خاورمیانه و شمال افریقا سال  ۲۰۱۸ را با خوش‌بینی بیشتری آغاز مي‌کنند. انتظار مي‌رود در این سال اقتصاد این کشورها با سرعت بالاتری رشد کند که دلیل آن افزایش قیمت نفت در بازار جهانی و سرمايه‌گذاري‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ این کشورها در  توسعه صنعت نفت و گاز و صنایع پایین‌دستی نفت است. انتظار مي‌رود در سال ۲۰۱۸ قیمت نفت در بازار جهانی با سرعت کمتری نسبت به سال ۲۰۱۷ رشد کند ولی باز هم متوسط قیمت این منبع انرژی در سطحی هست که بتواند  کشورهای نفت‌خیز را به مسیر توسعه هدایت کند و مشکلات ناشی از کمبود بودجه وکمبود منابع مالی را در این کشورها برطرف کند. اما همچنان تاثیر سیاست روی اقتصاد این منطقه ملموس خواهد بود. در برخی از کشورهای خاورمیانه تداوم بی‌ثباتی سیاسی باعث مي‌شود تا سرعت رشد اقتصادی کم شود و در دیگر کشورها اصلاحات ساختاری زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی فراهم خواهد کرد.

نرخ رشد اقتصادی افزایش مي‌یابد

انتظار داریم در سال ۲۰۱۸ نرخ رشد اقتصادی در کشورهای خاورمیانه رشد کند. البته این نرخ رشد تدریجی است و افزایش ناگهانی در این بازار اتفاق نخواهد افتاد. در سال ۲۰۱۸ متوسط نرخ رشد اقتصادی کشورهای خاورمیانه برابر با ۳ درصد خواهد بود در حالی که در سال ۲۰۱۷ نرخ رشد اقتصادی این منطقه ۲.۶ درصد بود. اما سوال این است که دلیل بیشتر شدن نرخ رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۸ چیست؟

بیزینس مانیتور بر این باور است که کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه به شرایط تازه اقتصادی، شرایط تازه بازار نفت و وضعیت اقتصادی در کشورهای صنعتی که مصرف‌کنندگان بزرگ دنیا هستند عادت کرده‌اند. آنها سیاست‌های اقتصادی برای سال ۲۰۱۸ را با توجه به همین شرایط تدوین کرده‌اند. از طرف دیگر رشد قیمت نفت در بازار جهانی، بهره‌برداری از شماری از پروژه‌های زیرساختی و صنعتی که در یک دهه اخیر در آنها سرمايه‌گذاري‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ کرده بودند و کاهش هزینه‌های دولتی از طریق هدفمندسازی یارانه‌ها در کشورهای خاورمیانه باعث مي‌شود تا پتانسیل بالاتری برای رشد اقتصادی در این کشورها وجود داشته باشد.

مسئله دیگری که وجود دارد این است که قیمت نفت تا کجا بالا خواهد رفت؟ این مرکز مطالعاتی متوسط قیمت نفت در سال ۲۰۱۷ را ۵۳ دلار امریکا اعلام کرده است و پیش‌بینی کرده بود که هر بشکه نفت در سال جاری با قیمت ۵۷ دلار فروخته شود ولی در ماه‌های آغازین سال ۲۰۱۸ قیمت نفت به مرز ۷۰ دلار هم رسید و کمتر پیش‌بینی‌اي مي‌توان یافت که انتظار داشته باشد متوسط قیمت نفت در سال جاری کمتر از ۶۵ دلار باشد. در این وضعیت مي‌توان سال خوبی را برای کشورهایی که اقتصاد وابسته به نفت دارند پیش‌بینی کرد. رشد درآمد نفتی به کشورهای خاورمیانه امکان مي‌دهد تا منابع مالی بیشتری برای سرمايه‌گذاري‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ داشته باشند، کمبود بودجه در اقتصاد کشورهای خاورمیانه وجود نداشته باشد، اعتماد مصرف‌کنندگان به اقتصاد و بازار افزایش یابد و نرخ رشد اقتصادی در کشور افزایش یابد.

بیشترین رشد به کدام کشورها اختصاص خواهد داشت؟

كشورهايي که اقتصاد وابسته به نفت دارند بیشترین رشد اقتصادی را در این سال مشاهده خواهند کرد. در این کشورها توسعه بخش ساختمان به خصوص اجرای پروژه‌های زیرساختی و صنعتی بیش از قبل رشد مي‌کند و به همین دلیل انتظار مي‌رود فرصت‌های شغلی بیشتری ایجاد شود و قدرت خرید مردم هم افزایش یابد. در کشورهای حاشیه خلیج فارس شاهد رشد دستمزدها در سال ۲۰۱۸ خواهیم بود و این مسئله به رشد هزینه‌های مصرفی مردم منجر مي‌شود. بهترین وضعیت برای دو کشور عربستان سعودی و کویت اتفاق خواهد افتاد. دو کشوری که نفت اصلی‌ترین  منبع درآمدشان است و به همین دلیل در سال‌های گذشته با بحران‌های مالی و کمبود بودجه بسیار زیادی روبه‌رو شده بودند. این دو کشور سال ۲۰۱۷ در رکود قرار داشتند و به دنبال افزایش قیمت نفت در بازار جهانی به تدریج نشانه‌های رشد و رونق اقتصادی در آنها مشاهده خواهد شد. در سال ۲۰۱۷ نرخ رشد اقتصادی عربستان سعودی منفی ۰.۷ درصد و نرخ رشد اقتصادی کویت منفی ۱.۲ درصد بود ولی انتظار مي‌رود در سال ۲۰۱۸ نرخ رشد اقتصادی این دو کشور به ترتیب به ۱.۲ درصد و ۳.۷ درصد ارتقا یابد.

بالاترین نرخ رشد اقتصادی در این منطقه به مصر اختصاص خواهد داشت. کشور مذکور در سال ۲۰۱۸ با  نرخ ۵ درصد رشد مي‌کند.

به هر حال انتظار بهبود شرایط اقتصادی، خروج نسبی از رکود اقتصادی، آغاز فعالیت‌های عمرانی و ساختمانی در خاورمیانه و شمال افریقا و در نهایت افزایش قدرت خرید مردم همه از اخبار بسیار خوشایند برای مردمی است که در این منطقه ثروتمند اما پرتنش دنیا زندگی مي‌کنند. مردمی که در سال‌های اخیر با بحران‌های زیادی روبه‌رو  بودند و سال‌های سال جنگ در کشورهای سوریه و عراق و  افغانستان و درگیری‌های داخلی و حملات تروریستی در دیگر کشورهای منطقه را تجربه کرده‌اند.