰ این نکته را مطرح می‌کرد که چه کارشناسی روی آن بود؟ چرا ۴۱۰۰ یا ۴۳۰۰ تومان نشد؟

به گفته مقیمی امروز چرخه اقتصاد متوقف شده و حتی وقتی انبار بنگاه پر است، نمی‌فروشد چون نمی‌داند نرخ واقعی چقدر است. اگر تولیدی هم انجام می‌دهد با طمانینه عمل می‌کند. اما در بخش حمل و نقل که نمایندگی آن را دارم چرخه تجارت را متوازن می‌کند هم اثرگذار است. بخشنامه‌های بانک مرکزی بخش حمل و نقل تنها روی ارز راننده تاکید کرده است. بابت اسناد خرید خارجی و بیمه‌ها ارزی تخصیص داده نشده است. برای راننده‌ای که ممکن است در خارج از کشور دچار آسیب به کامیون شود، ارزی نیست و در مرز برخلاف چیزی که گفته‌اند ارزی تخصیص داده نشده است. تاخیر تحویل در تعهدات شما را چه کسی پاسخ می‌دهد؟ عضو هیات رییسه اتاق تهران افزود ما در تقابل نیستیم بلکه در تعامل هستیم ولی در این کار نه از نظرات بخش خصوصی استفاده نشد.

مجیدرضا حریری، رییس انجمن صادرکنندگان صنایع‌دستی، نیز گفت: وضعیت اقتصاد مانند مریضی است که تب ۴۲درجه دارد و در این شرایط تنها مساله پایین آوردن تب است همه انتقادهای اقتصادی به جای خودش باقی است اما یک نکته را در نظر بگیرید که متر و معیار و ترازو نه اقتصاد بلکه امنیت است.

میخکوب ارزی

هادی قوامی نایب‌رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در این جلسه گفت: بحث تاثیر میخکوب ارزی بر صادرات است. قانون برنامه ششم و قانون دایمی نرخ شناور مدیریت شده را مطرح می‌کند و دولت باید وظیفه‌اش را در این خصوص انجام دهد. آنچه در هفته گذشته به دلیل ضعف در بازار ارز رخ داد و شد مدیریت شناور شد در واقع میخکوب ارزی است و قطعا دارای آثاری است که بر صادرات اثر آن منفی است. به خصوص امسال هم که سال حمایت از کالای ایرانی بود انتظار بر این بود که از کالای ایرانی حمایت شود ولی این شوک به کالای ایرانی آسیب زد. کالای ایرانی صرفا برای مصرف ایرانی نیست بلکه باید صادرشود تا مشکلات داخلی را با آن مرتفع کنیم.

این نماینده مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: صادرکنندگان مشکلات مختلفی مانند افزایش تعرفه‌های عراق را دارند در حالی که برای عربستان که داعش پرورش می‌دهد تعریفه صادرات به عراق صفر شده است. در مجلس بحث آثار ارز بسیار دیده شد. دولت می‌گوید نرخ ارز از ۴۲۰۰ تغییر می‌کند اما این نرخ اگر بخواهد با این روش تغییر کند باز نرخ ارز خزنده می‌شود نه شناور مدیریت شده. این رژیم ارزی شفا نیست. ما این بحث را در بودجه هم به‌شدت داریم. اکنون ارز از ۳۵۰۰ به ۴۲۰۰ افزایش یافته و این درآمد دولت به کجا می‌رود؟ بحث ما مدیریت بازار ارز و همچنین کمک به صادرکنندگان است. مثلا تسهیلات ارزی صادرکنندگان از صندوق توسعه باید با هزینه بالاتری بازگردد. اگر کار علمی شده بود سیاست بهتری صورت می‌گرفت اما نشد.

ارز باید شناور «مدیریت شده» باشد

عبدالرضا مصری نماینده مجلس شورای اسلامی هم گفت ما در مجلس از بهمن سال گذشته دغدغه این شرایط را داشتیم و حتی منجر به سوال از رییس‌جمهور شد. هر کس علت‌هایی را حدس می‌زد اما چون همیشه یک طرف سنگین بازار ارز دولت و بانک مرکزی است نگران بودیم که مشکل کجاست؟ بعد متوجه ولنگاری عجیبی شدیم که توجه از دعوت رییس بانک مرکزی و وزیر امور اقتصادی و دارایی بود فهمیدیم مدیریتی وجود ندارد. وی تاکید کرد اگر اتفاقات تحت کنترل بود نگران نبودیم ولی بعد فهمیدیم مدیریت ارزی کشور مثل راننده‌یی است که خوابش برده حال یک آن بیدار شده و یک دفعه روی ترمز می‌زند که ببیند کجاست، جاده کجاست. تصمیم عجولانه دولت درست شب قبل از این بود که مجلس به دولت پاسخ دهد که چه می‌کند و اعلام شد نرخ ارز ۴۲۰۰ تومان است. مسوولان اطلاع‌رسانی و توجیه درستی حتی به در جلسات محرمانه هم ارائه ندادند. صدور چندین بیانیه پشت سر هم وقتی تصمیمی تیتروار اعلام می‌شود نشان می‌دهد مطالعه قبلی روی تصمیم نشده است. به گفته مصری ما در مجلس می‌گوییم، قانون می‌گوید شناور مدیریت شده و حتی اگر معیار رقم ارز در بودجه است رقم فعلی فاصله دارد. در این مقطع باید به دولت کمک کرد ولی بعد علت را ببینیم. وقتی نرخ بهره را دستکاری می‌کنیم و سرمایه می‌ترسد و منتظر جای امن می‌رود.

تصمیمات خلاف حمایت از کالای ایرانی است

محمدرضا فرشچیان نایب‌رییس انجمن صادرکنندگان نمونه نیز با بیان اینکه مساله امروز نه قیمت ارز بلکه اجرایی نبودن ساز و کارهای مطرح شده توسط بانک مرکزی است، گفت: بحث ما این نیست که دلار صادراتی ما ۴۲۰۰ تومان باید باشد یا ۷ هزار تومان یا یک تومان. ما راجع به این صحبت می‌کنیم که وقتی در کشور شعار ملی حمایت از تولید داخلی و بازار داخلی است به چه صورت در هفته اول فروردین ماه اتفاقی می‌افتد که حاشیه امنیت واردکننده ۱۰۰درصد افزایش پیدا می‌کند و حاشیه امنیت صادرکننده ۱۰۰درصد لطمه می‌خورد. علت چیست؟ ما به عنوان صادرکنندگان تجارت را دو سویه می‌دانیم و مخالف واردات نیستم بلکه به دنبال سلامت تجاری هستیم و می‌گویم شانس برابر برای تولیدکننده داخلی و تولیدکننده خارجی در شرایط برابر باشد. وی تاکید کرد ما این انتظار را از دولت نداریم که برای صادرات و تولید مملکت یارانه بدهد اما برای تولید خارجی یارانه نپردازند. در شرایطی که ما منتظر تحریم‌های بیگانه هستیم چرا خودتحریمی را از درون آغاز می‌کنیم. آیا آقایان بانک مرکزی نمی‌دانند که نقل و انتقال ارز به کشور قابل عمل نیست؟ آیا نمی‌دانند طبق قوانین پولشویی در دنیا ارز صادراتی باید به حساب صادرکننده بازگردد؟ چگونه می‌توانیم بخشنامه‌یی که در بدو امر پایه آن روی آب است چگونه بعضی دوستان ما صحبت می‌کنند که بخشنامه اجرایی است؟

فرشچیان با مقایسه پیمان‌سپاری ارزی و سیاست‌های فعلی بانک مرکزی افزود‌ای کاش به جای این سیاست پیمان ارزی احیا می‌شد. پیمان ارزی طی ۴۰ سال گذشته می‌گوید ارزی را که متعهد شده‌اید بیاورید و مازاد آن متعلق به شماست. طبق دستورالعمل جدید هیات دولت کلیه ارز قاچاق و با مواد مخدر یکی است. یک شبه بازار آزاد تبدیل به بازار سیاه می‌شود. در کجای دنیا وقتی بازار سیاه می‌شود قیمت‌ها پایین می‌آید؟ شرایط به گونه‌ای است که اگر بخواهیم سالم کار کنیم نباید صادرات کنیم.